Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/375 K.2024/1438

Taraflar arasındaki haricen satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil ile alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dahili davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine, 24.049,86 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... ..., ..., ...'ndan eşit oranda alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ile davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisinin dava konusu 648 parsel sayılı taşınmazı, malikinin bilgisi dahilinde vekaleten ve haricen 08.10.1975 tarihli satış senedine dayanarak vekil ...'dan satın ve devraldığını açıklayarak; anılan taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkilleri adına tapuya tesciline, olmadığı takdirde satış bedelinin güncellenerek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, zamanaşımı ve esas yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.12.2013 tarihli ve 2012/72 Esas, 2013/627 Karar sayılı kararıyla, tapu iptali ve tescil davasının tapulu taşınmazların haricen satışının geçerli olmaması nedeniyle bedelin iadesine ilişkin davanın da zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 03.03.2016 tarih ve 2016/790 Esas, 2016/3838 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamından dava konusu taşınmazın haricen satışının kayıt maliklerinin nam ve hesabına ... tarafından yapıldığı, satış parasının da bu kişi tarafından tahsil edildiğinin anlaşıldığı, geçersiz sözleşmelerde akdin geçersizliği sebebiyle her iki tarafın verdiğini geri alabileceği, alacak davasında 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçmemiş olduğu, mahkemece senette yer alan bedelin uyarlama ve denkleştirici ... kuralları ile dava tarihine kadar ulaştığı değerin belirlenmesi, ve oluşacak duruma göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 08.09.2021 tarihli ve 2019/1224 Esas, 2021/505 Karar sayılı kararıyla, davalılar ..., ..., ..., ... ... ve ... yönünden davanın reddine, 24.049,86 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı müteveffa ... mirasçıları dahili davalılar ... ve ...’den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

4. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, dahili davalı ... vekili ile dahili davalı ... temyiz isteminde bulunmuşlardır.

5. Dairemizin 07.11.2022 tarihli ve 2022/3385 Esas, 2022/6670 Karar sayılı kararıyla; mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmemiş olduğu, önceki bozma ilamında taşınmazın haricen satışının kayıt maliklerinin nam ve hesabına ... tarafından yapıldığı, satış parasının bu kişi tarafından tahsil edildiğinin anlaşıldığı hususunun belirtildiği, mahkemece, tapu maliki ve/veya mirasçılarının (satış bedelinin güncellenmiş değerinden) sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde davalılardan müteveffa ... mirasçıları olan dahili davalılar ... ve ... üzerinden sonuca gidilmesinin doğru olmadığı belirtilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dahili davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine, 24.049,86 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... ..., ..., ...'ndan eşit oranlarda alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılardan ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz başvurusunda, ödenen harici satış bedelinin dava tarihinde ulaştığu değerin hatalı belirlendiğini, hükmedilen bedelin kabul edilemeyecek derecede komik olduğunu, taşınmazın rayiç değerinin uygulanan kriterler arasında bulunması gerektiğini, ... satışı gerçekleştiren kişi olduğundan ona yönelik davanın reddinin hatalı olduğunu, taşınmazın bedeli ödeninceye kadar davacılar lehine hapis ... tesis edilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz başvurusunda, müvekkilinin murisi ...’nun taşınmazın haricen satışında herhangi bir rolu bulunmadığını, bedelin mirasçılarından tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğunu, belirlenen bedelin ise fahiş olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, harici satış iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil, terditli olarak bedele ilişkin alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2. Tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetinin naklinin hüküm ve sonuç doğurabilmesi için sözleşmenin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 70 inci, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 237 nci, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 26 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 89 uncu maddesi uyarınca resmi biçim koşuluna uyularak yapılması zorunludur.

3. 10.07.1940 tarihli ve 2/77 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Tarafların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,