Davacı, dava dilekçesinde kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit ve tescil edilen 104 ada 41 ve 210 sayılı parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine temsilcisi davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, 104 ada 210 sayılı parselin mera olduğu gerekçesiyle bu parsel hakkındaki davanın reddine, aynı ada 41 parsel içerisinde sarı çerçeve içine alınmış 22106.52 m2 yüzölçümlü taşınmaz bölümü hakkındaki davanın kabulüne, bu bölümün davacı adına tapuya kayıt ve tesciline aynı parselin diğer kısmına yönelik olarak açılan davanın da reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, kabul edilen kısım bakımından davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik, harici satın alma ve eklemeli zilyetlik hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1, 996 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile 104 ada 41 sayılı parsel hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı dava dilekçesinde; dava konusu taşınmazı 1964 yılında Ağa Toprak isimli şahıstan satın aldığını ve o tarihten beri taşınmazı kullandığını açıklamıştır. Bu durumda davacı aynı zamanda TMK.nun 996. maddesi gereğince Ağa Toprak’ın eklemeli zilyetliğine dayanmıştır.
Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede 1960 yılında Toprak Tevzi Komisyonunca çalışmalar yapılmış, dava konusu taşınmaz 116 belirtme parseli ile Hazine adına tespiti yapılmıştır. İşgalçisi Kasım (Kazım) Işık olarak gösterilmiştir. Dosya arasında bulunan tablendikatif belgelerine göre dava konusu taşınmazın 3-b pafta yine 116 parsel numarası ile belirlenmiştir.
Uyuşmazlık konusu taşınmaz Hazine adına 26.9.1961 tarih 44 sıra numaralı tapu kaydı ile tapuya kaydedilmiştir. 27.12.2006 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında Hazinenin 26.9.1961 tarih 44 sıra nolu tapu kaydı kapsamında kadastronun 104 ada 41, 41, 43, 44, 45, 46, 52 ve 233 sayılı parsellerin kaldığı belirlenmiş, 41 sayılı parselin dava konusu parsellerden olduğu anlaşılmıştır. Anılan parselin kadastro tutanağı 15.4.2007 tarihinde kesinleşmiş ve böylece Hazine adına tapu kaydı oluşmuştur. 116 sayılı belirtmelik tutanağında; dava konusu taşınmaz köy merasından 5-10 sene önce açıldığı, 26.9.1961 tarih ve 44 sıra nolu tapu kaydının edinme sebebinde ise, 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanununun 7 ve 13. maddeleri gereğince Hazine adına tapuya bağlandığı açıklanmıştır.
Dava konusu taşınmaz belirtme tutanağı ile tablendikatif belgelerine göre meradan açılarak elde edilen yerlerden olduğu saptandığından dava konusu yerin 4753 sayılı Kanunun 8/b maddesinde yer alan taşınmazlardan olduğunun kabulü gerekir. Taşınmazın belirlenen bu niteliğine göre ve meradan açıldığı da gözetilerek yöntemine uygun bir biçimde kadim ve tahsisli mera araştırılmasının yapılması zorunludur. Mahkemece, tarafların tanık ve delillerini bildirmeleri için kendilerine süre ve imkan tanınmadığı yargılama tutanakları üzerinde yapılan incelemede belirlenmiştir. Verilen keşif ara kararında da yerel bilirkişi ve tanıkların ne şekilde keşif yerine çağrılarak dinlenmeleri konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.
Bu nedenle öncelikle dava konusu taşınmazın meradan açılmak suretiyle elde edilen yerlerden olduğu gözetilerek Çiftlikören köyüne ait tahsisli ve kadim mera kayıtlarının olup olmadığının İl, İlçe Özel İdare Müdürlüğü ile Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulması, kadim ve tahsisli mera kayıtlarının getirtilip dosya arasına konulması,
1960 yılında bölgede Toprak Tevzi Komisyonunca çalışmalar yapıldığı anlaşıldığından Toprak Tevzi Komisyonunca düzenlenen köye ait mera paftaları ile mera norm kararının aynı şekilde İl Özel İdare Müdürlüğünden, 104 ada 41 parsele komşu 40, 47, 49, 51, 54, 55, 210, 227, 232 ve 237 sayılı kadastro parsellerine ait kadastro tutanakları ve ekleri ile kadastro sırasında parsellere revizyon gören tapu ve vergi kayıtları bulundukları yerlerden getirtilerek dosya arasına konulması, kadim ve tahsisli mera araştırmasının yapılması nedeniyle meradan yararı bulunmayan komşu köyler halkı arasından yöreyi bilen yaşlı bilirkişilerin mahkemece belirlenmesi,
aynı şekilde komşu köylerden yaşlı tanıklarını bildirmeleri konusunda taraflara süre ve imkan tanınması, yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıkların HUMK.nun 258. maddesi uyarınca davetiye ile keşif yerine çağrılmaları, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle yerel bilirkişi ve tanıkların HUMK.nun 259. maddesi gereğince keşif yerinde dinlenmeleri, tanıklar hakkındaki usul hükümlerinin bilirkişiler hakkında da uygulanacağı gözetilerek HUMK.nun 265. maddesi gereğince yerel bilirkişi ve tanıkların keşifte ayrı ayrı dinlenmeleri, tahsisli mera kayıtları,
mera paftaları ve norm kararları ile komşu parsellere ait tapu ve vergi kayıtlarının teknik yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla keşifte uygulanmaları, dava konusu taşınmazın kadim ve tahsisli mera kayıtları kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi, anılan kayıtlar kapsamında kalmadığının anlaşılması halinde kadim mera araştırmasının yapılması, kabulüne karar verilen taşınmaz bölümünün kadim meradan açılmak suretiyle elde edilen yerlerden olup olmadığının yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulmak suretiyle açıklığa kavuşturulması, komşu kayıt ve belgelerin taşınmaz yönünü ne gösterdiğinin üzerinde durulması,
teknik bilirkişiye krokisi üzerinde işaret ettirilmesinin sağlanması, dava konusu 104 ada 41 sayılı parsel, ...
Komisyonunca belirlenen 116 belirtmelik ve tablendikatif parseli ile taşınmazın 12.9.1961 tarih ve 44 sıra nolu tapu kaydı ile tapuda kayıtlı olduğu göz önünde tutularak davacının kazanmayı sağlayan zilyetlik ve eklemeli zilyetlik süresinin, tapunun oluştuğu 1961 yılından geriye doğru hesaplanması, zilyetliğin başlangıç tarihinin 1941 yılı olduğunun gözetilmesi, buna göre kazanmayı sağlayan zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının araştırılıp saptanması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekir.
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile hükmün kabule ilişkin bölümünün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA 23.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.