Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2017/420 K.2017/10874

Gereği görüşülüp düşünüldü:

02.12.2016 gün ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a; "(1) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlarla ilgili Yargıtay ceza daireleri tarafından verilen bozma kararları üzerine mahkemelerce verilen direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir.

(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Ceza Genel Kurulunda bulunan dosyalar kararına direnilen daireye gönderilir. (3) Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir" şeklindeki değişiklik uyarınca Dairemizce yapılan incelemede dosya okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içeriği ve Dairemizin kararındaki gerekçeye göre İzmir 3. Çocuk Mahkemesi'nin 25.12.2013 tarih ve 2013/889 esas, 2013/1013 karar sayılı direnme kararı yerinde görülmediğinden, 6763 sayılı Kanun'un 38. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un geçici 10. maddesi gereğince direnme konusunda karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 04.10.2017 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

İzmir 3. Çocuk Mahkemesi'nin 2012/421 E., 2012/759 K. sayılı kararı, Dairemizin 04/09/2013 tarih 2013/9124 E., 2013/21197 K. sayılı ilamı ile suça sürüklenen çocuk hakkında adli tıp uzmanından ya da çocuk psikiyatrisi uzmanından rapor alınmadan sosyal hizmet uzmanından alınan SİR raporundaki tespitlere dayanarak ceza ehliyetinin varlığından dolayı verilen mahkumiyet hükmünün bozulmasına karar verilmiş ve yerel mahkeme bu karara dosya da adli tıp uzmanından alınmış bir rapor bulunduğu kaldı ki ceza ehliyetinin tespiti konusunda uzman hekim raporu alınmasına gerek bulunmadığından bahisle direnmiştir.

Sayın çoğunluk direnme kararını yerinde görmeyerek dosyanın Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine karar vermiş ise de aşağıda gösterilen gerekçelerle bu karara katılmak mümkün olmamıştır.

01/06/2005 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2253 Sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu Görev ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanunun 20/1 maddesinde “Bu kanunda gösterilen ceza ve tedbirlerin uygulanmasından önce küçüğün işlediği suçun anlam ve sonuçlarını kavrayabilme yönünden bedeni, akli ve ruhi durumu mütehassıs kimselere tespit ettirilir.” denmek suretiyle uzman hekimden rapor alınması hükme bağlanmış ise de 01/06/2005 tarihinden sonra yapılan yasal düzenlemeler ile yasa koyucu hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin hukuki bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, bu görevi uzman hekimden alıp çocuk hakimine vermiştir.

01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 Sayılı TCK.nun 31/2 maddesinde “Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu yoktur. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

İşlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı halinde bu kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde oniki yıldan onbeş yıla, müebbet hapis cezanı gerektirdiği takdirde dokuz yıldan onbir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Diğer cezaların yarısı indirilir ve bu halde her fiil için verilecek hapis cezası yedi yıldan fazla olamaz.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

5237 Sayılı TCK.nun 31. maddesinin gerekçesinde “Bu grup yaş küçüklerinin ceza sorumluluğunun olup olmadığı, çocuk hakimi tarafından tespit edilir. Ancak, bu belirlemeden önce, yaş küçüğünün içinde bulunduğu aile koşulları, sosyal ve ekonomik koşullar ile psikolojik ve eğitim durumu hakkında uzman kişilerce rapor hazırlanması istenir.

Çocuk hakimi hazırlanan bu raporları ceza sorumluluğunun belirlenmesiyle ilgili olarak yapacağı değerlendirmede dikkate alır.” denmek suretiyle suç tarihinde oniki yaşından büyük onbeş yaşından küçük çocuklarda sosyal inceleme raporunun alınmasını zorunlu hale getirmiş ve çocuk mahkemeleri ile çocuk hakimlerinin rahat çalışabilmesini sağlamak amacıyla bu raporları düzenleyecek sosyal hizmet uzmanı, psikolog ve pedagog gibi uzmanlar çocuk mahkemelerinde görevlendirilmiştir.

5237 Sayılı TCK.nun 31. maddesinde ve 5395 sayılı ÇKK.nun 35. maddesinde oniki yaşından büyük onbeş yaşından küçük çocukların işlediği fiil ile ilgili olarak fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı hususunda uzman doktordan rapor alınmasına ilişkin hiçbir düzenleme mevcut değildir.

5237 Sayılı TCK. ve 5395 Sayılı ÇKK.nda yapılan düzenlemeler ile çocuk hakimi işlediği fiille ilgili olarak suça sürüklenen çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin var olup olmadığını değerlendirirken, mahkemeler bünyesinde görevlendirilen sosyal hizmet uzmanı, psikolog ve pedagog gibi uzmanlardan suça sürüklenen çocuğun içinde bulunduğu aile koşulları, sosyal ve ekonomik koşullar ile psikolojik ve eğitim durumu hakkında sosyal inceleme raporu alınmasını sağlayıp bu rapora göre değerlendirme yapması gerekmektedir.

Mahkeme hakimi kendi hukuki bilgisi dışında kalan konularda bilirkişilerden rapor alabilir, ancak bilirkişilerin kararı verecek hakimin yerine geçerek konu hakkında görüş belirtmesi mümkün değildir.

Sonuç olarak mahkeme, dosyada da mevcut olan Karşıyaka Adli Tıp Şube Müdürlüğün de görevli uzman doktordan 30.03.2012 tarihli rapor almış ve bu raporda üzerine atılı suçun hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediği konusunda içinde bulunduğu aile koşulları, sosyal ve ekonomik koşullar ile psikolojik ve eğitim durumu hakkında uzman kişilerce hazırlanacak rapor eşliğinde mahkemesince karar verilmesinin uygun olacağı görüşü beyan edilmiş bu görüş üzerine mahkemenin, sosyal hizmetler uzmanı İsmail Üstüntaş'dan aldığı rapor da suça sürüklenen çocuğun anlama,

kavrama ve muhakeme becerilerinin takvim yaşına uygun bir gelişim düzeyinde olduğu, davranışlarının anlam ve sonuçlarını algılama, değerlendirme ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olduğu belirtilmiş, mahkemede bu raporları dikkate alarak suça sürüklenen çocuğun atılı suç yönünden “eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin var olduğunu” kabul ederek cezalandırılması yönünde hüküm kurmuştur.