Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1684 K.2025/5253

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kayden maliki olduğu dava konusu 8 89... -29-30-31-32-33-34-41-42-43-44-45-46-47 parsel sayılı taşınmazları davalının kiraya vermek suretiyle tasarruf ettiğini, ancak 31/01/2013 tarihinde vakfa ait taşınmazlar ve hesaplar devredilirken anılan parsellerin üst bölümlerinin vakfa devredilmediğini, davalının üst bölümlerin kiralarının ödenmeyeceğini bildirdiğini, davalıya karşı intifadan men koşulunun yerine getirildiğini, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında üst hakkına ilişkin bir şerh de bulunmadığını ileri sürerek,

dava konusu taşınmazlara davalı tarafından gerçekleştirilen haksız el atmanın önlenmesine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL ecrimisilin haksız el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen taşınmazlardan 47 parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin dava dışı Belediyeye ait olup, davacının bu parsel bakımından aktif husumeti bulunmadığını, diğer taşınmazlarla ilgili olarak ise davalının haksız el atması söz konusu olmayıp dava konusu taşınmazların üzerindeki odaların 8 89... parselde bulunan ...’nin sınıfları olarak asırlardır kullanılageldiğini, ...’nin Cumhuriyet öncesi ... olarak eğitim verdiğini, Osmanlı Döneminin son yıllarında dış duvarlarının sarıya boyanması nedeniyle ... adını aldığını, 8 89... parselin Hicri 1133 tarihli zeyil Vakfiyede yazılı olup vakfın iken,

Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra Tevhidi Tedrisat Kanunu gereğince eğitim kurumu olarak ...

İl Özel İdaresine devredildiğini, ... adı ile faaliyetini 1964 yılına kadar sürdürdüğünü, avlusuna yeni okul binası inşaa edildiğini, dava konusu olan dersaneler kısmının yeni binaya taşındığını, 8 89... parselin ... adına tapuda tescil edildiğini, bu tescille birlikte dava konusu taşınmazların üzerindeki odaların da teslim alındığını, dava konusu odaların 27 parselin kullanımındaki derslikler olduğunu, 27 parselde yer alan taşınmaz kültür varlığı ... ...

Mektebinin dersane ve idari kısım olarak bir bütün şeklinde eski eser tescilli vakıf kültür varlığı olduğunu, taşınmazla ilgili her türlü iş ve işlemlerin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na tâbi olduğunu, dava konusu dersanelere giriş çıkışların 27 parsel sayılı taşınmazdan yapıldığını, el atmanın önlenmesi kararının kültür varlığının mahiyetine tesir edecek şekilde olacağından taşınmazın bir bütün olarak korunmasının mevzuat gereği zorunlu olduğunu ve bu nedenle de davanın reddi gerektiğini, davalı idarenin dava konusu taşınmazları kullanımında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "dava konusu 8 89... parsel sayılı taşınmazın davacı adına değil dava dışı ...

Belediyesi adına kayıtlı olması nedeniyle bu parsel bakımından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine; dava konusu diğer 28-29-30-31-32-33-34-41-42-43-44-45-46 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili olarak yapılan incelemede ise, bu parseller üzerindeki dükkan vasıflı taşınmazların üst katlarındaki odaların derslik olarak vakfiyenin tesisinden beri kullanılageldiği, taşınmaz kültür varlığı olarak bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiği, 5737 sayılı yasanın 30. Maddesine göre taşınmazların aslına dönmesinin mümkün olduğu,

geçmişte davacı vakfa ait külliye bütünü içindeki binalardan biri olan muallimhanenin günümüzde yürürlükten kalkmış olan 7044 sayılı yasa ile davalının kullanımına geçtiği, davalının kullanımının haksız olduğu" gerekçesiyle davanın 47 parsel yönünden usulden reddine, diğer taşınmazlar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...dosya içeriği ve toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve özellikle, davacının kayden maliki olduğu dava konusu taşınmazlar üzerinde bulunan yapıların üst katlarında davalı İdarenin, herhangi bir hakka ve geçerli bir nedene dayanmaksızın kiraya vermek suretiyle tasarruf ettiği sabittir.

Davalının dava konusu taşınmazlar üzerinde kayda dayalı bir hakkı olmadığı gibi; davalı adına kayıtlı dava dışı 27 parsel ile davacı adına kayıtlı dava konusu parsellerin muallimhane şeklinde külliyeye dahil olmasının ve bu taşınmazların 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gereğince korunması gereken kültür varlığı olarak kabul edilmesinin taşınmazları bir bütün halinde kullanma yetkisini davalıya vermediği, kaldı ki 5737 sayılı Vakıflar Kanunu 30. maddesinin, vakıf mallarının vakfına döndürülmesi imkanı da verdiği,

diğer yandan ecrimisil haksız işgal nedeniyle ödenmesi gereken bir tazminat olup en azının kira geliri karşılığı zarar olduğu gözetildiğinde davalı tarafın 3. kişi ile yapmış olduğu kira sözleşmesindeki miktarın ecrimisil hesabı yönünden bağlayıcı olmadığı, davacının haksız kullanım nedeniyle uğradığı zararın karşılanması gerektiği..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; davalının dava konusu taşınmazlara haksız bir müdahalesi bulunmadığını, korunması gerekli kültür varlığı olan ... ...

Mektebinin bir bütün olarak korunması gerektiğini, dava konusu taşınmazların üst katına çıkışın davalıya ait 27 no’lu parselden sağlandığı gözetildiğinde 27 parselle birlikte kullanılması gerektiğinin yasal bir zorunluluk olduğunu, bu nedenle meni müdahale kararı verilemeyeceğini, kötü niyetli bir haksız işgal sözkonusu olmadığından ecrimisil de doğmayacağını, muallimhanenin bir bütün olarak yapılış amacına uygun şekilde kullanıldığını, hükmedilen ecrimisilin de fahiş olduğunu, dava konusu yerler ile davalı İdare ve kiracı arasında imzalanan kira sözleşmesine göre kira miktarlarının düşük olduğunu,

dava konusu yerler için beş yıl boyunca toplam 31.938,00 TL kira tahsilatı yapıldığını, kira bedeli kadar ecrimisile hükmedilebilecekken bunun aşılmasının doğru olmadığını, dava konusu odaların alttaki dükkanlarla kıyaslanamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR