Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/2355 K.2025/3304

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalılardan ...'nın müvekkiline vergi borcu olduğunu, davalının mal varlığının araştırılmasında adına kayıtlı mal varlığına ulaşılamadığını, davalı ...'nın 11.04.2011'de ölen annesi ...’nın mirasını İskenderun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.09.2011 tarih ve 2011/648 Esas, 2011/835 Karar sayılı kararı ile reddettiğini, kamu borçlusu davalı ... tarafından mirasın reddedilmesinin kamu borcunun tahsilini imkânsız kıldığını ve kötüniyetli olduğunu ileri sürerek 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 24 ve devamı hükümleri uyarınca mirası reddin iptalini istemiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiş; diğer davalılar usulüne uygun davetiye tebliğine karşın yargılamaya katılmamış ve davaya cevap vermemişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.09.2014 tarihli ve 2013/304 Esas, 2014/468 Karar sayılı kararı ile, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 617. maddesinde öngörülen 6 aylık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 04.09.2014 tarihli kararının Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 12.04.2021 tarih ve 2018/3097 Esas, 2021/2668 Karar sayılı kararıyla onanmasına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 08.12.2022 tarih ve 2022/6539 Esas, 2022/7568 Karar sayılı kararı ile; dava 6183 sayılı Kanun'un 24 ve devamı maddelerinde öngörülen mirası reddin iptali istemine ilişkin olduğundan 4721 sayılı Kanun'un 617. maddesinde öngörülen 6 aylık hak düşürücü süreye tâbi olmadığı gerekçesiyle onama ilâmının kaldırılmasına ve hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "TMK 611 gereğince mirası reddeden kişinin payı miras açıldığı zaman kendisi hak sahibi değilmiş gibi değerlendirilerek mirasta düşebilecek payı diğer hak sahiplerine geçer. O halde mirası reddeden kişiye herhangi bir hak red ile geçmediğinden, red nedeniyle almadığı pay diğer mirasçılar açısından ivazsız bir kazanım olarak kabul görmemesi gerekir. Bu şekilde davalının alacaklılarına zarar vermek amacıyla murisinin mirasını reddettiği hususunun ispat yükünün davacı tarafta olduğu anlaşılmakla, dosya kapsamında bu yönde bir delil elde edilmemiş..." olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, mirasçının alacaklısı tarafından 6183 sayılı Kanun'un 24 ve devamı maddeleri uyarınca açılan mirası reddin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 hükmü atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

6183 sayılı Kanun'un 27. maddesine göre; amme alacağını ödememiş borçlulardan, müddetinde veya hapsen tazyikına rağmen mal beyanında bulunmıyanlarla, malı bulunmadığını bildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin başlamasından sonra yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar hükümsüzdür. Aynı Kanun'un 30. maddesine göre; borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirde amme alacağının bir kısmının veya tamamının tahsiline imkan bırakmamak maksadiyle borçlu tarafından yapılan bir taraflı muamelelerle borçlunun maksadını bilen veya bilmesi lazım gelen kimselerle yapılan bütün muameleler tarihleri ne olursa olsun hükümsüzdür.

Somut olayda, davalı ...'nın vergi borcu nedeni ile davacı tarafından aleyhine 6183 sayılı Kanun kapsamında başlatılan takibin kesinleştiği, söz konusu kamu borcunun 2001 ila 2010 arası doğan vergi borçlarına ilişkin olduğu, davacının mirası ret beyanının ise 05.07.2011 tarihli olduğu, dolayısıyla vergi borcunun iptali istenen mirası redde ilişkin tasarruf işleminden önce doğduğu, davalı ...'nın vergi borcunu karşılayabilecek malvarlığının olmadığı, mirasını reddettiği murisi ...'nn terekesinin ise pasifinin olmadığı, aktifinin olduğu,

davalı ...'nın mirası reddetmesi nedeniyle kendisine intikal edecek olan aktifin karşılıksız olarak eşi ve çocukları olan diğer davalılara geçtiği anlaşılmıştır.

O hâlde, davalı ...'nın mirası ret beyanının diğer davalılar lehine karşılıksız kazandırma olduğu, malvarlığı borcuna yetmeyen davalı ...'nın kamu alacağının tahsilini engellemek maksadıyla mirası reddettiği, eşi ve çocukları olan diğer davalıların da bu maksadı bilmesi gereken kişilerden oldukları anlaşıldığından mirası reddin iptali için 6183 sayılı Kanun'un 24 ve devamı maddelerinde öngörülen yasal koşulların somut uyuşmazlık bakımından gerçekleştiği kuşkusuzdur.

Bu nedenlerle davanın kabulü gerekirken reddi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR