Davacı ... vekili, tanıma davasından tefrik edilen davada edinilmiş mallara katılma rejiminde tarafların ortak katkıları ile alınan ve davalı adına tescil edilen 61 D 0533 plakalı minibüs ve hattı ile ilgili piyasa değerinin yarısı olan 100.000 TL'nin katılma alacağı olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davacı adına Almanya'da alınan ev olduğunu, ayrıca dava konusu araç ve hattının, evlilik öncesi alınarak vekil edeni adına tescil edilen başka bir araç ve hat ile 2002 yılında birleştirildiğini, çekilen kredi ödemelerinde davacının katkısı olmadığını,eski araç ve hattın, ayrıca Almanya'daki evin mal paylaşımında dikkate alınması gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, araç ve hattın edinilmiş mal, çekilen kredilerin bir kısmının kişisel mal olduğunu kabul ederek hesaplama yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kısmen kabulü ile 72.450 TL alacağın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istek ile tescil isteğinin reddine karar karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar, 11.7.1994 tarihinde evlenmişler, 27.7.2006 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün Almanya Heilbronn Asliye (Aile) Mahkemesinin 9 F 2794/05 sayılı kararının 27.07.2006 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Trabzon Aile Mahkemesinin 2006/192 Esas 2007/307 Karar sayılı ilamı ile yabancı mahkeme boşanma kararının tanınmasına karar verilmiş, hüküm 13.8.2007 tarihinde kesinleşmiştir.
Başka mal rejimi seçilmediğinden taraflar arasında 1.1.2002 tarihine kadar mal ayrılığı, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Dava konusu minibüs ve hattı taraflar arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde 20.9.2002 tarihinde satın alınarak davalı adına tescil edilmiştir.
Dava konusu minibüs ve hattın edinme tarihi itibarıyla davacının isteği katılma alacağı niteliğindedir (TMK. md. 231, 236).
Bu tür davalarda, eklenecek değerlerden (TMK.m.229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK.m.219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak katılma alacağının hesaplanması gerekir.
Somut olayda dava konusu minibüs ve hattın alımında kullanılan ortak çekilen kredilerin çekildikleri ve kredilerin sona erdiği tarihler itibarıyla mal rejiminin sona erdiği boşanma dava tarihi sonrasına isabet eden kısmın davalının kişisel malı olarak kabul edilmesi, artık değer hesabında dikkate alınması ve bulunan miktarın yarısı oranında davacının katılma alacağı bulunduğunun kabulünde hesaplamada usul ve yöntemi bakımından bir yanlışlık yoktur.
Diğer yandan Almanya'da davacı kadın adına alındığı iddia edilen taşınmazın mal paylaşımında dikkate alınması gerektiği savunulmuş ise de, bu hususta harcı yatırılarak usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından bu savunmaya itibar edilmemesi de doğrudur.
Dava konusu minibüs ve hattın mal paylaşımına esas değerinin belirlenebilmesi amacı ile çeşitli defalar şoförler esnaf odasından sorulmasına rağmen özellikle minibüs hattının değerinin serbest piyasa koşullarında oluştuğu cevapları sonunda 7.7.2009 tarihli tutanakla değerin zabıta tarafından belirlenmiş olmasında da usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Ancak davalı tarafın evlilik öncesi alınan araç ve hattın bulunduğu ve 2002 yılında iki araç ve hattın birleşmesi sonunda dava konusu minibüs ve hattın davalı adına tescil edildiği savunması üzerinde durulmamıştır. Dosya arasına davalı tarafından sunulan belgelere göre davalı adına 61 D 0533 plakalı 1991 model murat 131 doğan marka dolmuş ve hattı satın alınarak 28.1.1993 tarihinde davalı adına ticari plakalı olarak tescil edilmiştir.
Bunun dışında 61 D 1381 plakalı başka bir ticari dolmuş plakasının dava dışı Ali Çoban tarafından davalı ...'a 7.10.2002 tarihinde satıldığı,alıcı ve satıcının aynı tarihte verdikleri dilekçe ile Trabzon İl Trafik Komisyonunca 12.7.2002 tarih 2002/31 sayılı kararı ile iki araç ve hattın birleştirilerek yeni kayıt edilecek dolmuş minibüse 61 D 0533 plaka üzerinden tescilin sağlandığı görülmektedir.
Birleştirildikleri anlaşılan araçlardan 11.7.1994 evlenme tarihi öncesi edinildiği belirlenen ve 28.1.1993 tarihinde davalı adına tescil edilen araç ve hattın mal rejiminin tasfiyesinde paylaşıma katılmış olması doğru değildir.
Bu araç ve hattın yine diğer araç ve hattın belirlendiği şekilde piyasa sürüm değerinin belirlenerek artık değer olarak belirlenen değerden davalı tarafın kişisel malı olarak düşülmesi, bu şekilde artık değerin belirlenerek yarısı oranında katılma alacağına hükmedilmesi gerekirken bu hususun gözden kaçırılarak yazılı şekilde fazla bulunan artık değer üzerinden yarı oranda katılma alacağına hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.
Bu belirleme yapılırken gerekirse alım,satım ve tesciller ile birleştirmeye ilişkin tüm belgelerin ilgili yerlerden getirtilerek konusunda uzman hukukçu bilirkişiden yararlanılmalıdır.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan hükmün HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 1.076,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 07.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.