Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1307 K.2025/5178

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 442 sayılı Köy Kanun'u kapsamında ...

Köyü Muhtarlığı tarafından yapılan çalışma ile köy yerleşim planı yapıldığını, arsa üretildiğini, tahsis ve satışlarının gerçekleştirildiğini, müvekkilinin babası ...'ın da tahsis listesine alındığını ve kendisine 28264 ada, 2 parselin tahsis edildiğini, bedelinin ödediğini, 5216 sayılı Büyükşehir Kanun'u ile köy tüzelkişiliğinin ortadan kaldırıldığını ve ...'nın Mahalle hâline geldiğini, Konya Özel İdaresi ve ... Köy Muhtarlığı ile yapılan bu çalışmaların da ...

Belediyesine devredildiğini, ... Belediye Meclisinin 04.05.2015 tarih ve 118 sayılı kararı ile bu taşınmazların hak sahiplerine satışına karar verildiğini, bu konuda 14.05.2015 tarih ve 81147705.302.03-677 sayılı karar ile ... Belediye Encümeni tarafından hak sahiplerine ekli listedeki arsaların satışı ve gereğinin yapılmasına karar verildiğini, 04.06.2015 tarihinde de ...

Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından 32370060-756.02-19567 sayılı yazı ile ekli listedeki hak sahiplerine tapu devirlerinin yapılması için Konya ... Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazıldığını, ancak müvekkilinin babasının ve bir kısım mirasçıların vefatı nedeniyle varisler tarafından tapuya gidilerek tapu alınamadığını, müvekkili tarafından ... Belediye Başkanlığına müracaat edildiğini, ...

Belediye Başkanlığının 14.02.2023 tarih, E.32370060-622.03-7419 sayılı cevap dilekçesinde İl Özel İdaresi Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu tarafından 30.12.1999 tarihinde hazırlanan temlik listesinde ... adına rastlanmadığının, ...

Mahallesi Muhtarlığının 21.07.2004 tarihli karar defterinde yetkisi olmadan ...'a devir kararı alındığının bildirildiğini, müvekkillerinin taşınmaz üzerine yapı yaptıklarını, ancak ruhsatsız yapılan bu yapı hakkında belediye tarafından yıkım kararı verildiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek ... varisleri üzerine miras payları oranında hisselendirilerek tesciline, olmadığı takdirde taşınmazın bugünkü rayiç bedelinin müvekkillerine miras payı oranında ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın babası ...'ın ... herhangi bir taşınmazının bulunmadığına dair beyan verdiğini, ancak verilmiş bulunan bu beyana ilişkin il özel idaresince yapılan tahkikat sonucunda kendisine ait taşınmaz bulunduğundan köy yerleşim alanından arsa alamayacağının tespit edildiğini, söz konusu durum ile ilgili T.C. Başbakanlık Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Köy Hizmetleri Konya İl ... tarafından 04.02.2000 tarih ve B0 21...

07/0660 sayılı yazı ve ekindeki 30.12.19 99... sayılı İl Özel idaresi tarafından onaylanan listedeki ada/parsellerin hak sahiplerine devri için alınan karar temlik listesi yayınlandığını, 146 kişilik bu temlik listesinde ...'ın isminin bulunmadığını, İl özel idaresi tarafından onaylanan listedeki parsellerin hak sahiplerine devri için ... Belediye Meclisi'nce alınan 04.05.2015 tarih ve 118 Sayılı karar ile ...

Belediye Encümeni'nin 14.05.2015 tarih ve 677 sayılı kararında ...'ın ismi bulunmadığını, 21.07.2004 tarihinde ...

Mahallesi Muhtarlığının kendisinde parsel dağıtma yetkisi olmamasına rağmen ... adına parsel satılması ile ilgili karar aldığını, alınan bu kararda herhangi bir ada/parsel belirtilmediğini, dava konusu ... mahallesi 282 64... nolu parselin halen boş arsa konumunda olması, üzerinde herhangi bir yapı mevcut olmaması nedeniyle davacı tarafın tahsis hakkı kazanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bir mirasçının tereke adına işbu davayı ikame etme ehliyeti olmadığından diğer mirasçıların da muvafakati sağlanarak taraf teşkili sağlandığı, iddia kapsamında 442 sayılı Köy Kanunu'un ek 13. maddesi uyarınca koşulların oluşup oluşmadığının irdelendiği, 30.12.1999 tarihli listede murisin hak sahipleri arasında yer almadığı, gelen tapu kayıtlarıyla muris adına kayıtlı taşınmaz bulunduğu, nitekim beyanı alınan davacı tanıklarıyla da tahsis işleminin yapıldığı dönemde murisin köyde evinin bulunduğu ve bu nedenle tahsis şartlarını taşımadığının anlaşıldığı,

