Davacı ... dava dilekçesinde; ...Aile Mahkemesinin 2008/133 Esas ve 2008/314 Karar sayılı boşanma kararıyla boşandıklarını, evlilik süresi içerisinde ... Yapı Koop. Halkalı Bayramtepe B.Blok da 1 numaralı daire ile ... plakalı binek otoyu edindiklerini, kayıtlarının davalı adına bulunduğunu, ayrıca müşterek muhtelif ev eşyalarının davalıda kaldığını açıklayarak evlilik birliği süresince edinilmiş olan malların tespitiyle paylaştırılmasına karar verilmesini istemiş, daha sonra eşya ile ilgili davalarından feragat ettiğini açıklamıştır.
Davalı ... 2.12.2008 tarihli yargılama oturumunda, dava konusu taşınmazın halen kooperatif adına kayıtlı bulunduğunu, ileride tapu verildiğinde yarısının davacıya verilmesini kabul ettiğini açıklamış, ancak araba hakkındaki davacı isteğini kabul etmeyeceğini belirtmiş, 16.6.2009 tarihli yargılama oturumunda ise 1991 yılında kooperatife üye olduğunu, evi 2002 yılında teslim aldığını, tapusunun bulunmadığını, kooperatife ait ödemelerin 2000 yılında bittiğini, 5.11.2009 tarihli yargılama oturumunda da aracın değerinin 10.000 TL olduğunu kabul ettiğini açıklamıştır.
Mahkemece, binek oto için 5000 TL ve kooperatiften alınacak ev için 1400 TL'nin edinilmiş mal olduğunu açıklayarak bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne, eşyalara yönelik davanın ise feragat nedeniyle reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, kooperatif evi ve araç bakımından davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 743 sayılı TKM.nin 170. maddesi uyarınca kısmen mal ayrılığı döneminde edinilen taşınmazdan kaynaklanan katkı payı alacağı ile yine aynı taşınmazdan ve dava konusu araçtan kaynaklanan TMK. nun 231 ve 236. maddeleri gereğince istenen edinilmiş mallara katılma alacağı isteğine ilişkindir.
Taraflar 4.9.1985 tarihinde evlenmişler, 24.6.2008 tarihinde kesinleşen İstanbul 1.Aile Mahkemesinin 2008/133 Esas, 2008/314 Karar sayılı ilamıyla boşanmışlardır. Başka bir mal rejimini seçtiklerini ileri sürmediklerinden eşlerin evlendikleri 4.9.1985 tarihinden 4721 sayılı TMK.nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihine kadar 743 sayılı TKM.nin 170.maddesi uyarınca aralarında mal ayrılığı rejimi geçerli olup, 01.01.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı 22.2.2008 tarihine kadar ise yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK 202 m.). Boşanma davasının açıldığı 22.02.2008 tarihinde TMK. nun 225/1. maddesi uyarınca eşler arasındaki mal rejimi sona ermiştir.
Uyuşmazlık konusu 34 UG 4605 plakalı araç dosya arasında bulunan trafik tescil belgesine göre 27.2.2006 tarihinde davalı ... tarafından satın alınmış ve onun adına trafikte kayıtlı bulunmaktadır. Aracın edinildiği tarih itibariyle eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Davalı; aracın bedelinin 10.000 TL olduğunu 5.11.2009 tarihli yargılama oturumunda kabul etmiş, bu bedel davacı tarafından da itiraza uğramamıştır.
TMK. nun 236/1. fıkrası uyarınca, "her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar." Bu bakımdan mahkemece, kabul edilen 10.000 TL değer üzerinden TMK. nun 231 ve 236. maddeleri uyarınca ½ ye isabet eden 5000 TL edinilmiş mallara katılma alacağı olarak tahsiline karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile 5000 TL araç için belirlenen katılma alacağına yönelik hüküm bölümünün ONANMASINA,
Davacı vekilinin Marmara Yapı Kooperatifinden edinilen 1 nolu daireye ilişkin temyiz itirazlarına gelince. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davalı ... 16.7.1991 tarihinde 199 sıra numarasıyla SSK. Marmara Bölgesi Tekstil İşçileri Yapı Kooperatifine üye olmuş ve bankadan gelen hesap ekstralarına göre kooperatif aidatlarının Şubat 2003 yılına kadar devam ettiği belirlenmiştir.
