Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/2762 K.2024/3651

Taraflar arasında görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vasisi, dava konusu 4022, 4071, 4072 parsel ve 115 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın aynen taksim, mümkün değilse satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... ve ... vekili, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddi gerektiğini ve davacı kısıtlının dava konusu 4022 parsel sayılı taşınmazda bulunan binada hak sahibi olmadığını, bu yüzden gerekirse dava açmaları için kendilerine süre verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar ... ve ..., taşınmazlarda fiili taksim bulunduğunu, 4071 parsel sayılı taşınmazın tamamının ... mirasçılarına bırakılmasını savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.04.2014 tarihli ve 2012/195 Esas, 2014/63 Karar sayılı kararıyla; dava konusu 115 ada 1 parsel, 4022, 4071 ve 4072 parsel sayılı taşınmazların satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 04.04.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili 4022 ve 4072 parsel sayılı taşınmazlar yönünden temyiz etmiştir.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 02.12.2014 tarihli ve 2014/9674 Esas, 2014/13760 Karar sayılı ilamında; dava konusu, Kocaali ilçesi, 4072 parsel sayılı taşınmaz yönünden; yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile bu parselle ilişkin hüküm kısmının onanmasına karar verilmiş, dava konusu, Kocaali ilçesi, 4022 parsel sayılı taşınmaza ilişkin temyiz itirazlarının ise kabulü ile.

Mahkemece, davalılar vekiline muhdesat ile ilgili uyuşmazlığın giderilmesi için dava açmak üzere 6100 sayılı Kanun'un 165 inci maddesi uyarınca uygun bir süre verilmesi, dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.09.2019 tarihli ve 2015/138 Esas 2019/200 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 27.09.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz etmiştir.

2. Dairemizin 07.12.2022 tarihli ve 2022/6246 Esas, 2022/7530 Karar sayılı ilamında; bozmaya uyulduğu ve davalılara muhdesat aidiyeti davası açmak süre süre verildiği, davalılar tarafından aidiyet davasının açıldığı, davanın kabul edilerek kesinleştiği, bunun üzerine Mahkemece keşif yapılarak bilirkişilerden kabul edilen muhdesat oranları konusunda rapor alındığı halde hükümde muhdesatlara ilişkin oran kurulmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davanın kabulüne, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine muhdesatlar yönünden hükümde belirtilen oranlara göre satış bedelinin dağıtılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddedildiği, davalı ... yönünden kabul kararı verildiği, her iki davalıya ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde tek vekalet ücretine hükmedildiğini, muhdesat bedelinin düşük hesaplandığı için oranın hatalı bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat, arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibarıyla arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Değerlendirme 1. Somut olayda; Mahkemece verilen süre ve yetki üzerine muhdesat aidiyetinin tespiti istemli dava açılmışsa da; Kocaali Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/2 Esas sayılı kararında muhdesat oranı tespit edilmeden hüküm kurulmuştur.

2. İlgili Hukuk bölümünün ikinci paragrafında açıklandığı üzere; muhdesat, arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibarıyla arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilip, belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunarak bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmelidir. Bu nedenle Kocaali Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.07.2017 tarihli kararının hükme esas alınması doğru olmamıştır.

3. Dosya kapsamında bulunan bilgiler ile bilirkişi raporları dikkate alındığında; 1 ve 2 nci katların muhdesat oranı %25,70 olup, 3 üncü katın muhdesat oranı ise 24,59'dır.

4. Ne var ki muhdesat oranının yanlış tespit edilmesi, muhdesat sahibi olmayan taraflarca temyiz edilmediğinden, aleyhe bozma yasağı ilkesi gözetilerek bozma kararı verilmemiş, davalılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdükleri nedenlere göre kararın onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın %011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 427,60 TL’nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,