Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/15 K.2025/1597

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 4037 ada 11 parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, dava konusu taşınmazın diğer paydaşları tarafından 27.10.2020, 30.10.2020 ve 14.12.2020 tarihli satış işlemleri ile davalıya pay satıldığını, bir kısım satışlarda muvaaza yapıldığını, müvekkilinin ön alım hakkını önlemek için satış bedelinin yüksek gösterildiğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı toplamda 155/335 oranındaki payın iptali ile müvekkili adına tescilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bedelde muvaaza yapılmadığını satış bedellerinin gerçek olduğunu, davanın kötü niyetli olarak açıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ‘’davacı vekili tarafından dava konusu 4037 ada 11 parseldeki taşınmazda davalı adına kayıtlı hissenin ön alım hakkı gereği müvekkkili adına tescilinin talep edildiği, 15.05.2022 tarihli dilekçe ile talebin 27/10/2020 tarih 50312, 50318, 50321, 50324 yevmiye, 30.10.2020 tarih 50778 yevmiye, 14.12.2020 tarih 59268 yevmiye numaralı satışlara yönelik ön alım hakkının kullanılmasına dair olduğunu açıkladığı, mahallinde yapılan keşifte taşınmaz hisselerinin devir tarihi toplam değerinin 8.215.000TL olarak belirlendiği,

dava konusu devirlerin tapuda gösterilen satış bedellerinin toplam 7.780.000TL'ye tekabül ettiği, davacı tanığı ......'ın tarafı olduğu 30.10.2020 tarih 50774 yevmiye numaralı resmi senette 24/335 pay karşılığı 480 m²nin satış bedeli 1.440.000,00 TL olarak gösterildiği halde, tanığın satış bedelini 1.000.000,00TL olduğunu beyan ettiği, davacı tanığı... ...'ın tarafı olduğu 27.10.2020 tarih 50312 yevmiye numaralı resmi senette 180/6700 hissenin satış bedeli 540.00TL olarak gösterildiği halde... ... ve ... ... ile birlikte toplam hisseleri karşılığı 480 m²nin 1.000.000,00 TL bedelle satıldığını beyan ettiği,

davalı tarafça muavin defterinin delil olarak sunulduğu, muavin defteri başlıklı belge resmi senette yazılı bedellerin ödendiğini ispatlamadığı gibi bilgisayarla yazılmış ve her zaman düzenlenebilecek nitelikte olup, ticari defter niteliği taşımadığı gibi imza da içermediğinden ispat açısından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202. maddesinde ifadesini bulan yazılı delil başlangıcı niteliğindeki bir belge olarak kabul edilemeyeceği,

kural olarak ön alım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibaret olup 14.12.2020 tarihli dava dışı Pamuk İnşaat şirketinden devir alınan hisse resmi senette yazılı olan 3.460.000,00 TL, diğer devirler yönünden ise dosya kapsamı tanık beyanları itibariyle taşınmaz bedellerinde muvazaa olduğu kabulü ile 30.10.2020 tarih 50778 yevmiye numaralı (satıcısı ...... ve ark. olan) devir karşılığı 1.000.000,00 TL, 27.10.2020 tarihli 50324, 50321,50312 numaralı (satıcısı... ... ve diğerleri olan) devir karşılığı 1.000.000,00 TL,

27.10.2020 tarih 50318 yevmiye numaralı (satıcısı İskender ... olan ) devir karşılığı 1.000.000,00 TL olmak üzere toplam 6.460.000,00 TL satış bedeli ve bu bedel üzerinden tapu masrafları ön alım bedeli olarak kabulünün gerektiği’’ gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ‘’davalının ön alıma konu payın bulunduğu 4037 ada 11 parselde 180/6700 payı 540.000,00 TL, 480/6700 payı 1.440.000,00 TL, 120/6700 payı 360.000,00 TL, 180/6700 payı 540.000,00 TL bedelle 27.10.2020 tarihinde, 24/335 payı 1.140.000,00 TL bedelle 30.10.2020 tarihinde, 83/335 payı ise 3.460.000,00 TL bedelle 14.12.2020 tarihinde satın aldığı, toplam satış bedelinin 7.780.000,00 TL, harcın ise 155.600,00 TL olduğu,

davacı dinlenen tanık anlatımları ile muvazaa iddiasını kanıtlayamamış olup, mahkemece tapudaki satış bedeli ve davalı tarafça ödenen harç ve masraflar toplamı üzerinden ön alım hakkı tanınması gerekirken 14.12.2020 tarihli satış dışındaki satışlarda bedelde muvazaa iddiasının kabulü ile davacıya 6.640.000,00 TL satış bedeli ve buna tekabül eden 129.200,00 TL üzerinden ön alım hakkı tanınması ve kabule göre de ön alım bedeli olarak kabul edilen 6.589.200,00 TL üzerinden davacı lehine 303.892,00.TL vekalet ücreti takdiri gerekirken 371.238,00.TL vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı,

bu nedenle taraf vekillerinin istinaf istemleri yerinde olup, davalı vekilinin ön alım bedelinin nemalandırılmadığına yönelik istinaf istemi nazara alınarak duruşma açıldığı, resmi senette yazılı satış bedeli olan 7.780.000,00 TL ile tapu harcı olan 155.600,00 TL toplamı 7.935.600,00 TL'nin ön inceleme tarihi olan 12.05.2022 tarihinden bilirkişi incelemesi yapılan tarihe kadar nemalandırılması halinde ulaşacağı değerin belirlenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından ön alım bedelinin mevduat olarak nemalandırılması durumunda 15.475.457,28 TL’ye ulaşacağının belirtildiği,

bu bedelden daha önce depo edilen 6.615.600,00 TL ve neması olan 3.168.402,33 TL toplamı 9.784.002,33 TL’nin mahsubu ile bakiye ön alım bedeli olan 5.691.454,95 TL ve buna ilişkin nispi karar harcı davacı vekiline depo ettirildiği’’ gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 1. Bedelde muvaaza yapıldığını, deliller ve tanık beyanları ile kanıtlandığını, 2.Depo bedelinin yeniden nemalandırılmaması gerektiğini, kısa bir sürenin geçtiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR