Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2135 K.2024/3116

Taraflar arasındaki mirasın reddinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıların murisi ...’a karşı İstanbul 8. İş Mahkemesi 2014/234 Esas sayılı dosyada işçilik alacağı için dava açtığını, murisin ölümü üzerine mirasçılarını davaya dahil ettiğini, davalıların ise dava sonucu doğacak maddi yükümlülüğü bertaraf etmek için muris ...’ın mirasını İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesi 2014/313 Esas, 2014/297 Karar sayılı ve 02.05.2014 tarihli kararla reddettiklerini belirterek, mirasın reddinin iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Dava dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği ancak davalılar veya vekilleri tarafından cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.09.2015 tarihli ve 2015/678 Esas, 2015/775 Karar sayılı ilamı ile davanın 6 aylık hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 25.03.2019 tarih ve 2016/8856 Esas, 2019/2631 Karar sayılı ilamı ile; murisin alacaklılarının açmış olduğu mirasın reddinin iptali davasında, TMK'nın 617 nci maddesinde belirtilen altı aylık hak düşürücü sürenin uygulanma olanağının bulunmadığı, mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken TMK'nın 617/1 inci maddesinde açıklanan hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddinin doğru görülmediği gerekçeleriyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 23.01.2024 tarihli ve 2021/333 Esas, 2024/23 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile; davalıların muris ...'dan intikal edecek mirasın reddine ilişkin İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesinde 2014/313 Esas, 2014/297 Karar sayılı dosyasındaki murisin mirasını reddettiklerinin tespitine yönelik kararın iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün bozma ilamına uygun şekilde verilmediğini, muristen son beş yıl içinde davalılara herhangi bir kazandırmanın yapılmadığını, mirasın reddinin iptali davasının kabul edilebilmesi için mirasçıların murisin ölümünden evvelki beş yıl içinde muristen sağlararası tasarrufla almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü oldukları değerlerin tespitine ilişkin yazılı deliller doğrultusunda hüküm kurulması gerektiğini, davalıların anneleri Alime’nin satış yoluyla paylarını edindiklerini, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 618 inci maddesine dayalı mirasın reddinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 618 inci maddesinde; "Ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar. Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle adet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır. İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Davacı, davalılar murisinin alacaklısıdır. Kanun koyucu murisin alacaklılarına mirasçıların mirası ret hakkından mahrum olduklarının tespiti davası açma imkanı tanımıştır. Ödemeden aciz bir murisin mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklarına karşı ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar (TMK m. 618 f.I). Murisin alacaklılarının korunması belirtilen koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Bunun için; miras açılmış olmalı, ödemeden aciz bir muris bulunmalı, miras süresinde reddedilmelidir. Reddeden mirasçıya kazandırma yapılmış olmalıdır. Mirasın kayıtsız şartsız reddi kararının iptali davalı tüm mirasçılara yöneltilmelidir.

2. Somut olayda; mirası reddeden davalıların, murisin ölümünden önceki beş yıl içinde muristen mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde bir kazanımları olduğu dosya kapsamında ispatlanamamıştır.

3. Hâl böyle olunca Mahkemece; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,