Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/939 K.2024/1971

Taraflar arasında görülen 3290 sayılı Kanun ile değişik 2981 sayılı Kanun'un 10/c maddesine göre idari işlemle davalı ... adına oluşan tapu kaydının zilyetlik nedenine dayalı olarak iptali ve davacı adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın Mersin Büyükşehir Belediyesi yönünden kabulüne, Silifke Belediyesi yönünden husumetten reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Silifke ilçesi, ... Beldesi, .......

Mahallesinde, doğusu Hatice Ünver ve ..., batısı................ taşınmazı ile çevrili tahminen 1600 m² miktarında müvekkiline ait taşınmaz olduğunu, taşınmaz içerisinde müvekkilinin mesken olarak kullandığı evi ve çevresinde meyveli ağaçlardan oluşan bahçesi bulunduğunu, bu taşınmazın evveliyatının çevresindeki diğer taşınmazlarla birlikte bir bütün halinde babası ...'e ait olduğunu, taksimle müvekkiline geçtiğini, murisin taşınmazı 1960 yılında imar ihya edip tarla haline getirdiğini, dava konusu taşınmazın 1268 parsel numarası ile davalı ... adına tescil edildiğini,

yapılan bu tescil işleminin idari karar ile tek taraflı ve haksız olarak yapıldığını, önceki malikin ve müvekkilinin bu durumdan haberdar olmadığını, devir alınan zilyetlikle birlikte müvekkilinin toplam kazandırıcı zamanaşımının 20 yılı fazlası ile geçtiğini bu nedenle dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın müvekkiline 1986 yılında idari işlemle tescil edildiğini, bu nedenle davanın idari yargıda açılması gerektiğini, dava hakkının zamanaşımına uğradığını, dava açmak için hak düşürücü sürenin geçtiğini, kazandırıcı zamanaşımı hükümlerine göre açılacak tescil davalarına konu taşınmazın tapuda kayıtlı olmamasının şart olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın 1986 yılında belediye adına tescil edildiğini, tapulu taşınmazlarda tescilden itibaren 10 yıl içerisinde tapu iptal davasının açılabileceğini, hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığını, ayrıca kazandırıcı zamanaşımı hükümlerine göre açılacak tescil davalarına konu taşınmazların tapuda kayıtlı olmaması, tapuda kayıtlı ise malikin tapu kütüğünden anlaşılamaması, malikin yirmi yıl önce ölmüş ve hakkında gaiplik kararı verilmiş olması gerektiğini, bu şartların mevcut olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda açılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın tapu kütüğünde kayıtlı bir taşınmaz olması nedeniyle TMK'nın 712 ve 713 üncü maddesine göre ne olağan zamanaşımı ne de olağanüstü zamanaşımına tâbi olarak kazandırıcı zamanaşımı yolu ile bu taşınmazın mülkiyetinin kazanılmasının mümkün olmadığını, dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan taşlık, çalılık yerlerden olup, şahıs mülkiyetine elverişli olmadığını, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme 22.05.2014 tarihli kararında "dava konusu taşınmazda imar-ihya ile kazanım koşulları gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine" karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 10.03.2021 tarihli ve 2019/590 Esas, 2021/2294 Karar sayılı ilamı ile davalı ... Belde Belediye Başkanlığı her ne kadar 30 Mart 2014 tarihinde mahalleye dönüşmüş ise de, bu tarihten önce 02.01.2014 tarihinde Belediye Meclisince davanın kabul edilmesine dair 2014/5 sayılı karar alındığı, 6100 sayılı HMK'nın 308 inci maddesinde açıklanan şekli ile kabul beyanı, davayı sona erdiren taraf işlemi olup kesin hükmün sonuçlarını doğuracağından davalı ... Belediye Meclisinin söz konusu kararının niteliğinin ve HMK’nın 308 inci maddesi kapsamında davayı kabul beyanı olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davalı ... Belediye Meclisinin 02.01.2014 tarihinde davanın kabul edilmesine dair 2014/5 sayılı kararı dikkate alınarak ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... Belediyesi yönünden taşınmaz maliki olmaması nedeniyle davanın husumetten reddine karar verilerek dava konusu Mersin ili, Silifke ilçesi, Kapızlı Mahallesi, 1268 parsel sayılı taşınmazın Fen Bilirkişisi Sıtkı Kızıloluk tarafından hazırlanan 06.11.2013 tarihli bilirkişi raporunun ek 1 No.lu krokisinde 1268-D şeklinde etrafı kırmızı renkle çizili olarak gösterilen toplam 1520.60 metrekare yüzölçümündeki kısmın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile ifrazen davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... Belediyesi ve davalı ... Belediyesi vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; mülga ... Belediye Meclisinin 02.01.2014 tarih ve 2014/05 sayılı “açılan davanın kabulüne” ilişkin meclis kararı, 6360 sayılı Yasa'nın Geçici 1 inci maddesinin 2 ve 12 nci fıkralarına aykırı olması nedeniyle yok hükmünde olduğu, taşınmazın bulunduğu yerde imar uygulaması yapılıp yapılmadığı, yapılmakta ise hangi aşamada olduğu, taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında, 1/5000 ve 1/25.000 ölçekli ...

İmar Planlarında niteliğinin ne olduğunun araştırılması gerekirken eksik inceleme neticesinde hüküm kurulduğu, tapu tescil tarihi olan 30.09.1986 tarihinden geriye doğru 20 yıl gidildiğinde 20 yıllık bir sürenin dolmadığı anlaşılmış olup bu tarih temel alındığında, dava konusu taşınmaz Medeni Kanun'un 713 ve 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17 nci maddeleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede ve bu maddelere göre kazandırıcı zamanaşımının oluşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; lehlerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davaların kabulü yönündeki ... Belediyesi Meclisinin 02.01.2014 tarih ve 2014/5 sayılı kararıyla ilgili İçişleri Bakanlığı ve ilçe belediyesi olan Silifke Belediyesinin onayı bulunmadığından davanın kabulüne yönelik meclis kararının geçerli olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, imar ihya ve zilyetliğe dayalı tapu iptali ve tescil davasında davanın kabulü kararının eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. Hemen belirtilmelidir ki, 6100 sayılı HMK’nın 297/2 nci maddesi gereğince; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

2. Öte yandan; 10.11.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Yasası kamu düzeni ile ilgili olup sözü edilen Yasa'nın 16 ncı maddesiyle Belediye ve mücavir alan hudutları dahilindeki taşınmazların ifrazının Belediye Encümenlerince, bu alanların dışında bulunan taşınmazların ifrazlarının ise İl İdare Kurullarında onaylanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

3. Başka bir ifade ile İmar Yasası kamu yararı (kamu düzeni) düşüncesiyle kabul edilmiş olan ve özellikle tarafların arzu ve rızası ile bertaraf edilmeyecek hükümler içeren bir yasadır. Bu niteliği ile ifraz hususunun, davanın her aşamasında re'sen nazara alınması ve belediye encümen kararına dayalı olup olmadığının araştırılması zorunludur.

3. Değerlendirme 1. Öncelikle; davanın kabulüne karar verilmesi halinde davacı adına tesciline karar verilecek taşınmaza son parsel numarası verilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

2. Diğer taraftan, 1268 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacının talebi kabul edilerek belirli bir kısmının tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş ise de; Mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda teknik bilirkişiye ifraz projesi düzenlettirilerek bu projeye göre dava konusu taşınmazların belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise 3194 sayılı Yasa’nın 15 ve 16 ncı maddeleri uyarınca ifraza ilişkin Belediye Encümeni kararı, belediye dışında ise İl İdare Kurulu Kararı alınmak suretiyle taşınmazların ifrazının mümkün olup olmadığının saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken aranan husus araştırılmaksızın noksan soruşturma ile yetinerek hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,