Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3126 K.2025/1608

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu 147 ada 60 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağında TEK Genel Müdürlüğü lehine irtifak hakkı şerhinin bulunduğu, şerhin edinme sebebi kısmında ise herhangi bir açıklama ve hukuki sebebin belirtilmediğini, şerhte irtifak alanın miktarının yazılmadığını, lehine irtifak hakkı tesis edilen TEK Genel Müdürlüğü'nün ise 13.08.1993 tarihinde varlığını yitirdiğini, şerhin 1025. maddesi gereğince yolsuz tescil hükmünde olduğunu, şerhin yolsuz olması nedeniyle Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinin uygulanmayacağını, şerhin irtifak hakkı sağlamayıp bilgilendirici nitelikte olduğunu, şerhin süresinin dolduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmaz üzerindeki irtifak hakkının terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kesinleşmiş mahkeme kararları doğrultusunda dava konusu taşınmaz üzerinde tescil işleminin yapıldığını, kadastro çalışmalarının kesinleşmesi üzerine davacı tarafından süresi içinde herhangi bir dava da açılmadığını, davacının dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırmasız el atma davası açtığını ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi tarafından Kadastro Kanunu'nun 12. maddesine göre hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğunu, davanın tarafları arasında derdestlik itirazlarının bulunduğunu, kadastro tespitinin 1994 tarihinde geçmiş olması nedeniyle davada hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava, kesinleşen kadastro tespit tutanağının, hak ve mükellefiyetler sütununda yazılı, kadastro tespit tutanağında belirtilen ve tutanağa mündemiç, kadastro öncesi taşınmaz üzerinden geçirilen enerji nakil hattına ilişkin irtifak hakkının yolsuz olduğu iddiası ile açılan tapu kaydındaki irtifak hakkı şerhinin terkini istemine ilişkin olduğu, genel hüküm olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1025. maddesinin olaya uygulanamayacağını, davanın 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinde düzenlenen on yıllık hak düşürücü süreye tabi olması nedeniyle dava tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, kadastro sonucunda tespit ve tescilinin yapıldığı, tespit esnasında "bu parsel üzerinde TEK Genel Müdürlüğü lehine havai irtifak hakkı vardır" şerhinin işlendiği,

davacı tarafın, bu irtifak hakkı şerhinin yolsuz işlendiği iddiasıyla dava açtığı, davacının gelişen ve değişen koşullara göre şerhin terkinini değil, kadastro tutanağının düzenlenmesi sırasında kadastro tutanağına işlenen şerhin, tutanağa ve dolayısıyla yeni tapu kaydına yolsuz olarak işlendiğini ileri sürdüğü, bu itibarla davanın kadastro öncesi sebebe dayalı olarak açıldığı, taşınmazların beyanlar hanesinde şerh edilen irtifak hakkının terkini yönünden açılan davanın hak düşürücü süreye tabi bulunduğu,

davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması nedeniyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 maddesi gereğince reddine karar verilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu terkini talep edilen irtifak şerhinin kadastro öncesi tescil edilmediğini, kadastro tespitinde kamulaştırmadan bahsedilmeksizin tescil yapıldığını, edinme de hukuki sebep yazılmadığından tescilin yolsuz olduğunu, kamulaştırmasız el atma davasının eldeki davaya kesin hüküm teşkil etmeyeceğini, şerhin edinme sebebi kısmında herhangi bir açıklama ve hukuki sebebin belirtilmemesi, şerhte irtifak alanın miktarının yazılmaması,

lehine irtifak hakkı tesis edilen TEK Genel Müdürlüğü'nün varlığını yitirmesi nedenleriyle şerhin 1025. maddesi gereğince yolsuz tescil hükmünde olduğunu, şerhin yolsuz olması nedeniyle Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinin uygulanmayacağını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tapu kaydındaki irtifak hakkı şerhinin terkini istemine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR