Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1795 K.2025/2762

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... deresinin ... Köyü sınırları içerisinden geçerek komşu köy olan ... Köyünün göletinde biriktiğini, davalı ...'nün arazilerini sulayabileceği bir çok kaynağın olduğunu ancak davacı köyün kuraklık nedeniyle ... Deresinden acilen faydalanması gerektiğini, davacı köy adına irtifak hakkı tesisine karar verildiğini ancak gölet yapılınca boru ile alınan suya engel olunduğunu belirterek ... deresinden davacı köy lehine boru ile su verilmesine ve irtifak hakkı tesis edilen mahalden geçirilmesine, aksi takdirde ... Deresinden davacı köy lehine su rejimi kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı köyün ... Deresinden gelen suyu kadimden beri kullandığını, söz konusu suyun davalı köye ve diğer köylere ancak yettiğini, Gümüşhacıköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/309 Esas, 2009/433 Karar sayılı dosyasından bu durumun anlaşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 25.03.2022 tarihli ve 2021/156 Esas, 2022/52 Karar sayılı kararıyla; davanın dava şartı hukuki yarar yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2022 tarihli kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının söz konusu uyuşmazlığı idareye başvurarak çözüme kavuşturması yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığını, dava yoluyla uyuşmazlığın giderilmesini istediğine göre mahkemece davacının iddiası doğrultusunda su rejimi kurulmasına ilişkin talebi gözetilerek araştırma ve inceleme yapılıp bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle ve eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru görülmediği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Dairemiz bozma ilamına uyularak davanın kabulü ile; dava konusu ... Köyü, 114 ada, 172 parsel sayılı taşınmaz içerisinde yer alan ... deresi su kaynağının Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında Davacı ... tarafından boru vasıtasıyla her ayın 15. günü sabah saat 08:00'da başlayarak öğlen saat 14:00'a kadar 6 saat olarak aylık 6.729,50 ton sudan kullanımına, 1 Mayıs-30 Eylül tarihleri arasında ... Köyünün ihtiyacından fazla olan suyun tamamı ve sulama sezonu dışında kalan aylardaki su kaynağının dere yatağına bırakılarak ... Köyü göletine akması ve suyun depolanması esasına göre kullanımına dair su rejimi tesis edilmesi ile muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. ... Köyü halkının ... Deresi olarak bilinen dereden gelen suyu kadimden beri kullandığını, bu sudan komşu köylerin de tarım arazilerini suladıklarını,

2. ... köylülerinin kendi tarım arazileri için su ihtiyacını İmirler Barajından ve Balıklı Göletinden karşıladıklarını, içme sularını ise ... Köyüne ait ormanlık alandan hali hazırda temin ettiklerini,

3. Dava konusu dereden su alınmaya devam edilmesi halinde derenin kuruma riskinin bulunduğunu,

4. Davanın kabulünde davacının hukuki bir yararının bulunmadığını,

5. ... Köyünün tarım arazisi olarak kullanılan alanının genişlediğini ve suya olan ihtiyacının arttığını,

6. Davacı köyün hali hazırda dava konusu sudan oluk koymak ve çeşme yapmak suretiyle müdahalede bulunduğunu,

7. Alınan bilirkişi raporuna yaptıkları itirazın ve ek rapor alınması taleplerinin Mahkemece dikkate alınmadığını, bu haliyle savunma haklarının kısıtlandığını ileri sürmektedir.

Davacı vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde;

1. Davalı ... Köyünün su ihtiyacının da bulunmadığını,

2. Davacı ... Köyünün, ... Deresinden faydalanamadığını ve dolayısı ile arazilerini sulayamadığını, kuraklık nedeni ile su sıkıntısı çektiğini,

3. Davacı köyün ... Deresinden sadece boru ile su alabilme şansına sahip olduğundan, boru ile alınan su dereden küçük bir miktarıda su alabileceğinden, derenin davalı ... Köyüne ait göleti bu hali ile dahi beslemeye devam edeceğini ve dolayısıyla davalı köyün herhangi bir mağduriyetinin olmadığını,

4. Bilirkişi raporu doğrultusunda Mayıs ve Eylül ayları arasında toplam 5 ay olarak her ay birinci haftasında 1 ve her ay üçüncü haftasında 1 gün olmak üzere ayda toplam 2 gün olacak şekilde; veyahut bir gün verilecek ise o da 24 saat süre ile verilmesi şeklinde su rejimi kurulması gerektiğini, kararın bu hali ile davacı köyün ihtiyacını karşılamaktan uzak olduğunu ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; suya müdahalenin men'i, terditli olarak su rejimi kurulması istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi gereğince hâkim, taleplerden her biri hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurmak zorundadır.

Hükmün hangi hususları kapsayacağı 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesinde belirtilmiştir. Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu doğrultuda; davacının temyiz itirazlarında öncelikli talebin, davacı köye ayda iki gün su verilmesi şeklinde bir su rejimi kurulmasına yönelik olduğu gözetilerek infaza elverişli hüküm kurulması gerekirken, duraksamaya yer verecek şekilde ve imkan olduğu halde ayda bir gün su verilmesine dair, infaza elverişsiz hüküm kurulması doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR