Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2084 K.2025/2857

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Buldan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/380 Esas, 2013/346 Karar sayılı ilâmı ile ... Noterliğinin 27.05.2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde mirasbırakan Yüksel'in mirasını reddeden ...'in alt soyunun gösterilmediğini belirterek, sözü edilen mirasçılık belgelerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu mirasçılık belgelerinde hukuka aykırılık bulunmadığını ifade ederek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2022 tarihli karar ile iptali istenen mirasçılık belgelerinde mirasçılar ve miras hisselerinin hesaplanmasında hata olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 13.07.2023 tarihli kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.07.2023 tarihli kararının süresi içinde davacılar mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, “... iptali istenen Buldan Sulh Hukuk Mahkemesi 2013/380 Esas, 2013/346 Karar sayılı mirasçılık belgesinde mirasçı ...'ın miras bırakan Yüksel'in mirasını reddettiği ve bu hususun mirasın paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edildiği ancak mirası reddeden ...'in payının kime veya kimlere kaldığının gösterilmediği anlaşılmıştır. ...

Noterliği 27.05.2014 tarih, ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde ise mirasçı ...'in mirası reddettiğinin açıklanmadığı, mirastan reddin hukuki sonuçlarının terekenin paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edilmediği ve mirası reddeden ...'in payının kime veya kimlere kaldığının gösterilmediği tespit edilmiştir.

Hâl böyle olunca; yukarıda açıklanan ilkeler ve dosya içeriğine göre yapılan bu tespitler birlikte değerlendirildiğinde İlk Derece Mahkemesince davaya konu mirasçılık belgelerinin iptaline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir...” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davanın kabulüne, mirasçılık belgelerinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile sonuca gidildiğini, mirasçılık belgelerinde iptale konu hata bulunmadığını, davacının da herhangi bir hata iddia etmediğini, bu yönde bir beyanı olmadığını, davacının mevcut davayı dayandırdığını iddia ettiği Buldan Sulh Hukuk Mahkemesi ara kararının usule aykırılık teşkil ettiğini, davacıların davalarını ispat edemediğini ve davanın bizzat davacı tarafından açıldığını, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 598/1 hükmünde, başvuru üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verileceği açıklanmıştır.

Mirasçılık belgesi istemek, maddi bir olayın varlığını ikrar ile kişiler arasındaki soybağı ilişkisini tespit ettirmekten ibarettir. Hakkında mirastan çıkarma ve yoksunluk sebepleri gerçekleşen veya mirası reddeden ya da mirastan feragat eden mirasçının tereke ile ilişkisi tümden kesilmiş sayılmaz.

Mirastan çıkarma ve yoksunluk sebeplerinin gerçekleşmesi ya da mirasın reddi veya mirastan feragat edilmiş olması, ilgili kişinin mirasçılık belgesi istemesine engel bir neden olmadığı gibi, ilgili kişinin mirasçılık sıfatını da ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle mirasçılardan biri veya birkaçı yönünden mirastan çıkarma ve yoksunluk sebeplerinin gerçekleşmesi ya da mirasın reddi veya mirastan feragat edilmiş olması durumunda bu olgular yok sayılarak miras bırakanın tüm mirasçılarını ve miras paylarını gösterir şekilde mirasçılık belgesinin düzenlenmesi,

hüküm yerinde ilgili mirasçı veya mirasçılar yönünden mirastan çıkarma ve yoksunluk sebeplerinin gerçekleştiği ya da mirası ret veya mirastan feragat ettikleri açıklanarak ret, feragat, mirasçılıktan çıkarma, mirastan yoksunluk hukuki sonuçlarının terekenin bölüştürülmesi sırasında gözetileceğine işaret edilmek suretiyle mirasçılık sıfatını yitiren kişinin payının kime veya kimlere kaldığını gösterir mirasçılık belgesi verilmelidir.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı).

Somut olayda, Mahkemece bozma ilâmına uyulmasına karar verilmişse de bozma ilâmının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Şöyle ki, mirasçılık belgelerinin iptali üzerine yeniden verilen mirasçılık belgesinde irs ilişkisi kesilecek şekilde muris ...'ın mirasından feragat eden ...’ın mirasçı olarak gösterilmediği, mirastan feragat olgusu belirtilmek suretiyle ...’ın miras payının kime hangi oranda intikal edeceğinin belirtilmediği ve mirastan reddin hukuki sonuçlarının terekenin paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edilmediği anlaşılmaktadır.

O hâlde, Mahkemece, mirasçılık belgelerinin iptali üzerine yeniden verilecek mirasçılık belgesinde irs ilişkisinin kesilmemesi amacı ile muris ...'ın mirasından feragat eden ...’ın mirasçı olarak gösterilmesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi uyarınca infazda tereddüt oluşturmayacak şekilde mirastan feragat nedeniyle miras payının kime kalacağının payları da gösterilmek suretiyle belirlenmesi ve mirastan reddin hukuki sonuçlarının terekenin paylaştırılması sırasında gözetileceğine işaret edilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR