Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2021/16162 K.2023/1245

Sadece sanık ... hakkında kurulan hükümle sınırlı olarak yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Akşehir Cumhuriyet Başsavcılığının 07.08.2018 tarihli ve 2018/3515 Soruşturma, 2018/1300 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında suçluyu kayırma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 283 üncü maddesi uyarınca dava açılmıştır. 2. Akşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2018 tarihli ve 2018/150 Esas, 2018/197 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında suçluyu kayırma suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

3. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 10.04.2019 tarihli ve 2019/444 Esas, 2019/692 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Cumhuriyet savcısının istinaf talebinin kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında suçluyu kayırma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 283 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği özetle; 1. Suç kastının olmadığına, verilen hükmün dosya içeriğine aykırı olduğuna, 2. Somut bir gerekçe gösterilmeden alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle ağır ceza tayin edildiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Dava konusu olay, sanığın, İ.A. isimli şahsa yönelik Konya ili Ilgın ilçesinde bir banka içerisinde kasten öldürme eylemini gerçekleştiren M.Ü.'yü aracına alıp olay yerinden götürerek yakalanmasından kurtulmasına imkan sağladığı iddiasına ilişkindir.

2. Kasten öldürme suçunun faili olan M.S., bankadan çıktığı sırada M.Z.G'nin kendisine "ne yaptın" dediğini, kendisinin de "al abi şu silahı dolu" dediğini, onun da silahı aldığını, hemen sola döndüğünde sanığı gördüğünü, sanığın kendisine "abi ne yaptın" dediğini, kendisinin de "... beni buradan uzaklaştır" dediğini, birlikte arabaya bindiklerini, sanığa ait araçla Konya yolu mezarlığına doğru birlikte gittiklerini, daha sonra sanıktan Ağalar yoluna dönmesini istediğini,

yaklaşık bir iki kilometre gittikten sonra sanığın kendisine "ne yapacaksın abi karakola git teslim ol" deyince kendisinin de "benim yüzümden başın belaya girmesin sen git " diyerek sanığı gönderdiğini, toplamda sanık ile 3-4 dakika birlikte bulunduklarını, o akşam bir akrabasına gittiğini, ertesi ... 155 polis imdat hattını arayıp teslim olmak istediğini söylediğini ifade etmiştir.

3. Tanık olarak beyanına başvurulan M.Z.G., silah sesleri duyması üzerine merak ... dışarı çıktığını, yan dükkanda esnaf olan komşusu M.Ü.'nün elinde kısa namlulu tüfek ile geldiğini görünce bir olay nedeniyle havaya ... ettiğini düşünerek bir başkasına zarar vermemesi için tüfeği elinden aldığını ve başka birinin almaması için tüfeği sanığa verdiğini, onun da tüfeği alıp aracının bagajına koyduğunu, polisler gelince sanığı arayıp tüfeği getirmesini istediğinde getirdiğini ve kendisinin de polislere teslim ettiğini ifade etmiştir.

4. Sanık ... savunmasında, teyzesinin oğlunun işyerinde otururken lastik patlaması gibi bir ses duyduklarını, dükkan önüne çıkıp baktığında M.Ü.'nün elinde tüfekle geldiğini gördüğünü, M.Z.G.'nin M.Ü.'nün elindeki tüfeği alıp kendisine "al götür burdan olay sakinleşsin olay daha fazla büyümesin" demesi üzerine kendisinin de cadde üzerinde ... halinde bulunan aracına M.Ü.'yü ve tüfeği alıp Konya istikametine doğru 3-4 kilometre ilerlediklerini, tüfeği bagajına koyduğunu, Konya yolundaki mezarlığı geçer geçmez sağa döndüğünü ve M.Ü.'nün araçtan indiğini, M.Ü.'nün araç içerisinde kendisine birini öldürdüğünü söylediğini, o ana kadar öldürme olayından haberinin olmadığını, kendisinin de bunun üzerine teslim olması gerektiğini, emniyete gidebileceklerini söylediğini, M.Ü.'nün

daha sonra teslim olacağını söyleyerek araçtan indiğini, hatırlamadığı polis memurlarına M.Ü.'yü bıraktığı yeri söylediğini, M.Ü.'nün kaçmasına bilerek imkan sağlamadığını, kavga olduğunu düşünerek olayın yatışması için M.Ü.'yü arabaya aldığını ifade etmiştir.

