Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/5819 K.2025/5554

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; ... Deresinin ... Köyü sınırları içerisinden geçerek komşu köy olan ... Köyünün göletinde biriktiğini, davalı ... Köyünün arazilerini sulayabileceği bir çok kaynağın olduğunu ancak davacı Köyün kuraklık nedeniyle ... acilen faydalanması gerektiğini, davacı Köy adına irtifak hakkı tesisine karar verildiğini ancak gölet yapılınca boru ile alınan suya engel olunduğunu belirterek ... Deresinden davacı Köy lehine boru ile su verilmesine ve irtifak hakkı tesis edilen mahalden geçirilmesine, aksi takdirde ... Deresinden davacı Köy lehine su rejimi kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı Köyün ... gelen suyu kadimden beri kullandığını, söz konusu suyun davalı Köye ve diğer köylere ancak yettiğini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/309 Esas ve 2009/433 Karar sayılı dosyasından bu durumun anlaşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli ve 2021/156 Esas, 2022/52 Karar sayılı kararıyla; davacı Köy Tüzel Kişiliğinin idareye başvurarak gerekli menfaatleri elde edebileceğinden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı hukuki yarar yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 25.03.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2022 tarihli ve 2022/1556 Esas, 2022/1978 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 09.102023 tarihli ve 2022/6133 Esas, 2023/4529 Karar sayılı ilamı ile; davacının söz konusu uyuşmazlığı idareye başvurarak çözüme kavuşturması yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, dava yoluyla uyuşmazlığın giderilmesini istediğine göre Mahkemece davacının iddiası doğrultusunda su rejimi kurulmasına ilişkin talebi gözetilerek araştırma ve inceleme yapılıp bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle ve eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru görülmediği açıklanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak 08.01.2025 tarihli ve 2024/12 Esas, 2025/5 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, dava konusu ... Köyü, 1 14... parsel sayılı taşınmaz içerisinde yer alan ...su kaynağının Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında davacı ... tarafından boru vasıtasıyla her ayın 15. günü sabah saat 08:00'da başlayarak öğlen saat 14:00'a kadar 6 saat olarak aylık 6.729,50 ton sudan kullanımına, 1 Mayıs-30 Eylül tarihleri arasında ... Köyünün ihtiyacından fazla olan suyun tamamı ve sulama sezonu dışında kalan aylardaki su kaynağının dere yatağına bırakılarak ... Köyü göletine akması ve suyun depolanması esasına göre kullanımına dair su rejimi tesis edilmesi ile muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin 08.01.2025 tarihli kararına karşı davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunması üzerine, Dairemizin 22.05.2025 tarihli ve 2025/1795 Esas, 2025/2762 Karar sayılı ilamı ile davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davacının temyiz itirazlarında öncelikli talebinin, davacı Köye ayda iki gün su verilmesi şeklinde bir su rejimi kurulmasına yönelik olduğu gözetilerek infaza elverişli hüküm kurulması gerekirken, duraksamaya yer verecek şekilde ve imkan olduğu halde ayda bir gün su verilmesine dair infaza elverişsiz hüküm kurulmasının doğru görülmediği açıklanarak karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu Amasya ili, ... ilçesi, ... Köyü, 1 14... parsel sayılı taşınmaz içerisinde yer alan ...su kaynağının Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında davacı ... tarafından boru vasıtasıyla her ayın 1. günü ve 15. günü tam gün olarak sudan kullanımını sağlayacak şekilde su rejimi tesis edilmesi ile muarazanın giderilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; ... Köyü halkının ...olarak bilinen dereden gelen suyu kadimden beri kullanmakta olduğunu, suyun akımının ... Köyüne ve arazisine akmakta olduğunu, bu sudan aynı istikamette bulunan ...ve ... Köylerin de tarım arazilerini sulamakta olduklarını, davacı ... Köylülerinin kendi tarım arazileri için su ihtiyacını İmirler Barajından ve ... karşılamakta, içme sularını ise ... Köyüne ait ormanlık alandan halihazırda temin ettiklerini, eldeki davada verilen kararın 200-*8/309 Esas ve 2009/433 Karar No.lu ... Sulh Hukuk Mahkemesi kararına ters olduğunu, davalı Köyün suya ihtiyacının arttığını, davacı Köyün ise ihtiyacının olmadığını, alternatif kaynaklarının olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, suya müdahalenin men'i ve su rejimi kurulması istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Su rejimi kurulmasındaki amaç, suya ihtiyacı olan tarafların ihtiyaçlarına göre bir düzenleme yapmaktır. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak davacı tarafa ayda 2 gün su verilmesi şeklinde su rejimi kurulmasında bir isabetsizlik yok ise de; 08.01.2025 tarihli hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen su miktarı gözetilerek 2 günün tamamında kullanım hakkının davacıya verilmiş olması hatalı olup, bu husus bozmayı gerektirmiş ise de; belirtilen hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun’un 370/2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VII. KARAR