ödeme yapıldığının da davacı tarafından yazılı belge yahut resmi kayıtlarla ispatlanamadığı, murisin evi bulunduğu için tahsis şartlarını taşımadığı sabit olmakla birlikte il özel idaresi tarafından 1999 yılında yapılan tespitte ismi geçmeyen murise ilişkin 2004 yılında murisin hak sahipliğine yönelik köy karar defteriyle de kanuni şartları taşımayan muris lehine hak doğmayacak olup sadece nasıl düzenlendiği anlaşılamayan ve sonradan düzenlenen başka bir listede murisin adının yazmasının şartları sağlamadığı,

taşınmaz üzerinde yapı bulunup bulunmaması da tahsis şartlarını etkilememekle birlikte keşif gözlemi ve tanık beyanları ile yapı olarak iddia edilen yerin de müştemilat mahiyetinde imar affından faydalanmak niyetiyle mirasçılar tarafından yapıldığı, sonrasında ruhsatsız olduğu için yıkıldığı, murisle ilgisinin olmadığı görüldüğünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının murisi ... adına ½ hisse ile kayıtlı ... mevkiinde kain 2075 m² yüzölçümlü kerpiç ev vasfında taşınmaz bulunduğu, davacı murisinin Köy Kanunu 13. maddesi gereğince taşınmaz edinebilmesi için gerekli evi bulunmama şartını taşımadığı, köy muhtar ve azaları tarafından davacı murisine taşınmaz tescili için verilen ihtiyar heyeti kararının yasaya uygun olmadığı,

dava konusu taşınmazın davacı murisi adına tescili için yasal şartların oluşmadığı gözetildiğinde, mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik söz konusu olmadığından davacı tarafın istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; birden fazla tahsis listesi olduğunu, davalı ... Belediyesinin gerçekliğini inkar ettiği ... Belediye Encümeninin 14.05.2015 tarih ve 2015/677 sayılı kararı ve ekli dağıtım listesinin Tapu Müdürlüğü tarafından dosyaya ibraz edildiğini, müvekkilinin murisi ...'ın isminin de hak sahibi olarak bu resmi evrakta geçtiğini, resmi Kurumun bu liste ile işlem yaptığını, ...

Köy karar defterindeki 21.07.2004 tarih ve 17 sayılı karara Mahkeme tarafından itibar edilmesi gerektiğini, burada ismi yazan diğer kişilerin tapularını aldıklarını, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti köy muhtarlığı adına bedelin ödendiğini bildirdikleri bir kararı Komisyonca yeterli görüldüğü ve vatandaşın tapuları verildiği için mahkemece 21.07.2004 tarih ve 17 sayılı köy karar defterindeki kararın da dikkate alınması gerektiğini, 442 sayılı Köy Kanunu'na eklenen geçici madde 1'e göre köy tüzel kişiliği 31.12.2009 tarihinden önce kalkmış yerlerde ek 13. maddede aranan diğer şartların aranmayacağı,

bedeli ödemek kaydı ile tapularını alabilecekleri şeklinde bir istisnaya yer verildiğinden müvekkili açısından tahsis koşullarının oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 442 sayılı Köy Kanunu'na dayalı açılan tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde taşınmaz bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.

442 sayılı Köy Kanunu'nun ek 13. maddesinde. "Köy tüzelkişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok 20 00... olmak üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy nüfusuna kayıtlı olup evi bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararı ile rayiç bedel üzerinden satılır. Satış bedeli peşin veya en çok 5 yılda ve 5 eşit taksitle tahsil edilerek, o köyün imar işlerinde kullanılmak üzere köy sandığına yatırılır.

Köy ihtiyar meclisince satılan parseller üzerine satış tarihinden itibaren en geç 5 yıl içinde bina yapılması zorunludur.

Hak sahipleri bu yerleri 10 yıl müddetle başkalarına devir ve temlik edemezler.", geçici 1. maddesinde de "31.12.2009 tarihinden önce belediye haline dönüşmek veya başka bir belediyenin sınırlarına dâhil olmak suretiyle tüzel kişiliğini kaybeden köylerde, kendilerine bu Kanun'un ek 13. maddesine göre taşınmaz satışı yapılan hak sahipleri hakkında satış bedelinin ödenmesi kaydıyla ek 13. maddede öngörülen diğer şartlar uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla henüz kesinleşmemiş davalarda da bu madde hükümleri uygulanır.", Köy Yerleşme Alanı Uygulama Yönetmeliği'nin 15. maddesinde "Arsaların hak sahipleri adına tapuda tescili tarihinden itibaren (5) yıl içinde bina yapılmadığı takdirde, köy muhtarlığınca alınacak yargı kararı ile tapu iptal edilerek, arsa köy tüzel kişiliği adına tescil ettirilir." hükümleri yer almaktadır.

Davalı ... Belediyesi tarafından reddedilmeyen ... Tapu Sicil Müdürlüğüne sunulmuş 14.05.2015 tarihli encümen kararı ve ekinde bulunan listede davacıların murisi ...'ın adına arsa tahsisi yapıldığı belirtilmiş, 21.07.2004 tarihli ... Köyü karar defteri ile de arsa satış bedelinin hak sahibinden tahsil edilmiş olduğu belirtilmiştir.

442 Sayılı Köy Kanunu'nun ek 13. ve Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddelerindeki düzenlemeler, taşınmazda 5 yıl içerisinde bina yapılmasını zorunlu kılmakta ise de; hükümden sonra 25... tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6111 Sayılı Yasa'nın 187. maddesi ile 442 Sayılı Köy Kanunu'na “31.12.2009 tarihinden önce belediye haline dönüşmek veya başka bir belediyenin sınırlarına dahil olmak suretiyle tüzel kişiliğini kaybeden köylerde, kendilerine bu kanunun ek 13. maddesine göre taşınmaz satışı yapılan hak sahipleri hakkında satış bedelinin ödenmesi kaydıyla ek 13. maddede öngörülen diğer şartlar uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle henüz kesinleşmemiş davalarda da bu madde hükümleri uygulanır” şeklinde geçici 1. madde eklenmiştir. Hâl böyle olunca; dosya kapsamında bulunan belgeler ve yukarıda belirtilen yasal düzenleme çerçevesinde işin esasının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi için hüküm bozulmuştur.

VI. KARAR