Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/49 K.2024/5149

vekili Av. ...

DAHİLİ DAVALILAR

1-SGK Başkanlığı vekili Av. ... Öztürk Bayram 2-... MİRAS BIRAKAN : ...

DAVA TARİHİ : 27.10.2020

İLK DERECE MAHKEMESİ

Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2020/427 E., 2023/562 K.

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın dahili davalı SGK Başkanlığı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi Mühittin Alkan'ın 16.11.2004 tarihinde vefat ettiğini, murisin ölüm tarihinde pek çok borç yükü altında olup, hakkında açılmış icra takipleri bulunduğundan terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...A.O. vekili cevap dilekçesinde; murisin ölüm tarihi itibariyle malvarlığının bulunup bulunmadığının ve davacıların murisin terekesinde bulunan mallarla ilgili olarak mirası kabul anlamına gelecek şekilde davranışlarının olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davanın açılmasına müvekkili sebebiyet vermediğinden aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilemeyeceğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetki, dava şartı, husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itirazlarının bulunduğunu, ilgili davada mirasın açıkça borca batık olup olmadığının araştırılarak ortaya konulması gerektiğini, davacıların iyiniyetli olmayıp borçtan kurtulma çabasında olduklarını ileri sürerek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ölüm tarihi itibariyle muris terekesinin aktifinin 9.335,00 TL, pasifinin ise 922.722,46 TL olduğu, pasiflerin aktifinden fazla olduğu, aktif terekenin pasifleri %10 oranında karşılayabileceği anlaşıldığından davanın kabulüne; miras bırakan ...'ın ölüm tarihi 16.11.2004 tarihi itibari ile terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasçılar yönünden mirasın hükmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri ve İstinaf Aşamasındaki Süreç

Dahili davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın dava şartı yokluğundan ve eksikliğinden usulden reddinin gerektiğini, davacılar vekilinin bu davayı açabilmesi için adına mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname verilmesinin şart olduğunu, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler geçirildikten sonra açıldığını, mirasın açıkça borca batık olup olmadığının ve davacı tarafın mirası kabul anlamına gelen iş ve işlemler yapıp yapmadığının yeteri kadar araştırılmadığını, davacı tarafın murisin ölüm tarihinden sonra veraset ilamı aldığı ve vergi dairesine veraset ve intikal beyannamesi verdiğini,

hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik, sübjektif değerlendirme içeren ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıların kötüniyetli olarak bu davayı açtığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından, dahili davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde bildirdiği sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. TMK'nın 605/2 nci maddesine dayanan mirasın reddi istemi süreye tâbi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibarıyla, murisin tüm mal varlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2).

2. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin mal varlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak Bankalar, Trafik Tescil Müdürlüğü, Vergi Daireleri, Belediyeler ve Tapu Müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme

Somut olayda, muris ...'ın ölüm tarihi itibariyle terekesinin borca batık olduğu iddiasıyla mirasçıları tarafından mirasın hükmen reddi talebinde bulunulmuş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak dosya arasına alınan tapu kayıtlarından murisin 25.03.2003 tarihinde ölen annesine ait taşınmazlar bulunduğu ve bu taşınmazlardan Samsun ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, 110 ada 98 parsel, 113 ada 1 parsel, 115 ada 9, 11, 13 parseller ve 123 ada 31 parsel sayılı taşınmazların murisin aktifi belirlenirken dikkate alındığı, Samsun ili,... ilçesi, Cedit (KI) Mah., 7275 ada 7 parselde kayıtlı 2, 9, 10, 5 ve 8 No.lu bağımsız bölümlerde kayıtlı meskenlerin dikkate alınmadığı gibi murisin SGK Başkanlığına olan borç miktarının ölüm tarihi olan 16.11.2004 itibariyle sorulması gerekirken Kurum tarafından bildirilen güncel borç miktarına göre hesaplama yapıldığı ve murisin pasifinin hatalı belirlendiği dikkate alındığında,

murise annesinden intikal eden tüm taşınmazların murisin ölüm tarihi itibariyle değerinin keşfen belirlenmesi ve SGK'ya olan borcunun da murisin ölüm tarihi itibariyle mevcut tutarı ilgili kurumdan sorularak terekenin aktif ve pasif değerlendirmesinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.