Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/5313 K.2025/5361

Taraflar arasındaki asıl dava el atmanın önlenmesi, kâl ve ...; karşı dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713/2 hükmüne göre ölüm hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemlerinden dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün Dairemizin 30.06.2025 gün ve 2025/1875 Esas, 2025/3338 Karar sayılı ilâmı ile onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde asıl davada bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar/karşı davada davalılar vekili 24.08.2001 tarihli dava dilekçesinde özetle; dava konusu 12... parsel sayılı taşınmaz ile üzerindeki evin müvekkillerinin murisi...’dan müvekkillerine intikal ettiğini, taşınmazın yer tespiti harita mühendisi tarafından yapıldığında taşınmaza davalı tarafından tecavüz edildiğinin anlaşıldığını, davalının adı geçen taşınmazda herhangi bir hakkının bulunmadığını ileri sürerek; el atmanın önlenmesine, ahır ve artezyen kuyusunun yıkılmasına ve 2.500.000.000,00 TL ecrimisilin davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı/karşı davada davacı vekili cevap dilekçesinde; asıl davanın dayanaktan yoksun olduğunu, taşınmazın 13.01.1948 tarihinde karşı tarafın murisince müvekkilinin murisi...’a haricen satıldığını, bu zamana kadar önce muris sonrasında ise müvekkili tarafından taşınmazın nizasız ve iyiniyetli olarak kullanıldığını belirterek; asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüyle, taşınmazın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, davalının yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları davaya dâhil edilmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2004 tarihli ve 2001/484 Esas, 2004/927 Karar sayılı kararıyla "...dava konusu alanın davalılar adına tapuda kayıtlı olan 12... parsel sayılı taşınmazın içinde kaldığı, bu alanın asıl dava davacıların murisi... tarafından 13.01.1948 tarihinde satıldığı, bu tarihten beri karşı davacı tarafından alanın kullanılmakta olduğu, murisin 1957 tarihinde öldüğü, asıl dava davacılarının taşınmazı 2001 yılında adlarına intikal ettirdikleri, kayıt malikinin ölümü ile intikal tarihi arasındaki 20 yıllık sürenin dolduğu,

alanın taşınmazdan ifrazının mümkün olmadığı..." gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile dava konusu 12... parsel sayılı taşınmazın 22.08.2003 tarihli rapor ve krokisinde "A" ile gösterilen 783 m²'lik kesimine asıl dava davalısı/karşı dava davacısı tarafından yapılan elatmasının önlenmesine, bu kesim üzerinde bulunan ahırın kal'ine, 112.500.000,00 TL ecrimisilin asıl davada davalı/karşı davada davacıdan tahsiline, hüküm altına alınan tazminata dava tarihi olan 24.08.2001 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

Mahkemenin karar başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar/karşı davada davalılar vekili ve asıl davada bir kısım dâhili davalılar/karşı davada davacılar vekili temyiz isteminde bulunulması üzerine, Dairemizin 30.06.2025 gün ve 2025/1875 Esas, 2025/3338 Karar sayılı ilâmıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl davada bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle;

1. Asıl davanın kısmen kabulünün doğru olmadığını,

2. 4721 sayılı Kanun'un 713/2 hükmüne dayalı tapu iptali ve tescil isteminin şartlarının oluştuğunu, karşı davanın kabulünün gerektiğini,

3. Harici satışın zilyetliğin devrine hukuki sebep oluşturduğunu,

4. Dava konusu taşınmazın ifrazı mümkün değilse bile pay oranlaması yapılmak suretiyle tapu iptali ve tescil isteminin kabul edilmesi gerektiğini,

5. Karar tarihinden yaklaşık 20 yıl sonra kararın tebliğe çıkarıldığını, ilâmın zamanaşımına uğradığını, bu hususun temyiz incelemesinde tartışılmadığını ileri sürerek karar düzelme isteminde istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Uyuşmazlık, asıl dava el atmanın önlenmesi, kal ve ...; karşı dava, 4721 sayılı Kanun'un 713/2 hükmüne göre ölüm hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve Dairemizce de benimsenen mahkeme kararının gerekçesine göre 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesindeki nedenlerden hiçbirisine uymayan bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.

3. Bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekilinin diğer karar düzeltme sebeplerinin incelemesine gelince; asıl dava el atmanın önlenmesi, kâl ve ... istemlerine ilişkindir. ... istemi para alacağına ilişkin olduğundan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 39/1 hükmü gereğince taşınmazın aynına ilişkin olmayan hükümler 10 yıllık zamanaşımına tâbidir.

Temyize konu hükmün verildiği 05.11.2004 tarihi ile temyiz incelemesinin yapıldığı tarih arasında para alacağı olan ... istemi yönünden ilam zamanaşımına uğramıştır.

Bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekilinin temyiz itirazının ... talebine ilişkin verilen karar yönünden açıklanan nedenle kabulü gerekirken onanmasına karar verilmesi doğru görülmemiş karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin onama ilâmı kaldırılarak yukarıda belirtilen gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI. KARAR

VI.B.2. bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekilinin sair karar düzeltme taleplerinin REDDİNE, VI.B.3. bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar-karşı davada davacılar vekilinin diğer karar düzeltme taleplerinin kabulü ile Dairemizin 30.06.2025 tarihli 2025/1875 Esas, 2025/3338 Karar sayılı ilâmının KALDIRILMASINA, Mahkeme hükmünün BOZULMASINA, Peşin yatırılan karar düzeltme harcının ilgililere iadesine, 12.12.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Temyiz incelemesine konu Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2004 tarihli ve 2001/484 Esas, 2004/927 Karar sayılı kararında davacılar müdahalenin önlenmesi ve kâl, davalı ve karşı davacı ise tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuştur.

Yapılan yargılama sonunda asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 30.06.2025 tarihli ve 2025/1875 Esas, 2025/3338 Karar sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Davalı ve karşı davacılar vekilinin karar düzeltme isteminde bulunması üzerine Dairemizin 12.12.2025 tarihli ve 2025/5313 Esas, 2025/5361 Karar sayılı kararında "... isteminin para alacağına ilişkin" olduğu, 2004 sayılı Kanun'un 39/1 hükmü gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile, karar düzeltme isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Karar düzeltme talebine konu Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2004 tarihli ve 2001/484 Esas, 2004/927 Karar sayılı ilâmında sadece ... talebinin kabulüne karar verilmiş olsa idi, 2004 sayılı Kanun'un 39/1 hükmünde yazılı 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunun kabulünde hiçbir tereddüt bulunmayacaktı.

Ancak, yukarıda da değinildiği gibi, ilâmda sadece ... alacağı değil, taşınmazın aynine taalluk eden el atmanın önlenmesi ve tapu tescil istemleri de incelenerek karara bağlanmıştır.

11.02.1959 tarihli ve 1958/10-1959/12 sayılı İçtihadı Birleştirme kararında belirtildiği üzere; "(...) Borçlar Kanunundaki ve İcra İflas Kanununun 39. Maddesindeki ıskatı müruruzaman müddetlerinin geçmiş olması; ilam ile mülkiyet iktisap etmiş olan kimsenin mülkiyet hakkında her hangi bir şekilde müessir olmaz..." Yine Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 16.05.2012 tarihli ve 32519-17136 sayılı kararında belirtildiği üzere; "(...) ayni hakka dayalı olarak alınan taşınmaza müdahalenin önlenmesi ilâmları zamanaşımına ...." Kaldı ki, bozma kararında da, taşınmazın aynına ilişkin olmayan hükümlerin 10 yıllık zamanaşımına tâbi olduğu vurgulanmıştır.

Yukarıda da değinildiği gibi, temyiz incelemesine konu kararda, ... bedeli ile birlikte müdahalenin önlenmesi kararı da verilmiş, tapu iptali ve tescil istemi ise ret edilmiştir.

Karar düzeltme talebi kabul edilerek Mahkeme kararının bozulması nedeniyle (Mahkemece bozma ilâmına uyulmasına karar vermesi hâlinde) İlk Derece Mahkemesince sadece ... talebi konusunda değil, müdahalenin önlenmesi ve tapu iptali ve tescil talebi konusunda da, (ilâm zamanaşımına uğramadığı hâlde) yeniden hüküm kurulacaktır. Bu durumun, İçtihadı Birleştirme Kararına ve yerleşik Yargıtay uygulamasına aykırı olacağı açıktır.

Bu nedenle karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerekirdi.

2004 sayılı Kanun'un 39/1 hükmünde yazılı ilâmın zamanaşımına uğradığı savunması (def'i) sadece yargılamanın yapıldığı Mahkemede, İstinaf Mahkemesinde veya Yargıtayda ileri sürülebilecek bir savunma değildir. İlâmda yazılı ... bedelinin alacaklı(lar) tarafından icraya konulması hâlinde bu itiraz, 2004 sayılı Kanun'un 33/a hükmüne dayanılarak İcra Tetkik Merciine de yapılabilir ve Merciden icranın geri bırakılması istenebilir; yani, karar düzeltme talebinin reddine karar verilmesi hâlinde davalının, zamanaşımına uğramış bir alacağı ödemek gibi bir zorunluluğu söz konusu olmayacaktır.

Belirtmiş olduğum bu gerekçe ile, karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi kanaatinde olduğumdan, Sayın Çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne iştirak etmiyorum.