Davalının beyanına göre kooperatif dairesi 2002 yılında tamamlanarak kendisine teslim edildiğini bildirmiş ise de, hangi tarihte, tamamlanmış (bitmiş) veya eksik (tamamlanmamış) haliyle teslim edilip edilmediğinin kooparatiften sorulup belgesinin dosya arasına konulması gerekmektedir. Çünkü bu husus mal rejiminin belirlenmesi açısından önem arzetmektedir.
743 sayılı TKM.nin 170. maddesi uyarınca evlenme tarihinden 4721 sayılı TMK. nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihine kadar eşler arasında mal ayrılığı rejimi geçerli olup, 1.1.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar da edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu konusunda bir duraksama bulunmamaktadır. Davacı ev kadını olup, herhangi bir çalışması yoktur.
Davalı ...'nin ise çalışan biri olduğu ve bu şekilde gelir elde ettiği dosyadaki bilgi ve belgelerle sabittir. Kural olarak, mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde evlilik süresi içerisinde edinilen mala katkıda bulunduğunu iddia eden eşin, edinilen bu mala para veya parayla ölçülebilen maddi katkısının olduğunu kanıtlaması gerekir. TMK. nun 6 ve 222/1. maddesi uyarınca her kişi iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür.
Davacının kooperatife üye olduğu tarihten 4721 sayılı TMK. nun yürürlüğe girdiği 1.1.2002 tarihine kadar geçerli olan mal ayrılığı döneminde herhangi bir geliri olmayan davacı eşin kooperatif dairesine yaptığı bir katkının olduğu söylenemez. Bu bakımdan 1.1.2002 tarihinde sözü edilen kooperatiften edinilen dairenin gerçek değerinin mahkemece belirlenmesi zorunludur.
Çünkü bu tarihe kadar yapılan tüm giderler ve aidatlar davalı tarafından karşılanmış olup, onun kişisel malı sayılır. 1.1.2002 tarihinden sonra yapılan ödemeler ise davalı tarafından edinilmiş gelirinden karşılandığından edinilmiş mal sayılır. Dolayısıyla edinilmiş mallara katılma rejimi dönemi için davacının katılma alacağı bulunduğunun kabulü gerekir. Ancak, bu hususun araştırılıp saptanması zorunludur.
O halde mahkemece yapılacak iş; öncelikle davalının 2.12.2008 tarihli yargılama oturumunda alınan kabul beyanında imzası bulunmadığından, bu kabul beyanının davalıya hatırlatılması, kabul ettiği taktirde beyanının imzasının alınması, bu kabul beyanı karşısında tapu alınmış ise tapunun ½ payının, değil ise kooperatif üyeliğinin ½ oranının davacıya verilmesinin düşünülmesi, şayet kooperatif dairesi 1.1.2002 tarihine kadar teslim edilebilir seviyeye (% 100'e yakın tamamlanmış ise ) gelmiş ise, davalının kişisel malı olduğunun
kabulüyle, 1.1.2002 tarihinden sonraki edinilmiş maldan yapılan ödemeler gözetilerek şimdiki gibi karar verilmesi, aksi halde aşağıda açıklanacağı gibi işlem yapılmalıdır.
Bu somut olgu karşısında; kooperatif dairesinin 1.1.2002 tarihi itibariyle vardığı seviye belirlenmek suretiyle bu tarih itibariyle gerçek değerinin saptanması, saptanan bu değerin 1.1.2002 tarihinden sonra başlayan edinilmiş mallara katılma rejimi bakımından değer artış payı olarak kabul edilmesi, açılan eldeki mal rejimine ilişkin davanın karara bağlandığı tarihe en yakın tarihteki gerçek değerinin konunun uzmanı bilirkişilerce saptanması, 1.1.2002 tarihinde belirlenen değerin karar tarihine göre saptanan gerçek değer içindeki oranının bulunması,
bulunan bu oranın, dairenin saptanan karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değeriyle çarpılması sonucu değer artış payının bulunması, 1.1.2002 tarihinde belirlenen evin gerçek değeri ile saptanan değer artış payının toplamının, karar tarihine yakın tarihteki gerçek değerden düşürülmesi ve bunun kişisel mal olarak değerlendirilmesi, kalan kısım bakımından davacının TMK. nun 236/1. fırkası uyarınca ½ oranında katılma alacağı hakkının bulunduğunun hüküm altına alınması gerekirken sadece Ocak 2002 yılından Şubat 2003 tarihine kadar ödenen aidatlar esas alınarak,
bunların toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu eksik 1/2 oranında 1.400 TL katılma alacağı tayin edilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulüyle yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle evden kaynaklanan katılma alacağı bakımından 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 86,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 210,60 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına 10.10.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.