Davacılar vekili, harici satış, mirasen intikal ve eklemeli zilyetliğe dayanarak dava konusu 485 parselin tapu kaydının iptali ile veraset belgesindeki payları oranında İskender Koç mirasçıları adlarına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava konusu taşınmazın davalıların murisine 4753 sayılı Kanuna göre verildiğinden satışının mümkün olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davacılar yararına Kadastro Kanunu 13/B-b'nin şartları oluştuğundan davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, harici satış ve eklemeli zilyetliğe dayanılarak açılan iptal ve tescil isteğine ilişkindir.
Dava konusu 495 parsel; 1979 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında, 15.08.1951 tarih 338 nolu tapu kaydı ile ... adına kayıtlı olmakla birlikte ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 1977/33 Esas sayılı dosyasında davalı olduğu açıklanarak malik hanesi boş bırakılmıştır. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.11.2004 tarih 2004/372 Esas 501 Karar sayılı ilamı ile Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün 4743 sayılı Kanuna göre açtığı geri alma işlemine ilişkin davanın 3202 sayılı Kanunun geçici 9. maddesi uyarınca düşürülmesine ilişkin karar temyiz edilmeksizin 11.02.2005 tarihinde kesinleşerek ... mirasçıları olan davalılar adına tapu kaydı oluşmuştur. Taşınmaz, tapuda halen davalılar adına kayıtlıdır.
Dava konusu 485 parsel sayılı taşınmaz kadastro öncesi de tapuda kayıtlı bir yerdir. Kural olarak tapuda kayıtlı bir taşınmazın TMK.nun 706, Borçlar Kanununun 213, Tapu Kanununun 26, Noterlik Kanununun 60 ve 80.maddeleri gereğince resmi şekilde yapılmayan satışlar geçersizdir. Bu tür taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetlik hukuken bir değer taşımaz. Bu bakımdan, kazanmayı sağlayan zilyetlikle edinmeleri mümkün değildir. Ancak, bu kuralın iki istisnası bulunmaktadır.
Birincisi, TMK.nun 713/2. fıkrasında düzenlenen hallerde, kazanmayı sağlayan zilyetliğe ilişkin koşulların gerçekleşmesi halinde tapulu taşınmazların edinilmesi mümkündür. İkincisi ise, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 13/B-b maddesinde öngörülen koşullar altında tapu dışı yapılan satışlar ve bağışlar hukuken hak bahşedebilirler.
Somut olayda, gözönünde tutulması gereken husus, 3402 sayılı Kanunun 13/B-b maddesinde öngörülen koşulların davacılar yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılıp belirlenmesi olacaktır. Davacı tarafın dayandığı harici satışın hukuken sonuç doğurabilmesi için kadastronun bölgeye girdiği 1979 yılına kadar geçerliliğini koruması, bozulmamış olması ve maddede öngörülen 10 yıllık sürenin dolması koşuluna bağlıdır.
Kayıt maliki Sabri 1968 yılında vefat etmiş ve mirasçı olarak davalıları bırakmıştır. Her ne kadar, davacılar vekili, taşınmazın, 1965 yılında ...’dan satın alındığını iddia etmiş ise de; toplanan deliller ve dosya kapsamına göre bu husus ispatlanamamıştır. Dinlenen davacı tanıkları, davacı tarafın zilyetliğini açıklamakla birlikte satış tarihi konusunda açık ve net bir ifadede bulunmamışlardır.
Yukarıda esas ve karar numarası açıklanan Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün davalılar aleyhine açtığı dava dosyasında dava konusu taşınmazın 06.10.1972 tarihinde tapu malikinin mirasçısı olan Sabri eşi Ayşe Kaçar tarafından davacıların murisine satıldığı ve İskender Koç’un 1972’den beri zilyet olduğu satış senedi ve tanık beyanlarından anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 06.10.1972 tarihi ile kadastro tespit tarihine 1979 göre 3402 sayılı Kanunun 13/B-b maddesinde öngörülen 10 yıllık süre dolmadığı gibi taşınmaz elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olup senedi düzenleyen Ayşe’nin tek başına yaptığı satış da geçerli olmadığından.
3402 sayılı Kanunun 13/B-b maddesinde belirtilen koşullar davacılar lehine gerçekleşmediğine göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken farklı gerekçeler ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan kabulü ile usul ve kanuna aykırı olan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve 1.433,75 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine 02.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.