Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4657 K.2024/5894

Taraflar arasındaki miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Dairemizin bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca direnme kararının yerinde bulunduğu, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmek üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.

Kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; müvekkillerinin murisi Lütfiye Ata’nın davalıların murisi Atifet Bayer’in halası olduğunu, ... ili, ... ilçesi, ...

Köyü 578, 651 ve 652 parsel sayılı taşınmazların kök muris Hamide Uçar’dan müvekkillerinin murisi Lütfiye Ata ve davalıların murisi Atifet Bayer ile dava dışı Maksude Uçar’a intikal ettiğini, Atifet Bayer ile Maksude Uçar’a ait söz konusu taşınmazlardaki miras paylarının müvekkillerinin murisi Lütfiye Ata tarafından 08.10.2001 tarihli köy senedi ile satın aldığını, bu tarihten itibaren dava konusu taşınmazların müvekkillerinin murisi Lütfiye Ata tarafından kullanıldığını, dava dışı Maksude Uçar’ın sözleşme gereğince işbu dava konusu taşınmazlardaki hisselerini müvekkillerine tapuda devrettiğini,

ancak sözleşmenin diğer tarafı olan ...’in sağlığında tapu devrini yapmadığını, ...’in vefatından sonra da tüm ısrarlara rağmen davalıların tapu devrini yapmaktan kaçındıklarını ileri sürerek ... ili, ... ilçesi, ... Köyü 578, 651 ve 652 parsel sayılı taşınmazlarda davalıların murisi adına kayıtlı payların iptali ile müvekkillerinin miras payları oranında adlarına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...; tapuya tescilli bir taşınmazın köy senedi ile satışının mümkün olmadığını, davacıların ancak murisleri tarafından verilen parayı işlemiş faiziyle birlikte talep edebileceklerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ...; tapuya tescilli bir taşınmazın köy senedi ile satışının mümkün olmadığını, davacıların ancak murisleri tarafından verilen parayı işlemiş faiziyle birlikte talep edebileceklerini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

3. Diğer davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.09.2020 tarihli ve 2017/104 Esas, 2020/173 Karar sayılı kararı ile; taşınmazların satışına ilişkin sözleşmelerin geçerliliğinin resmi şekil şartına bağlı olduğu, dolayısıyla dava konusu harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğu ve davacıların tapu iptal ve tescil talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.04.2021 tarihli ve 2021/449 Esas, 2021/624 Karar sayılı kararı ile.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 677 nci maddesi gereğince terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliğinin sadece yazılı şekle bağlı olduğu, davacıların murisi ile davalıların murisi arasında yapılan 08.10.2001 tarihli miras payının devrine ilişkin sözleşmenin adi yazılı şekilde yapıldığı,

bu tarihten itibaren sözleşmeye konu taşınmazların davacılar ve murisleri tarafından kullanıldığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın kabulü ile davalıların murisi ... adına kayıtlı ... ili, ... ilçesi, ...

Köyü 578, 651 ve 652 parsel sayılı taşınmazlardaki ...'in 1/4 hisselerinin iptali ile mirasçılık belgesindeki miras payları oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; TMK 677/1. maddesi gereği terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliğinin yazılı şekle bağlı bulunduğu, davacıların ise 08.10.2001 tarihli harici sözleşmeye dayanmalarına rağmen sözleşme aslının ibraz edilmediği, sözleşme aslı bulunmadığından, sözleşme ve içeriği değiştirilebilecek şekilde fotokopi suretine dayalı hüküm kurulmasının mümkün olmadığı aslı ibraz edilmeyen belgeye itibar edilerek hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki gerekçeye ilaveten davalıların ilk derece mahkemesinde davacılar tarafından delil olarak dayanılan 08.10.2001 tarihli adi yazılı satış sözleşmesinde tahrifat yapıldığı savunmasında bulunulmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 216/1 maddesi gereğince belgenin sadece örneğinin mahkemeye verildiği durumlarda mahkemenin kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine belge aslının verilmesini isteyebileceği şeklindeki düzenleme ile belge aslının sunulması hususunda mahkemeye takdir yetkisi verildiği,

başka bir deyişle karşı taraf senet suretine itiraz etmez veya suretin aslına uygun olmadığını ileri sürmezse mahkemenin senet sureti ile yetinebileceği, bu kapsamda somut olayda mahkemeye sunulan senet sureti ile karar verilebileceğine dair kanaat edinildiği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı

Direnme kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.09.2024 tarih 2023/2229 Esas, 2023/2965 Karar sayılı ilamında özetle; davacıların iddiasının dayanağını oluşturan 08.10.2001 tarihli "Satış Sözleşmesi" başlıklı belge aslının karşı tarafça açıkça talep edilmediği, dosyaya sunulan örneğin tereddüte yol açacak nitelikte olmadığı, belge aslının istenmesi hususunda mahkemenin takdir hakkı bulunduğu, dosyaya sunulan belge örneğiyle yetinilerek karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince bu yöne ilişkin verilen direnme kararı yerinde olduğu,

Dairece davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden bir inceleme yapılmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, tapulu bir taşınmazın harici satış sözleşmesiyle devredilmesinin mümkün olmadığını, davacıların davaya dayanak yaptıkları sözleşme suretinin aslının dosyaya sunulmadığını, belgede ıslak imza bulunmadığını, sözleşmenin kanunda belirtilen şekil şartını taşımadığnı, sözleşme tarihinden itibaren 16 yıl sonra talepte bulunmanın dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, miras payının devri sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,