Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3132 K.2025/1638

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; kendisine ait olan Kadirli ilçesi,...Köyü,...Mevki 162 ada 158 ve 159 parsel sayılı taşınmazların geçit yoksunu olduğunu, tarlasına bitişik arsasının ise Maliye Hazinesine ait olduğunu, kendisine ait taşınmazların davalının taşınmazının ortasında kaldığından geçişlerde zorluk yaşadığını, davalıya ait olan yerden keşifle belirlenecek geçit hakkı bedeli ile kendisine yol verilmesini istediğini belirterek davalıya ait parselden yasal genişlikte bedeli karşılığında daimi geçit irtifakının tesisine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taşınmazları alırken fiziki durumu bildiğini, en uygun güzergahın belirlenmesi gerektiğini, sulama kanalı bitişiğinde aktif bir yol varken davacının daha kısa bir yol için geçit istediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 30.05.2022 tarihli ve 2021/275 Esas, 2022/442 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 14.12.2022 tarihli ve 2022/5658 Esas 2022/7733 Karar sayılı ilâmında; “...1)Davacı tarafından maliki bulunduğu 162 ada 158 ve 159 parsel sayılı taşınmazlar lehine ayrı ayrı geçit irtifakı tesisi talep edildiği, Mahkemece her iki taşınmaz yönünden ayrı ayrı inceleme yapıldığı ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda da her iki taşınmaz yönünden farklı güzergah haritalarının oluşturulduğu ancak hüküm fıkrasında ise her iki taşınmaz yönünden infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.O halde mahkemece öncelikli olarak her bir dava konusu taşınmaz yönünden açık,

şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde infaza elverişli hüküm kurulması gerekirken dava konusu taşınmazlar için birlikte geçit irtifakı kurulması doğru değildir.2)Mahkemece hükme esas alınan güzergah incelendiğinde, 158 parsel sayılı taşınmazdan genel yola ulaşabilmek için öncelikle davacıya ait 159 parsel sayılı taşınmazın (C) harfi ile gösterilen kısmından daha sonra ise davalıya ait parselden geçit hakkı kurulması gerektiği anlaşılmaktadır.

158 parsel sayılı taşınmaz lehine 159 parselden geçecek (C) harfi ile gösterilen kısım düşünülmeden davalıya ait parselden geçit kurulması kesintisizlik ilkesinin ihlali mahiyetinde olacağından kurulan geçit hakkı doğru olmamıştır.

Mahkemece davacıya ait 158 parsel sayılı taşınmaz lehine kurulan geçit irtifakının yine davacıya ait 159 parsel sayılı taşınmazın (C) harfi ile gösterilen kısmından parseller arasındaki bağlantının tapuda akdi irtifak kurulması suretiyle sağlanması yönünde davacıya süre verilerek akdi geçit kurulduktan sonra davalıya ait diğer parseller üzerinden geçit hakkı kurulması gerekir.3)Aynı zamanda geçit güzergahına yönelik bedel 13.07.2016 ile 23.05.2022 tarihinde depo edilmiş olup, bedelin saptanmasından sonra hükme kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş olduğu,

güncel değer belirlenerek hüküm kurulması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararında "...yapılan yargılama neticesinde her iki taşınmazın geçit yoksunu oldukları, yargılama aşamasında 162 ada 159 parsel üzerinde 162 ada 158 parsel lehine 312,18 m² akdi irtifak kurulduğu, dava konusu edilen davacıya ait taşınmazların genel yola bağlantısı olmaması nedeniyle en uygun güzergahın davalı maliye hazinesine ait 162 ada 204 parsel üzerinde olduğu..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Mahkeme kararını davalı ... vekili temyiz etmiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; itirazları doğrultusunda alternatif diğer yolların değerlendirilmediğini, Hazine taşınmazının kullanım ve toprak bütünlüğünün bozulduğunu, ekonomik zarara uğradığını, davacının kendisine ait diğer taşınmazı kullanarak anayola çıkabileceğini, taşınmaz üzerinde bulunan zeytin fidanlarının bedelinin bedele eklenmediğini, yatırılan gider avansından 129,80 TL kullanıldığını, bunun ödenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,