Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2013/9304 K.2013/18026

Korku, kaygı ve panik yaratacak şekilde silâhla ateş etmek suçundan sanıklar ..., ... ve ...'nın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 170/1-c (üç kez) maddesi uyarınca ayrı ayrı 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet suçundan sanıklar ..., ..., ...,...,...,..., ve ...'nın, aynı Kanun'un 13/1 (beş kez) maddeleri uyarınca ayrı ayrı 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezalarının 5237 sayılı Kanun'un 50/1-d maddesi gereğince,

mahkûm olunan cezanın yarısı kadar süre ile alkol kullanmamak şeklinde seçenek yaptırımına çevrilmesine dair (MANİSA) 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 03.12.2008 tarihli ve 2005/96 esas, 2008/565 sayılı kararını kapsayan dosyasıyla ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre, 5237 sayılı Kanun'un 50. maddesindeki "Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;

a) Adlî para cezasına,

b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,

c) En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,

d) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,

e) Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,

f) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya, çevrilebilir." şeklindeki düzenleme gereğince, sanıklar hakkında kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar belirlenirken, anılan maddenin 1. fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 28.03.2013 gün ve 20677 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 24.04.2013 gün ve KYB-2013/128482 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun 50. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendindeki düzen- lemenin, "...belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanma..."yı öngördüğü, yasada geçen "etkinlik" kavramının ise, "...insanın, çevresiyle arasındaki ilişkileri düzenleyen her türlü eylem-çalışma, iş yapma, işlerlik ve devinimi ” ifade ettiği, bu fıkraya göre belirli yerler ve etkinlikler;

temel hak ve özgürlüklerin özüne dokun- mayan sanığın suç işlemesinde, suça yönelmesinde ya da zararlı alışkanlıklar edinmesinde veya bağımlılık yapan maddeler kullanmasında çevresel, psikolojik, sosyal veya ekonomik etkisi bulunan yada sanığın yeniden suç işlemesine yol açan etkenleri tetikleyecek yerler veya etkinliklerdir.

Bu bağlamda sanık hakkında hükmedilecek seçenek yaptırımın infazı ile ulaşılmak istenilen temel amacın, sanığın yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, sanığın sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak niteliğinde olması gerektiği gözetilmeden, sanıklar hakkında hükmedilen hapis cezalarının, 5237 sayılı TCK.nun 50/1-d maddesi uyarınca, infazda duraksamaya neden olacak şekilde,

temel hak ve özgürlükleri kısıtlayacak şekilde “....mahkum olunan cezanın yarısı kadar süre ile alkol kullanmamak şeklinde yasaklanmaya çevrilmesine” tedbirine çevrilmesi,