Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/5168 K.2025/5482

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; dâhili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; dava konusu 1 57... parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın giderilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 27.05.2014 tarihli ve 2013/340 Esas, 2014/234 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 27.05.2014 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 26.12.2024 tarihli ve 2014/11188 Esas, 2014/14906 Karar sayılı ilâmında; davalının yargılama sırasında dava konusu taşınmazda kendisine düşen kısma duvar çektiğini, dam yaptığını, ağaç diktiğini beyan ettiğini; bu durumda, Mahkemece davalının muhdesat iddiasında bulunduğu kabul edilerek muhdesat iddiasının açıklattırılması,

davacı yönünden uzlaşma sağlanamadığı takdirde 6100 sayılı Hukuk Muhakemelerie Kanunu'nun 165. maddesi gereğince görevli mahkemede dava açması için uygun bir süre verilmesi ve iddia olunan muhdesatın davalıya ait olduğu anlaşıldığı takdirde taşınmazın bulunan toplam değerinin ne kadarının arza, ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı ve davalıların malik oldukları dava konusu taşınmazın pay ve paydaş durumu (5 kişi) dikkate alındığında aynen taksiminin mümkün olmadığı gerekçesiyle ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Dâhili davalı ... vekili temiz dilekçesinde;

1. Davacı ...'nın 10.11.2021 tarihinde vefat etmiş olduğu hâlde davacı vekilinin bu durumu mahkemeye bildirmeyerek yargılamaya katılmaya devam etmesinin hukuk dışı olup davacının ölümü sonrasında davacı vekili tarafından yapılan tüm işlem ve itirazların yok hükmünde olduğunu,

2. Dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkilin babası (mirasbırakanı) tarafından yapılan ve üzerinde ihtilaf bulunmayan muhtesatlar olduğunu,

3. Dosyada taşınmazın aynen taksim ile ortaklığın giderilebileceğine dair raporlar da bulunmasına rağmen raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

4. Müvekkilinin aynen taksim olması durumunda gerekirse muhtesat iddiasından vazgeçebileceğini beyan ettiğini ancak aynen taksim talebi kabul edilmediği hâlde müvekkile ait olan muhtesatlar hususunda kararda yer verilmediğini, davacının Mahkemeye vermiş olduğu beyan dilekçesinde taşınmaz üzerindeki muhtesatların müvekkilin mirasbırakanı ...'ya ait olduğunu kabul ettiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdî mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi hâlinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması hâlinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dâhil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.

Somut olaya gelince; dâhili davalı ...'nın muhdesat iddiasına ilişkin değerlendirme yapılması ve dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerlerinin ayrı ayrı tespit edilip belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunduktan sonra bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle tespit edilip hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kabule göre de; ortaklığın giderilmesine ilişkin bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.

VI. KARAR