Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2022/1054 K.2024/3946

Şüpheli ... hakkında iftira suçundan yapılan soruşturma sonucunda Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca 22.10.2021 tarihli ve 2019/8386 Soruşturma, 2021/2510 Esas, 2021/2037 sayılı iddianame düzenlenmiştir. Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 01.11.2021 tarihli iddianamenin değerlendirilmesi kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmadığı gerekçesiyle iddianamenin iadesine karar verilmiştir.

Salihli Cumhuriyet Başsavcılığınca iade kararına itiraz edilmiş, itiraz üzerine, Salihli Ağır Ceza Mahkemesinin 01.12.2021 tarihli ve 2021/1120 Değişik İş sayılı kararıyla, itirazın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.03.2022 tarihli ve 2021/29036 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.04.2022 tarihli ve KYB-2022/40870 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.04.2022 tarihli ve KYB-2022/40870 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 31/10/2016 tarihli ve 2016/15416 esas, 2016/16813 karar sayılı ilâmında, "... 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 170/2. maddesine göre soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı bir iddianame düzenleyerek kamu davası açar. Aynı yasa maddesinin 3. fıkrasında ise iddianamede gösterilmesi ve bulunması gereken unsurlar sayılmıştır. Şüphelinin ifadesinin veya savunmasının alınmasında belirtilen madde açısından bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Ceza Muhakemesi Hukukunun temel amacı olan maddi gerçeğe ulaşılmasıdır. İddianamede belirtilen suç vasfı değerlendirildiğinde, suçun takibinin şikayete bağlı olmadığı ve uzlaşma ile önödeme hükümlerinin uygulanma imkanının bulunmadığı, dosya kapsamında müşteki beyanlarını doğrular nitelikte iki tanığın ifadesine yer verildiği, bu kanıtların kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturduğu tartışmasızdır. Şüphelinin ifadesi veya savunması dosya içerisindeki bu deliller karşısında suçun sübutuna mutlak etki eden bir kanıt niteliği de taşımamaktadır. Dolayısıyla şüphelinin ifadesinin alınmasında bu fıkra açısından da bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, şüphelinin ifadesinin alınmaması sebebiyle iddianamenin iadesine karar verildiği, bu hususun ikmali amacıyla yapıldığı anlaşılan iddianamenin iadesi ve bu karara yapılan itiraz üzerine verilen kabul kararı yerinde görülmekle, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmiştir..." şeklinde açıklandığı üzere,

Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesince, şüphelinin ve müştekinin ifadesinin alınmadığından bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği,

Somut olayda Cumhuriyet savcısı tarafından toplanan delillerin kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturması sebebiyle iddianame düzenlenmiş olduğu, iddianamenin iade sebepleri arasında şüphelinin savunmasının alınmamış olmasının sayılmadığı, kaldı ki şüphelinin 15/09/2021 tarihinde Salihli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından üzerine atılı suç yönünden ifadesinin alındığı, yine iftira

suçunun adliyeye karşı işlenen suçlar kapsamında olup, takibinin şikayete bağlı olmadığı, bu itibarla iddianame kapsamında müşteki olarak adı geçen Yusuf Nurer'in ifadesinin alınmasının da gerekmediği cihetle, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un 174 üncü maddesinde iddianamesinin iadesi müessesesi düzenlenmiştir. Bu kurumla, kamu davasının açılmasından evvel kanuni şartları taşımayan, yeterli bilgileri içermeyen ve hatalı düzenlenen iddianamelerin bir nevi süzgeçten geçirilip filtrelenerek yargının faaliyetinin hızlandırılması, makul sürede yargılamanın gerçekleştirilmesi, gereksiz davaların önüne geçilmesi, lekelenmeme hakkının korunması amaçlanmaktadır.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,

b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,

...“

İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir."

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun'un 170 inci maddesinin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa.

Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca, Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekeceği belirlenmiştir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde, şüpheli ...'in müşteki olarak Cumhuriyet Başsavcılığına müracaatı üzerine başlatılan soruşturma kapsamında, müşteki ...'nın şüpheli sıfatıyla ifadesinin alındığı, toplanan deliller neticesinde, ...'in 15.09.2021 tarihinde müşteki-süpheli sıfatıyla da ifadesinin alındığı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 267 nci maddesinde düzenlenen iftira suçunun takibi şikayete bağlı suçlardan da olmadığı, şüpheli veya müşteki ifadesinin Cumhuriyet savcısı tarafından alınmaması hususunun iddianamenin iade edilebileceği haller arasında yer almadığı,

şüpheli hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, iddianamesinin iadesi kararında belirtilen gerekçelerin 5271 sayılı Kanun‘un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı anlaşılmakla. Salihli Ağır Ceza Mahkemesince, iddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR