Karar Özeti
8. Ceza Dairesi 2025/4402 E. , 2025/6686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/337 E., 2024/927 K. SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Direnme kararında bozma nedeni ile birlikte, bozmadan önceki kararda tartışmadığı hususları da tartışarak ilk karardan farklı gerekçeye y
Karar Detayı
8. Ceza Dairesi 2025/4402 E. , 2025/6686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/337 E., 2024/927 K. SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Direnme kararında bozma nedeni ile birlikte, bozmadan önceki kararda tartışmadığı hususları da tartışarak ilk karardan farklı gerekçeye yer vermek suretiyle verilen karar şeklen direnme gibi görünse de esasen Dairemizce temyiz incelemesi yapılması gereken ilk karar niteliğinde olduğundan, direnme kararının bozmaya eylemli uyma olarak kabulü ile temyizen inceleme görevi Dairemize ait olmakla yapılan incelemede; Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında bozma üzerine verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ A. Yargıtay Bozma İlamı ... Asliye Ceza Mahkemesinin 02.12.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/606 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan verilen mahkumiyet kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 17.01.2022 tarihli ve 2021/214 Esas, 2022/36 Karar sayılı düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın, katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Ceza Dairesinin, 13.02.2024 tarih ve 2022/2663 Esas, 2024/1207 Karar sayılı kararı ile;"... Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu, maddenin gerekçesinde de belirtildiği gibi bir kimsenin hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılmasıyla oluşmaktadır. Örneğin, kişinin bir yere kapatılması, bir yerde tutulması, bir yere götürülmesi veya bir yere gitmekten men olunması fiilleri, bu tanıma göre ceza yaptırımını gerektirmektedir. Somut olayda, er olan sanığın, er olan temyiz dışı sanık ... ... ile birlikte, temyiz dışı sanık ...'nın kayınpederi ile müşteki arasındaki arazi anlaşmazlığı nedeniyle, köye giderek er kimliklerini gösterip kendilerini Astsubay olarak tanıttıkları, müştekinin evine giderek müştekiyi araçla aldıkları, köy meydanından geçtikleri sırada, köy muhtarı olan tanık .... tarafından aracın durdurulması üzerine, müştekinin araçtan indiği, kimliklerini gösterememeleri üzerine Jandarma'ya haber verildiği sırada sanıkların araçla uzaklaştıkları anlaşılmıştır. Sanıkların, müştekiyi araca bindirmeden önceki eylemleri, ... Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılama konusu yapılarak haklarında beraat kararları verilen dolandırıcılığa teşebbüs suçunun konusunu oluşturmaktadır. Müştekinin, kandırılarak bir araca bindirilip götürülmesi, dolandırıcılığın maddi unsuru ya da ağırlaştırıcı nedeni değildir. 5271 sayılı Kanun'un 225 inci maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, sanıkların müştekiyi kandırarak araca bindirip götürmeleri şeklinde gerçekleşen eylemlerinin ayrı bir suçu oluşturduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, eylemini temyiz dışı sanık ile fikir ve eylem birliği içerisinde hile ile gerçekleştiren sanık hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 37 nci maddesinin birinci fıkrası delaleti ile aynı Kanun'un 109 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir..." şeklindeki gerekçeyle bozulmasına karar verilmiştir. B. Yargıtay Bozma İlamından Sonraki Yargılama Süreci Bozma üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 09.10.2024 tarihli ve 2024/337 Esas, 2024/927 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına direnilmesine, sanık hakkında, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan açılan davanın reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Katılan vekilinin temyiz sebepleri; kararın hukuka ve kanuna aykırı olduğuna, sanıkların kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu işlediklerine, atılı suçun nitelikli halinin unsurlarının oluştuğunun sabit olduğuna, davanın reddine dair kararın bozulması, sanıkların cezalandırılması gerektiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun oluşması için fail tarafından, mağdurun bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakılması gereklidir. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma süresinin kısa veya uzun olmasının suça etkisi yoktur. Mağdurun bir yere gitmek veya bir yerde kalmak serbestisi ortadan kaldırıldığında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşur. Somut olayda, er olan sanığın, er olan temyiz dışı sanık ... ... ile birlikte, temyiz dışı sanık ...'nın kayınpederi ile müşteki arasındaki arazi anlaşmazlığı nedeniyle, köye giderek er kimliklerini gösterip kendilerini Astsubay olarak tanıttıkları, müştekinin evine giderek müştekiyi araçla aldıkları, köy meydanından geçtikleri sırada, köy muhtarı olan tanık .... tarafından aracın durdurulması üzerine, müştekinin araçtan indiği, kimliklerini gösterememeleri üzerine Jandarma'ya haber verildiği sırada sanıkların araçla uzaklaştıkları anlaşılmıştır. Sanık ... ve temyiz dışı diğer sanık ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 08.09.2015 tarihli ilk iddianamede kamu görevini usulsüz üstlenme, kamu görevine ait araç ve gereçleri suçta kullanma ve dolandırıcılığa teşebbüs eylemleri dava konusu edilerek iddianamede anlatılmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 225. maddesinde söz edilen ilkeler çerçevesinde bir fiilin iddianame ile yargılamaya konu edildiğinden bahsedilebilmesi için o fiilin iddianamede suç adı olarak gösterilmesi veya sevk maddesi olarak belirtilmesi ya da iddianame anlatımında açıkça ifade edilmesi gereklidir. Ancak bu hallerde sanık kendisine yüklenen suçun ne olduğunu bilebilecek ve öğrenebilecek durumda olacak ve buna göre savunmasını yapma imkanı sağlanabilecektir. Somut uyuşmazlıkta, sanık ... ve temyiz dışı diğer sanığın müştekiyi hürriyetinden yoksun bıraktığına, hile kullanmak suretiyle araca bindirerek götürdüğüne kısacası hürriyetini kısıtladığına dair hiçbir anlatım ifadesi iddianamede bulunmamaktadır. Bu itibarla ilk iddianame anlatımında açıkça belirtilmeyen bir eylemin usulünce dava konusu edildiğinden ve bu eyleme ilişkin kamu davası açıldığından da bahsedilemeyecektir. Ezcümle, dava konusu edilmeyen bir fiil hakkında suç ihbarında bulunulması ve bunun üzerine açılan davada kurulan hüküm usule uygun nitelikte olacaktır. Dolayısıyla, sanıklar hakkında bu eyleme ilişkin esasa dair yeni bir hüküm kurulması hukuka uygun kabul edilecektir . Sonuç olarak, sanık ...' in, temyiz dışı sanık ... ile birlikte fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek müştekiyi kandırıp araca bindirerek götürmeleri şeklinde gerçekleşen eylemlerinin hile ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturduğu gözetilerek atılı suçtan mahkumiyeti yerine Mahkemece direnme kararı verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 09.10.2024 tarihli ve 2024/337 Esas, 2024/927 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, Tebligname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Er olan sanığın, diğer bir erle birlikte, bir arazi anlaşmazlığı nedeniyle köye gidip er kimliklerini gösterip kendilerini astsubay olarak tanıtarak müştekiyi evinden alıp araca bindirip götürdükleri, köy meydanında muhtarın aracı durdurması üzerine müştekinin indiği olayda kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan yargılama.
Hukuki İlke: Bozma öncesi kararda tartışılmayan hususları yeni gerekçeyle ele alan direnme kararı, şeklen direnme olsa da eylemli uyma niteliğindedir ve temyiz incelemesi ilgili daireye aittir. Müştekinin hile ile kandırılıp araca bindirilerek götürülmesi, dolandırıcılığın unsuru olmayıp TCK 37/1 delaletiyle 109/2 ve 109/3-b kapsamında ayrı bir kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturur.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Hile ile mağduru bir yere götürme eylemi dolandırıcılıktan bağımsız olarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu oluşturabilir. Ayrıca ilk gerekçeden farklı, daire denetiminden geçmemiş yeni gerekçeyle verilen 'direnme' kararı eylemli uyma sayılıp doğrudan daire temyizine tabi olur; bu ayrım kanun yolu stratejisinde gözetilmelidir.