Davacı vekili, kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı kadastro çalışmalarında çay yatağı olarak tespit dışı bırakılan taşınmaz bölümünün vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, uyuşmazlık konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu açıklayarak davanın reddi ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişinin 05.06.2008 ve 06.07.2009 tarihli rapor ve krokilerinde A harfiyle gösterilen 3112,76 m2 taşınmaz bölümünün davacı adına tesciline karar verilmiştir. Hüküm davalı Hazine vekili ve ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz 1973 yılında yapılan kadastro çalışmalarında “Kurubaş Çayı yatağı” olarak tespit dışı bırakılmıştır. Bilindiği üzere ve kural olarak, aktif nehir ve çay yatakları ile bunların etki alanında bulunan yerler zilyetlik yoluyla kazanılamaz.
Ancak, nehir ve çay gibi akarsuların eski yatakları Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmakla birlikte, bu tür yerler koşulları oluştuğu takdirde imar-ihya ve olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanılabilirler. Böyle bir yerin, olağanüstü zamanaşımı ve imar-ihyayla kazanılabilmesi için, akarsuyun aktif yatağı ve etki alanında kalmaması ve kültür arazisi niteliğini almış olması gerekir.
Somut olayda, dava konusu taşınmaz bölümünün ev ve bahçe olarak yirmi yılı aşkın süredir davacının zilyetliğinde bulunduğu yerel bilirkişi ve tanıklar tarafından açıklanmıştır. 03.06.2008 tarihinde yapılan keşifte görevlendirilen inşaatçı bilirkişinin 23.06.2008 tarihli raporuna göre; uyuşmazlık konusu taşınmaz bölümü üzerinde 3 adet ev ve eklentileri bulunmaktadır.
Ziraatçı bilirkişinin 13.06.2008 tarihli raporunda ise niza konusu taşınmaz üzerine dikilmiş muhtelif yaşlarda ağaçlar bulunduğu bildirilmektedir. Dava konusu taşınmazın belirlenen tespit dışı bırakılma nedenine göre, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17.maddesi uyarınca imar ve ihya edilmedikçe kazanılması mümkün değildir. Davacı taraf imar-ihyaya dayanmadığı gibi, yerel bilirkişi ve tanıklar da bu hususta açıklamada bulunmamıştır.
İmar ve ihyanın koşulları 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17.maddesinde belirtilmiştir. Dairenin yerleşmiş uygulamalarına göre; imar-ihya tamamlandıktan sonra tarımsal faaliyet dışında ev inşa etmek, bina eklentisi yapmak gibi faaliyetler zilyetlikle kazanmaya yetmez. Hal böyle olunca, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve 312,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden Van Belediye Başkanlığına iadesine 26.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.