5. 18.05.2018 tarihli CD izleme tutanağı ile M.Ü.'nün elinde pompalı tüfek ile kamera açısına girdiği, elindeki tüfeği M.Z.G.'ye verdiği, daha sonra işyeri önünde bulunan 42 RU *** plakalı aracın bagajına sanığın tüfeği bırakarak bagajı kapattığı ve aynı dakika içerisinde olay yerinden ayrıldığının görüldüğü belirlenmiştir.

6. 18.05.2018 tarihli araştırma, yakalama ve üst arama tutanağı ile 17.05.2018 günü gerçekleşen kasten öldürme suçunun faili olan M.Ü.'nün olay günü araştırmalara rağmen bulunamadığı, 18.05.2018 günü kolluk haber merkezine M.Ü.'nün teslim olmak istediği, Konya yolu üzerinde bulunan mezarlığın arkasında bulunan ... içerisinde beklediği yönündeki anons üzerine M.Ü.'nün kolluk ekiplerince yakalandığı belirlenmiştir.

7. 23.05.2018 tarihli tutanak ile kasten öldürme olayını gerçekleştiren şahsın suç aleti ile sanıkla birlikte olay yerinden uzaklaştığının öğrenilmesi üzerine sanığın telefonla aranıp suç aleti ve şüpheli şahıs ile birlikte gelmesinin söylendiği ve sanığın "tamam" dediği halde 10 dakika sonra şüpheli şahıs olmadan aracı ile geldiğini, sorulduğunda suç aletinin bagajda olduğunu, ancak şüpheli şahsı Konya yolu mezarlık yanına bıraktığını ve nereye gittiğini bilmediğini beyan ettiği, bahse konu yer araştırıldığı halde şüpheli şahsın bulunamadığı belirlenmiştir.

8. Akşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2018 tarihli ve 2018/150 Esas, 2018/197 Karar sayılı kararı ile M.Ü. hakkında kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Kanun'un 81 nci maddesinin birinci fıkrası, 29, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 27.02.2019 tarihli ve 2019/391 Esas, 2019/338 Karar sayılı kararı ile kesinleştiği belirlenmiştir.

9. İlk derece mahkemesince, sanığa atılı suçun varlığı için aranan ... kastın eylemin bünyesinde taşıdığına kanaat getirilemediğinden, sanık hakkında suçluyu kayırma suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesince, Cumhuriyet savcısı tarafından "sanık M.Ü.'nün kasten adam öldürme suçunu gerçekleştirdikten sonra bu olayı ... sanık ...'ın sanık M.Ü.'nün yakalanmasından kurtulmasına imkan sağlamak için sanık M.Ü.'yü ve suçta kullandığı av tüfeğini aracına alarak olay yerinden uzaklaştığı ... olduğu" yönündeki istinaf talebinin kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde, "Oluşa, sanık ...'ın savunmalarına, dosya arasına alınan CD'ye, sanık M.Ü.'nün savunmalarına, tanık M.Z.G.'nin anlatımlarına,

CD izleme tutanağına, ve tüm dosya içeriğine göre.

M.Ü.'nün, İ.A.'yı av tüfeğiyle ... ederek öldürdüğü, silah seslerini duyan tanık M.Z.G. ve sanık ...'ın işyerlerinin önüne çıktılarında M.Ü.'yü elinde tüfekle gördükleri, M.Ü.'nün tüfeği M.Z.G.'ye verdiği, M.Z.G.'nin de tüfeği sanık ...'a verdiği, ...'ın tüfeği alarak arabasının bagajına koyduğu, M.Ü.'nün ...'a "beni şuradan uzaklaştır" demesi üzerine ...'ın aracıyla sanığı mezarlığa götürdüğü, bu sayede suç işleyen ...'un yakalanmaktan kurtulmasını sağladığı, sanığın duyduğu sesleri lastik patlaması olarak değerlendirdiğine dair savunmalarının dosya içeriğiyle uyuşmadığı,

suçtan ve cezadan kurtulmaya yönelik olduğu açıkça ortada olan bu savunmaya itibar etme olanağının bulunmadığı" belirtilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında suçluyu kayırma suçundan 5237 sayılı

Kanun'un 283 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Suçun Yasal Unsurlarına İlişkin

5237 sayılı Kanun'un 283 üncü maddesinde düzenlenen suçluyu kayırma suçunun gerekçesinde korunan hukuki değere ilişkin olarak; “Bununla güdülen amaç, suç işlendikten sonra failin herhangi bir şekilde yardım görmesini engellemektir. Bu suretle ceza adaletinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir. Bu anlamda suçla korunan hukuki değerin suçların önlenmesi ve ... yargılanma, ceza adaletini gerçekleştirmeyi amaçlayan adliyenin saygınlığı, ..., dürüst ve usulüne uygun bir yargılama anlamında adliye, adliyenin ceza muhakemesini ... bir biçimde yürütmesine ilişkin menfaati olduğu ifade edilmektedir.

Madde metninde imkan sağlamanın hangi şekilde değil hangi amaçla gerçekleşmesi gerektiği düzenlenmiştir. İmkan sağlamaya örnek olarak şüpheli, sanık veya mahkumun saklanması, ele geçirilmesinin engellenmesi, bu amaçlarla ona imkan sağlanması gösterilmiştir. Suçluyu kayırma suçu, Kanun’da seçimlik hareketli, ancak her bir seçimlik hareket bakımında ... hareketli bir suç olarak düzenlenmiştir. Yani failin, suçluyu araştırma, yakalama, tutuklama, hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayıcı her türlü hareketi madde kapsamında cezalandırılmaktadır.

5237 sayılı Kanun'un 283 üncü maddesinde ifade edilen “Yakalama, tutuklama” koruma tedbirleri 5271 sayılı Kanun'da açık bir biçimde düzenlenen kurumlardır. Buna göre yakalama şüphelinin hakim kararı olmaksızın savcı tarafından gözaltına alınması veya ... bırakılmasına kadar kişi özgürlüğünün geçici olarak sınırlandırılması anlamına gelmektedir.

Suç teşkil etmeyen bir fiilin kayırılması, suçluyu kayırma anlamına gelmez. Bu anlamda eylem ceza kanunlarında suç teşkil etmeyen, tipik olarak suç kabul edilemeyen, idari bir ceza gerektiren kabahat, hukuki uyuşmazlık vs. gibi hallerde suçtan bahsedilemeyeceğinden suçluyu kayırmadan da bahsedilemez. Kişinin kayırdığı fiilin suç olması, suçun oluşması açısından yeterlidir. Kişinin kayırdığı eylemi suç olarak kabul etmemesi suçun oluşmasını engellemez. Bu anlamda bir kişinin herhangi bir suçluya acıma, minnet ya da ... sebebiyle maddede düzenlenen fiillerle yardım etmesi halinde de suç gerçekleşmiş olacaktır.

Dava konusu olayda, sanığın, bir banka içerisinde kasten öldürme eylemini gerçekleştiren M.Ü.'yü olayın hemen ardından henüz kolluk görevlileri de olay yerine intikal etmemişken, suçta kullandığı tüfek ile birlikte aracına alıp olay yerinden uzaklaştırmak suretiyle M.Ü. hakkında yakalama işleminin yerine getirilmesine engel olmak suretiyle kasten öldürme suçunun faili olan şüpheli şahsın yakalanmadan kurtulmasına imkan sağladığının anlaşılması karşısında, sanık hakkında kurulan hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. ... Cezanın Belirlenmesinde Somut Gerekçe Olmaksızın Alt Sınırdan Uzaklaşıldığına İlişkin

1. İlgili Kanun Maddeleri

a) 5237 sayılı Kanun'un "Suçluyu kayırma" başlıklı 283 üncü maddesinin, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

"(1) Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayan kimse, altı ... beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

b) 5237 sayılı Kanun'un "Cezanın belirlenmesi" başlıklı, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

"(1) Hakim, somut olayda;

a) Suçun işleniş biçimini,

b) Suçun işlenmesinde kullanılan araçları,

c) Suçun işlendiği zaman ve yeri,

d) Suçun konusunun önem ve değerini,

e) Meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını,

f) Failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığını,

g) Failin güttüğü amaç ve saiki,

Göz önünde bulundurarak, işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında ... cezayı belirler.

"

c) 5237 sayılı Kanun'un "Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi" başlıklı, inceleme konusu ile ilgili olan birinci fıkrası;

"Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur."

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Yukarıda yazılı madde metinlerinde olduğu gibi, sanığın eylemine uyan 5237 sayılı Kanun'un 283 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen suçluyu kayırma suçuna ilişkin Mahkemece 5237 sayılı Kanun'un 3 üncü ve 61 ... maddelerinin birinci fıkraları uyarınca suçun kanuni tanımında öngörülen alt ve üst sınırlar dahilinde "suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı, güttüğü amaç ve saik ile sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı ve tehlikenin boyutu" nazara alınarak sanık hakkında alt sınırdan uzaklaşılmasında, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 10.04.2019 tarihli ve 2019/444 Esas, 2019/692 Karar sayılı kararında sanık tarafından ileri sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,