Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2010/61 K.2010/3071

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil olmazsa alacak davasının reddine dair Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 28.04.2009 gün ve 62/117 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KA R A R

Davacı vekili tarafından davalı mirasçıları aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahkemece davacının eşi davalı ...’ın yargılama sırasında öldüğü ancak taraflar arasında hukuken geçerli bir boşanma ilamı olmadığı ve Türk mahkemelerince verilmiş bir tanıma veya tenfiz kararı mevcut bulunmadığı, hukuken evli oldukları, davalının ölümü ile davacının mirasçı olduğu, mal rejiminin sona ermediği, taraflardan birinin ölümünün mal rejimini sona erdiren durum olmadığı, davanın görülebilirlik koşulunun bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ... ile davalı ... 1.5.1962 tarihinde evlenmiş, Danimarka Randers Mahkemesi 1.Dairesinin Asliye Hukuk davalarına bakan bölümünün 21.11.1988 tarih B.S.2176-1/1988 sayılı ve 30.3.1993 tarihinde kesinleşen kararı ile boşanmalarına karar verilmiş, bu kararın tanınması talebi ile...’nin 9.9.1998 de açtığı dava Çorum 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/491 Esas 2000/342 Karar sayılı ilamı ile reddedilmiş, temyiz incelemesinden de geçerek 22.8.2000 tarihinde kesinleşmiştir.

Tenfiz kararı verilmedikçe veya tenfiz isteği reddedilmişse o karar Türkiye’de sonuç doğurmaz. (5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun m. 50, 58, 54/ 1-a ve 59). Taraflar boşanmış sayılamazlar, evlilik hukuken devam etmektedir. Dava boşanma sebebiyle mal rejiminin tasfiyesi isteğine ilişkin olduğuna göre mahkemenin davanın görülebilirlik koşulunun bulunmadığı gerekçesi bu durumda doğru olmaktadır.

Ancak, davalı ... yargılama devam ederken 8.12.2007 tarihinde ölmesi üzerine davacı tarafından mirasçılık belgesine göre tüm mirasçıları davalı olarak davaya dahil edilmişler böylece taraf teşkili tamamlanmıştır. TMK.nun 225.maddesine göre eşlerden birinin ölümü halinde mal rejimi ölüm tarihinden itibaren sona erer.

Davalı ...’ın yargılama devam ederken ölümü sebebiyle taraflar arasındaki mal rejimi sona erdiğine göre mahkemenin taraflardan birinin ölümünün mal rejimini sona erdirmediği gerekçesi yerinde bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılması gereken iş; yargılama sırasında ...’ın ölmesi sebebiyle ölüm tarihi itibarıyla taraflar arasındaki mal rejiminin sona erdiği dikkate alınarak iddia ve savunma çerçevesinde taraf delilleri toplanıp değerlendirilerek kazanılmış haklar da gözetilerek uyuşmazlığın esası ve davacının talepleri hakkında bir karar vermek olmalıdır.