Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/220 K.2024/1950

Taraflar arasındaki geçit hakkı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin maliki bulunduğu 1777, 1780, 1784 ve 1786 parsel sayılı taşınmazlar lehine 1709, 1711, 1715, 1716, 1776, 1781, 1787, 1822, 1823, 1824, 1825 ve 1826 parsel sayılı taşınmazlardan genel yola çıkabilmek için bedeli karşılığında geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Bir kısım davalılar cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 1776 ve komşu parselde müvekkilinin evinin olduğunu, istenilen geçitin müvekkilinin evinde tasarrufta bulunmasına engel olacağını, söz konusu taşınmazın her iki yanında kullanılan patika yollar bulunduğunu, davacıların taşınmazlarından yola çıkış yapılabilecek yolun yıllarca kullanılan yol olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

3. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerine ait taşınmazların yüzölçümleri düşük olduğundan geçit tesis edildiğinde kendilerine yer kalmayacağını, bilirkişi raporunda belirlenen 1. alternatif üzerinden geçit tesis edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.10.2015 tarihli ve 2013/510 Esas, 2015/716 Karar sayılı kararı ile; bilirkişi raporunda en uygun geçitin 1. alternatif olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 1777, 1780, 1784 ve 1786 parsel sayılı taşınmazlar lehine davalılara ait 1781, 1787 ve 1776 parseller ile bir kısım davacılara ait 1786 parsel No.lu taşınmazlardan fen bilirkişileri Metin Yılmaz ve Engin Keskin'in hazırladığı 11.06.2015 tarihli rapor ve krokisinde 1. alternatif yol güzergahı olarak gösterilen A, B, C ve D harfleri ile gösterilen güzergahlardan 1776 parsel üzerinde ''A'' harfi ile gösterilen 35,12 m²'den,

1787 parselden ''B'' harfi ile gösterilen 43,52 m² üzerinden, 1786 parselden ''C'' harfi ile gösterilen 50,74 m² üzerinden, 1781 parselden ''D'' harfi ile gösterilen 18,34 m² üzerinden toplam 147,72 m² alandan davacı taşınmazları lehine geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09.10.2015 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 17.01.2019 tarihli ve 2016/10903 Esas, 2019/497 Karar sayılı kararıyla; mahkemece davacılara ait 1777 parsele kadar geçit tesis edildiğini, davacılara ait 1780 ve 1784 parsellerle bağlantı sağlanmadığını, kesintisizlik ilkesinin ihlal edildiğini, davacılara ait 1780 parsel sayılı taşınmazın ana yola ulaşması için geçilmesi gereken 1777 parsel sayılı taşınmazdan ve 1784 parselin ana yola ulaşması için geçilmesi gereken 1780 parsel sayılı taşınmazdan akti irtifak tesisi için davacılar vekiline süre verilmesi ile davacılara ait parseller arasında akti geçit irtifakı kurulduktan sonra karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, davaya konu 129 ada 85 parsel sayıda kain taşınmaz lehine; fen bilirkişilerinin 17/03/2022 düzenleme tarihli raporuna ekli krokide. (1) rakamı ile belirtilen ve "sarı renkte" boyalı olarak taranmış olan 129 ada 69 parsel sayılı taşınmazdan A harfi ile gösterilen 33,74 m²' sinden.

129 ada 84 parsel sayılı taşınmazdan B harfi ile gösterilen 43,03 m²' sinden olacak şekilde bu taşınmazlar aleyhine, davaya konu 129 ada 67 parsel sayıda kain taşınmaz lehine; fen bilirkişilerinin 17/03/2022 düzenleme tarihli raporuna ekli krokide. (1) rakamı ile belirtilen ve "sarı renkte" boyalı olarak taranmış olan 129 ada 69 parsel sayılı taşınmazdan A harfi ile gösterilen 33,74 m²'sinden. 129 ada 84 parsel sayılı taşınmazdan B harfi ile gösterilen 43,03 m²' sinden.

129 ada 85 parsel sayılı taşınmazın C harfi ile gösterilen 48,70 m²' sinden. 129 ada 68 parsel sayılı taşınmazın D harfi ile gösterilen 19,97 m²' sinden; olacak şekilde bu taşınmazlar aleyhine olacak şekilde toplam 8.877,50 TL bedel karşılığında geçit hakkı (irtifakı) tesis edilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; 1. Davacıların bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını,

2. Objektif unsurlara göre yol tesis edilmediğini,

3. Fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesinin uygulanmadığını,

4. Bozma kararında belirtilen sebeplere uygun olmayan kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 747 nci maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 747 nci maddesi,

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 17.01.2019 tarihli bozma ilamında; davacı tarafın lehe geçit istediği 1780 ve 1784 parsel sayılı taşınmazlar hakkında, kesintisizlik ilkesine uyulmadığından akti irtifak tesisi için hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, davacılar vekili; 25.01.2022 tarihli duruşmada, 1780 (yeni 129 ada 89) parsel hakkındaki talebinden vazgeçtiklerini, 09.02.2021 tarihli duruşmada, yargılamanın hiçbir aşamasında 1784 parsel hakkında geçit talebinde bulunmadıklarını beyan etmiştir. Mahkemece, bu beyanlar üzerine bozma gereği yerine getirilmemiş olup bu husus temyiz incelemesinde de yerinde bulunmuştur.

Ne var ki, dava konusu edilen 1777 parsel sayılı taşınmaz lehine, davacının da paydaşı olduğu 1786 parsel aleyhine geçit tesis edilmiştir. Davacılar tarafından dava konusu edilen 1786 parsel sayılı taşınmazın tapu bilgileri incelendiğinde, davacıların dışında da hissedarlar bulunduğu, ancak bu hissedarlara husumet yöneltilmeden karar verildiği görülmüştür. Bu hissedarlara husumet yöneltilmeden, savunmaları alınmadan ve delilleri toplanmadan hüküm kurulmuş olması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27 nci maddesindeki hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğundan, eksik taraf teşkili ile karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,