Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/34 K.2024/1077

Taraflar arasındaki geçit hakkı kurulması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince 22.05.2019 tarihinde davalı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 25.07.2019 tarihli ek karar ile; davalı vekilinin kesin karara yönelik temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Ek karar ve 22.05.2019 tarihli kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan mahkemece yapılan yargılama sırasında 10.10.2022 tarihinde açılan geçit istemli davanın eldeki dava ile birleştirilmesine 19.12.2022 tarihinde karar verilmiştir.

Asıl davada davacı vekili 16.01.2023 tarihli dilekçe ile asıl dava yönünden davadan feragat etmiştir.

Yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından birleştirilen dava yönünden istinaf edilmiş; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Asıl dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747’nci maddesi uyarınca geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

Davacı vekili; müvekkilinin Elazığ ili, Arıcak ilçesi, 294 ada 27 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, ana yola bağlantısının bulunmadığını ileri sürerek; davalıya ait taşınmazdan geçit hakkı tesisini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.05.2019 tarihli kararı ile dava değerinin 2.732,00 TL olduğu, tarafların bu değere bir itirazlarının bulunmadığı, karar tarihi itibariyle verilen kararın kesin olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 346/1 ve 352/1-b maddeleri gereğince kesin olarak reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin temyiz talebi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 25.07.2019 tarihli ek kararı ile 6100 sayılı HMK'nın 366. maddesinin yollaması ve HMK'nın 346/1 maddesi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz isteminin reddine ilişkin ek karar temyiz edilmiştir. Yapılan temyiz incelemesi üzerine Dairemizin 18.10.2021 tarih, 2021/602 Esas, 2021/2009 Karar sayılı ilamıyla;

"Geçit hakkı tesisine dair İlk Derece Mahkemesinin 26.09.2018 tarihli kararı dava değeri itibariyle kesin hüküm niteliğinde ise de verilen hüküm infaza elverişli olmadığından kamu yararı gözetilmiş ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 25.07.2019 tarihli ek kararının kaldırılarak işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiş; davalı vekilinin hükmün esasına yönelik temyiz itirazlarına gelince;

mahkemece 22.03.2018 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 06.04.2018 tarihli fen bilirkişisi raporunda 3 alternatif güzergah belirlenerek birinci alternatif olduğu belirtilen 294 ada 43 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinden geçen 275,96 metrekarelik yerden 294 ada 27 parsel lehine geçit hakkı tesis edilmiş ise de düzenlenen fen bilirkişisi raporu ve ekindeki krokide teknik ölçülerin ve tesis edilen geçidin eninin belirtilmediği,

krokiye göre geçit güzergahı geçit hakkıyla yükümlü parselin sınırından geçirilmeyerek 43 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bırakılan alanın, aleyhine geçit tesis edilen taşınmazın ekonomik bütünlüğüne zarar vereceği düşünülmeden yetersiz ve infaza elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulmasının doğru görülmediği..." gerekçesiyle, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.05.2019 ve 25.07.2019 tarihli kararlarının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrası dosya mahkemenin 2022/134 Esas sırasına kaydedilmiştir.

Bu aşamada davacı ... vekili, 10.10.2022 havale tarihli dilekçesiyle; müvekkilinin Elazığ ili, Arıcak ilçesi, 294 ada 18 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu ve taşınmazının ana yola bağlantısının bulunmadığını belirterek, davalı ...’nın mülkiyetindeki 294 ada 43 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı tesis edilmesini talep etmiştir. Dava, Palu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/213 Esas sırasına kaydedilmiş, 19.12.2022 tarih ve 202/213 Esas, 136 Karar sayılı kararla davanın aynı mahkemenin 2022/134 Esas sayılı dosyası (eldeki dosya) ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Davaların birleşmesinden sonra; asıl davada davacı vekili 16.01.2023 tarihli dilekçesiyle asıl dava yönünden davadan feragat etmiştir.

Yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından birleştirilen dosyada verilen karar için istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 24.11.2023 tarih, 2023/1819 Esas, 2023/1223 Karar sayılı kararıyla;"

"... Yargıtay Dairesinin bozma kararı, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun reddedilmesi kararına ilişkin olup, Yargıtayca, istinaf başvurusunun reddine ilişkin Daire kararı kaldırılarak, dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmekle, bu aşamadan sonra ilk derece mahkemesince verilecek kararların HMK’nın 373/4 üncü maddesi uyarınca temyiz kanun yoluna tabi olacağı kuşkusuzdur.

Zira kanunun açık hükmü uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesinin dosya ile ilgisi kesilir ve bu aşamadan sonra kanun yolu incelemesi Yargıtay tarafından yapılır. Öte yandan bozma sonrası Yargıtay bozmasına konu olan asıl dava yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş olup, bu ret kararına karşı davacının kanun yolu başvurusu da bulunmamaktadır.

Birleştirilen ve kanun yolu itirazına konu edilen dava ise 10.10.2022 havale tarihli dilekçe ile açılıp Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği 02.09.2019 tarihinden sonra karara bağlanmıştır.

Asıl davada verilen karar Yargıtayca bozulmakla, birleştirilen dava yönünden kanun yolu incelemesinin Yargıtay’da mı, yoksa Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili hukuk dairesinde mi yapılacağı hususunun takdirinin Yargıtaya ait olduğu, Dairemiz yönünden istinaf kanun yolunun caiz bulunmadığı..." gerekçesiyle, istinaf dilekçesinin temyiz talebi olarak kabul edilmesi suretiyle dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.

Dosya kendisine iade edilen İlk Derece Mahkemesi; birleştirilen dava yönünden sunulan istinaf dilekçesini temyiz talebi olarak kabul ederek, temyiz incelemesi yapılması için 27.12.2023 tarihli "Yargıtaya Dosya Gönderme Kontrol Formu" ile dosyayı Yargıtay'a göndermiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tetkik hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosya üzerinde Dairemizce yapılan incelemede:

Asıl davanın, Palu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/352 Esas sırasına kayden 17.08.2017 tarihinde açıldığı, 18.10.2021 tarihli bozma sonrasında 2022/134 Esas numarası aldığı, daha sonra Palu Asliye Hukuk Mahkemesinde 10.10.2022 tarihinde açılan 2022/213 Esas, 2022/136 Karar sayılı dosya ile birleştiği anlaşılmıştır. Eldeki dosyada 12.07.2023 tarihli nihai karar, Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden sonra verilmiş olduğundan, birleşen dava yönünden verilen istinaf dilekçesinin yetkili Bölge Adliye Mahkemesine istinaf incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi gerekmektedir. Bu durumda; İlk Derece Mahkemesinin dosyayı Yargıtaya gönderme kararı doğru olmayıp yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere dosyanın mahalline iade edilmesi gerekmiştir.