Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/5293 K.2025/5623

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Hazine vekili, davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (...) vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 25 26... parsel (eski 12 12... parsel) sayılı taşınmaz üzerinde bulunan gecekondu için davalı Hazine tarafından davalı ...'a 21.09.1985 tarihli tapu tahsis belgesi verildiğini, davalı ...'ın söz konusu tapu tahsis belgesine konu hakkını 27.07.1993 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile müvekkiline satmayı vadettiğini, müvekkilinin satış bedelini ödediğini ileri sürerek, taşınmazın DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan kısmının müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın adlarına kayıtlı olmadığını, gecekondu önleme bölgelerinde verilen tapu tahsis belgelerinin geçerliliğinin olmadığını, tapu tahsis belgesinin iptali İdari yargıda dava edilmeden bu davanın açılamayacağını beyan ederek, davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; gecekondu önleme bölgelerinde verilen tapu tahsis belgelerinin geçerli olmadığını, tapu tahsis belgesinin iptali idari yargıda iptal edilmeden eldeki davanın açılamayacağını, satış vaadi sözleşmesinin 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 34. maddesinde düzenlenen 10 yıllık süre dolmadan düzenlendiğini, tapu tahsis belgesinin mülkiyet belgesi olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; satış vaadi sözleşmesinin teminat amacıyla düzenlendiğini, müvekkilinin okuma yazma bilmemesinden istifade edildiğini, davacının taşınmazda zilyetliğinin olmadığını, 10 yıllık devir yasağı dolmadan yapılan satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olduğunu beyan ederek, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 01.02.2024 tarihli ve 2019/94 Esas, 2024/68 Karar sayılı ilâmı ile yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 25 26... parsel sayılı taşınmazda tapu tahsis belgesindeki alana karşılık gelen hisse oranı 2097/2400 (170.78 m²) hissenin Maliye Hazinesi adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları (İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/717 Esas, 2021/738 Karar sayılı veraset ilâmına göre) adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 01.02.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 2024/2291 Esas, 2024/3166 Karar sayılı ve 04.06.2024 tarihli ilâmında, tahsise konu yeri tahsis sahibinden devralan davacının 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun'un 13/a hükmü gereğince 2981 sayılı Kanun'dan yararlanıp yararlanmayacağı hususlarının araştırılmadan karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil kararı verilmesi için gerekli şartların oluştuğu ve bozma ilâmı uyarınca gerekli araştırmanın yapılarak davacının 2981 sayılı Kanun'dan yararlanabileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 25 26... parsel sayılı taşınmazda tapu tahsis belgesindeki alana karşılık gelen hisse oranı 2097/2400 (170.78 m²) hissenin Maliye Hazinesi adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları (İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/717 Esas, 2021/738 Karar sayılı veraset ilâmına göre) adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde;

a. Gecekondu önleme bölgelerinde kalan gecekondular için 2961 sayılı Kanun kapsamında verilen tapu tahsis belgesinin geçerliliğinin bulunmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararlarının mevcut olduğunu,

b. 06.09.2010 tarih ve 31046 sayılı yazılara istinaden dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın ...'ye devredildiğini, davanın Hazine yönünden husumetten reddinin gerektiğini,

c. Davacı tarafından davaya konu tapu tahsis belgesinin iptali işleminin İdari Yargıda dava konusu edilmeden bu davanın açılamayacağını,

ç. Dava konusu taşınmaz 775 sayılı Kanun kapsamında olduğundan bu taşınmazın 2981 sayılı Kanun hükümlerine göre düzenlenmiş tapu tahsis belgesi hükümlerine dayanılarak tapu iptali ve tescil talep edilebilmesinin mümkün olmadığını,

d. 775 sayılı Kanun'un 34. maddesine göre taşınmazın 10 yıl içerisinde satış vaadine konu edilemeyeceğini beyan etmektedir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; a. Davaya konu taşınmazın imar planında konut alanında mı, kamu hizmeti alanında mı kaldığı hususunda bir netlik bulunmadığını, b. Davacılara depo ettirilen bedelin 13 yıl öncesine ait olup dava tarihindeki değerin depo ettirilmesinin usul, kanun ve hakkaniyete aykırı olduğunu, içtihatlarda taşınmazın rayiç değerinin br marifetiyle tespit edilmesi gerektiğine işaret edildiğini, karar tarihine en yakın tarihteki piyasa rayiç değerinin tespit edilerek bu bedelin depo edilmesi gerektiğini,

c. Yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesinin hukuka uygun olmadığını, dava açılmasına sebebiyet vermediklerini ve davacı üzerinde bırakılması gerektiğini beyan etmektedir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;

a. Yerel Mahkemenin her ne kadar bozma ilâmına uyulmasına karar vermiş ise de eksik araştırma yaptığını,

b. Mahkemece Ataşehirde araştırma yapılmış ise de 2981 sayılı Kanun'un 13/a hükmünde taşınmazın bulunduğu Belediye değil de tahsis yapılacak kimsenin oturduğu Belediye ve mücavir alan sınırları ibaresinin yer aldığını, ancak Mahkemece taşınmazın bulunduğu yerde araştırma yapıldığını,

c. 775 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca ttb tahsis tarihinden itibaren 10 yıl süre içerisinde satış vaadine konu olamayacağını, müvekkili adına yapılan tahsis tarihinin 21.09.1985 olmasına rağmen 10 yıllık devir ve temlik süresinin dolmadan yasal düzenlemeye aykırı olarak yapılan devir ve temlikin geçersiz olduğunu,

ç. Satış vaadi sözleşmesinin zamanaşımına uğradığını,

d. Taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğunu, karar harcının tamamının da ondan alınması gerekirken müvekkilinden alındığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, tapu tahsis belgesi ve satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu geçici 3. maddesinin ikinci fıkrasının atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birisinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR