Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2008/2271 K.2008/3392

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 58 ]

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 713 ]

"İçtihat Metni"

Eski G... Belediye Başkanlığı ile O.... Elektrik Dağıtım A.Ş. aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair (Gediz Sulh Hukuk Hakimliğinden verilen 23.05.2007 gün ve 221/430 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacı Belediye Başkanlığı vekili, Öncesi itibariyle trafo binası olarak kullanılan bu yerin, trafonun daha sonra başka yere taşınması üzerine Belediye tarafından bakım ve onarımı yapılmak suretiyle kiraya verildiğini, kazanma koşulları oluştuğu halde kadastro çalışmaları sırasında bu yerin Türkiye Elektrik Kurumu adına tespit ve tescil edildiğini açıklayarak, tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı O... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili, uyuşmazlığın 3533 sayılı Kanun hükümleri uyarınca hakem sıfatı ile görevli mahkemece çözümlenmesi gerektiğini belirterek, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, olağanüstü zamanaşımı nedeniyle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

23,09 m2 yüzölçüme sahip dava konusu 315 ada 34 parselin kadastro tutanağında. Türkiye Elektrik Kurumu'nun trafo binası olarak 20 seneyi aşkın bir zamandan beri koşullarına uygun bir şekilde tasarruf edildiğinin muhtar ve bilirkişiler tarafından bildirilmesi üzerine 10.10.1995 tarihinde Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü adına trafo binası niteliğiyle tespit edilmiş, tutanak 20.09.1996 tarihinde kesinleşmiştir.

Dava konusu parsel halen Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü adına tapuda kayıtlı bulunmaktadır.

Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü'nün 1993/4789 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kaldırıldığı, yerine TEAŞ ve TEDAŞ isimli kurumların oluşturulduğu, Yüksek Planlama Kurulu'nun 17.03.2004 gün ve 3 sayılı kararı ile özelleştirme çalışmalarının sürdüğü, bu kapsamda davalı şirketin kurulduğu belirlenmiş, halefiyet durumu gözetilerek davalı şirkete yöneltilmek suretiyle dava yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Davacı Belediye vekili, süresinde açmış olduğu dava ile trafo binasının başka yere aktarılmış olması nedeniyle bu yerin belediye tarafından koşullarına uygun olarak tasarruf edildiğini açıklayarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Dava dilekçesindeki nitelendirmeye göre istek, tespitten önceki zilyetlik hukuki sebebine dayalı olmaktadır.

Görülmekte olan davada, öncelikle köy dışında kalan belediye ve kamu tüzel kişilerinin olağanüstü zamanaşımı yoluyla taşınmaz edinip edinemeyecekleri hususunun çözümlenmesi gerekir. Teoride tartışılan bu soruna Yargıtay uygulamaları olumlu cevap vermemektedir. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, köy tüzel kişiliği dışında kalan diğer kamu kurum ve kuruluşlarının olağanüstü zamanaşımı yoluyla taşınmaz edinmeleri mümkün bulunmamaktadır.

TMK'nın 48. maddesindeki "Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaratılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler" kuralı karşısında, belediyelerin de bu yolda taşınmaz edinmeleri mümkün olabilmelidir. Ne var ki, az önce de temas edildiği üzere, Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre belediyeler ancak kanunla taşınmaz mal edinebilirler. Bu yolda Belediye Kanunu'nda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Ancak, yürürlükten kaldırılan 1580 sayılı Belediye Kanunu ile onun yerine geçen 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediyelerin olağanüstü zamanaşımı yoluyla taşınmaz mal edinmelerini yasaklayan herhangi bir hüküm de bulunmamaktadır. Yargıtay'ın yerleşmiş ve süreklilik kazanan uygulamaları karşısında davacı belediyenin bu yeri kazandığı kabul edilemez.

Tüm bu açıklamalar ve yerleşmiş uygulamaya göre, davacı belediyenin bu yoldan taşınmaz mal edinemeyeceği düşünülmeden kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru ve yerinde görülmemiştir.