Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/715 K.2024/5376

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili;... ili,...ilçesi,...Mahallesi, 143 ada 26 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağında “TEK Genel Müdürlüğü lehine havai irtifak hakkı vardır.” şerhinin bulunduğunu, kadastro tespitinde yazılan irtifak şerhinin ne kadar bir alanı kapladığı, şerhin ne kadar süre için yazıldığı,

sürekli olup olmadığı hususlarına ilişkin kadastro tutanağının edinme sebebi kısmında herhangi bir açıklama bulunmadığını, tapu tescil işlemlerinde sebebe bağlılık ilkesi geçerli olduğundan yapılacak bir tescilin geçerli olabilmesi için, tescile esas geçerli bir hukuki sebebin bulunması gerektiğini, tescile esas hukuki sebep hiç yoksa veya var olan hukuki sebep geçerli değilse, yetkili memur tarafından usulüne uygun yapılsa dahi tescilin geçersiz olacağını, irtifak şerhleri kadastro tutanağına usulüne uygun şerh edilmediğinden,

özellikle de irtifak alanının miktarı yazılmadığından Kadastro Kanunu’nun 12/3 maddesinde yer alan on yıllık hak düşürücü sürenin de geçerli olamayacağını, bu haliyle yazılan şerhlerin davalı şirket lehine irtifak hakkı sağlamayıp ancak bilgilendirme niteliği taşıyacağını belirterek; geçersiz irtifak hakkı şerhi sebebiyle irtifak hakkı şerhinin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; dava konusu 143 ada 26 parsel sayılı taşınmaz üzerinden Trabzon-Tirebolu Enerji İletişim Hattı için...Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.08.1969 tarihli kararı üzerine Ülkiye Kahveci ve müşterekleri adına tescil işlemleri yapıldığını, yine aynı taşınmaz üzerinden Tirebolu II-Arsin E.İ.Hattı için...Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.03.1988 tarihli kararı üzerine ...

Kahveci adına tescil işlemleri yapıldığını, davacının kadastro tutanaklarına süresinde itiraz etmediği gibi süresinde dava da açmadığını, mahkeme kararı uyarınca zilyetlik hukuki sebebine dayalı 1988 tarih 222 yevmiye numarasıyla tapu senedi düzenlenmiş olup ayrıca; irtifak hakkı, kapladığı alan, dayanak hukuki sebebin de tapu senedine kaydedildiğini, tesis kadastrosunun 1994 yılında ikmal edildiğini, irtifak hakkının kadastro tutanaklarına ve tapu kayıtlarına şerhedildiğini belirterek;

davanın öncelikle Kadastro Kanunu'nun 12/3 maddesi uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddini, aksi halde esasa ilişkin nedenlerle reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Kadastro tutanağının 04.03.1994 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde düzenlenen on yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu..." gerekçesiyle; davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; davanın, niteliği gereği ve hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddedilmiş olması sebebiyle davacılar aleyhine tek vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, davanın Kadastro Kanunu 12/3. maddesinde belirtilen on yıllık hak düşürücü süreye tâbi olmadığını, kadastro tespit tutanağında "...irtifak hakkı vardır.” şerhi bulunsa da kadastro tespitinde yazılan irtifak şerhinin ne kadar alanı kapladığı, şerhin ne kadar süre için yazıldığı,

sürekli olup olmadığı hususlarına ilişkin tutanağın edinme sebebi kısmında bir açıklama bulunmadığından tescilin geçersiz olduğunu, zira tapuya tescil işlemlerinde sebebe bağlılık ilkesinin geçerli olduğunu, ayrıca TMK. 1025. maddesi uyarınca yolsuz tescil sebebiyle irtifak hakkı terkinine ilişkin eldeki dava ile ilgili olarak TMK. 1026 ve 783. maddelerinde zamanaşımı ya da hak düşürücü sürenin öngörülmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, irtifak hakkı şerhinin terkin edilmesi istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,