Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2023/3726 K.2025/544

Malatya Cumhuriyet Başsavcılığının 07.10.2019 tarihli iddianamesi ile hükümlü hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 109/1, 109/3-b maddeleri uyarınca açılan dava ile yapılan yargılama neticesinde Malatya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli kararı ile 5237 sayılı Kanun'un 109/2, 109/3-b, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 3 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verildiği,

söz konusu kararın, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin 11.02.2022 tarihli düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı ile kesinleştiği, hükümlü müdafinin yargılamanın yenilenmesi talebine istinaden Malatya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.12.2022 tarihli ek kararı ile yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verildiği, bu karara karşı hükümlü müdafiinin itirazı üzerine Malatya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 27.12.2022 tarihli kararı ile itirazın reddine kesin olarak karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 16.08.2023 tarihli ve 2023/14291 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.09.2023 tarihli ve KYB-2023/94313 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” biçimindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle,

somut olayda ilk yargılamada görev alan Hakim ....'nin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair kararda görev alamayacağı gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un "Yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii" başlıklı 318/1. maddesi;

“(1) Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir...”

Aynı Kanun'un "Yargılamaya katılamayacak hâkim" başlıklı 23/3. maddesi;

“(3) Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz.”

Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve mahkumiyet kararında görev yapan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin kararda görev yapamayacağının kabul edilmesi gerekmektedir.

3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında Malatya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli mahkumiyet hükmünü veren hakim ....'nin, dava ile ilgili yargılama yaparak ulaştığı kanaatini ilk hükümle dosyaya yansıtması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede önceki kanaatinden etkilenebileceğinden, istem hakkında farklı hâkim tarafından karar verilmesi gerektiği gözetilerek itirazın bu yönden kabulü yerine reddine karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR