Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2021/8461 K.2022/12004

İftira suçundan meçhul şüpheli hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Düzce Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 30.04.2020 tarihli ve 2020/2056 soruşturma, 2020/3573 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Düzce 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.06.2020 tarihli ve 2020/1371 Değişik İş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Müştekilerin şikayet dilekçesinde, ikametlerinde oturdukları esnada çocuklarını yaraladıklarına yönelik yapılan ihbardan dolayı, kolluk görevlilerinin eve gelerek olaya ilişkin tutanak düzenlediklerini, çocukları hakkında darp cebir izi açısından hastaneye götürdüklerini, ancak darp cebir izine rastlanılmadığını, olaya ilişkin haklarında iftira atan ihbarcı şahıstan şikayetçi olduklarını ve husumetli oldukları ... ... isimli şahıstan şüphelendiklerini beyan etmeleri üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, "müştekilerin şikayetine konu olaya ilişkin olay günü 183 ihbar hattının aranılarak ihbar yapıldığını,

ihbarı yapan şahsın kimlik bilgilerini beyan etmemesi sebebi ile ihbarı yapan şahsın tespit ve temin edilemediğinin tespit edildiği, her ne kadar müştekilerin şikayeti doğrultusunda soruşturma yürütülmüş ise de, mevcut olaya ilişkin yapılan araştırmalar neticesinde faili meçhul şüphelinin tespitinin mümkün olmadığı, mevcut olaya ilişkin başka türlü delil elde etmek ve şüpheliyi tespit etme imkanının bulunmaması" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Müştekilerin ifadesinde şüphelendikleri şahsın ismini verdikleri anlaşılmakla, Düzce Cumhuriyet Başsavcılığınca ses kaydından ihbarda bulunanın husumetli olduğu şahıs olup olmadığının tespit edilmeye çalışılması, bu şekilde bir tespit yapılamaması halinde ise, şüphelinin tespitine yönelik olarak zamanaşımı süresince daimi arama kararı verilerek araştırmaya devam edilmesi gerektiği nazara alınmadan, eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine,

yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 02.03.2021 gün ve 1971 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 31.03.2021 gün ve KYB - 2021/35884 sayılı ihbarnamesi ile dairemize tevdii kılınmakla incelendi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

İftira suçundan meçhul şüpheli hakkında yapılan şikayet üzerine "müştekilerin şikayetine konu olaya ilişkin olay günü 183 ihbar hattının aranılarak ihbar yapıldığını, ihbarı yapan şahsın kimlik bilgilerini beyan etmemesi sebebi ile ihbarı yapan şahsın tespit ve temin edilemediğinin tespit edildiği, her ne kadar müştekilerin şikayeti doğrultusunda soruşturma yürütülmüş ise de, mevcut olaya ilişkin yapılan araştırmalar neticesinde faili meçhul şüphelinin tespitinin mümkün olmadığı,

mevcut olaya ilişkin başka türlü delil elde etmek ve şüpheliyi tespit etme imkanının bulunmaması" gerekçesiyle 30.04.2020 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, şikayetçi vekilinin karara itirazı üzerine Düzce 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.06.2020 tarihli ve 2020/1371 Değişik İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği, kesin olan bu karara karşı kanun yararına bozma talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Ceza Muhakemeleri Kanununda;

“Madde 160 - (1) Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar.

(2) Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.

Madde 170 - (1) Kamu davasını açma görevi, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirilir.

(2) Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler.

Madde 172 - (1) Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

Madde 173 - (1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren

Cumhuriyet Savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) (Değişik fıkra: 18.06.2014-6545 S.K./71. md) Sulh Ceza Hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik fıkra: 25.05.2005-5353 S.K./26.mad) Sulh Ceza Hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

Cumhuriyet Savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz." şeklinde yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere; Cumhuriyet Savcısı kendisine yapılan suç duyurusu veya şikayet üzerine suçun gerçekten işlenip işlenmediğinin tespiti için hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı ve maddi gerçeğin ortaya çıkmasına yarayan tüm yasal yöntemlere başvurmalıdır. Toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açması, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermesi gerekmektedir.

İncelemeye konu olayda şikayetçilerin ifadesinde şüphelendikleri şahsın ismini verdikleri ve husumetli oldukları ... ... isimli kişiden şüphelendiklerini bildirdiklerinin anlaşılması karşısında, dosyada bulunan ihbara ait ses kaydı ile şüpheli ... ...'ün ses kayıtları karşılaştırılarak Düzce Cumhuriyet Başsavcılığınca ses kaydından ihbarda bulunanın bu şahıs olup olmadığının tespit edilmeye çalışılması gerektiği nazara alınmadan, eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın bu yönden kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi,