Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2119 K.2025/875

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1.Edirne 2. Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan mirasçılık belgesine göre muris ...'in mirasçısı olduğunu, 2.Davalı tarafından alınan Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan mirasçılık belgesi uyarınca ...'in tek mirasçısı olduğunun tespit edilmesi üzerine muris adına kayıtlı ... ili, ... Mahallesi, 401 ada 6 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına tescil edilerek davalı ...'e devredildiğini,

3.Davalının mirasçılığına esas belgelerin gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek; Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1393 Esas, 2018/1639 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; 1.Davacının taraf sıfatına sahip olmadığını, 2.Muris ile mirasçılık bağı olduğunu ispatlamaya yarar belge sunmadığını, 3.Davanın kötüniyetli olarak açıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iptali talep edilen mirasçılık belgesinin Bulgaristan devletine ait belgeler esas alınarak düzenlendiği, belgelerde apostil şerhi bulunmaması nedeniyle geçerliliğinin denetlenemediği gerekçesiyle davanın kabulüne Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1393 Esas , 2018/1639 Karar sayılı ilamının iptali ile ...'in mirası 4 pay kabul edilerek; 1 payın ..., 3 payın ...'ya aidiyetine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 598. maddesine göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.

Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle tabi değildir (TMK m.7). Hakim çekismesiz yargıda re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.

Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü delillerle yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re'sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

Mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkin davalarda davacı, mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilmek için murisin öldüğünü ve ölüm tarihini, muris ile kendisi arasındaki irs bağını kanıtlamak zorundadır. Bu tür davaların reddine karar verilebilmesi için murisin hiçbir şekilde yaşamadığının, böyle bir kişinin mevcut olmadığının belirlenmesi veya davacının murisin mirasçısı olmadığının tespiti gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu, Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından mirasçılık belgesi düzenlenirken Bulgaristan devletinden temin edilen ''nüfus sicil belgesi'' başlıklı belge ile tanık beyanına dayanılmıştır. Mahkemece belgelerin geçerliliği konusunda Sofya Büyükelçiliğine yazılan müzekkere cevabında, belgelerde apostil şerhi bulunmadığı, apostil şerhi temin edilip, belgelerin çevirisinin yapılması durumunda bilgi verileceği, aksi durumda belgelerin Bulgaristan Dışişleri Bakanlığından temin edilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkemece yargılama aşamasında sözkonusu belgelerin apostil şerhli örneklerinin sunulması için ilk olarak davacı vekiline, daha sonra ise davalı vekiline süre verilmiş, belgelerin apostil şerhli örnekleri verilen sürede sunulmadığı gerekçesiyle de davanın kabulüne karar verilmiş ise mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Şöyle ki; öncelikli olarak davalılar ile muris ... arasında irs ilişkisine esas alınan Bulgaristan Devletinden verilen ''nüfus sicil belgesi'' olarak sunulan belgelerin geçerliliğinin mahkemece re'sen, gerek duyulması durumunda Bulgaristan Dışışleri Bakanlığında sorularak araştırılması gerekmektedir.

İkinci olarak da taraflar ile muris ... arasındaki irs bağı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamadığı gibi yapılan araştırmalar da yeterli görülmemiştir.

O hâlde, Mahkemece belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince de yerel mahkemenin gerekçesinin doğru olduğu belirtilerek davalılar vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR