Davacı ... ve arkadaşları vekili, imar-ihya, miras yoluyla intikal ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı bulunan ve tapulama çalışmaları sırasında tespit dışı bırakılan tahminen 10.000 m2 yüzölçümündeki tapusuz taşınmazın miras bırakan ... mirasçıları olan vekil edenleri adına mirasçılık belgesindeki miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve özel mülkiyete konu olamayan yerlerden olduğunu, gerekli araştırma ve incelemelerin yapılması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile Fen Bilirkişi Ali Ünal tarafından düzenlenen 28.07.2009 tarihli krokide A harfiyle gösterilen 4.105,86 m2 yüzölçümündeki taşınmazın muris Mustafa Gül mirasçıları olan davacılar adına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide B harfiyle gösterilen 1.708,05 m2 taşınmaz bölümü hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün kabule ilişkin bölümü davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kadastro Müdürlüğünün, mahkemeye hitaben yazdığı karşılık yazıda; dava konusu taşınmazın 28.03.1978 tarihinde kesinleşen tapulama çalışmalarında 766 sayılı Tapulama Kanununun 2. maddesi gereğince tapulama harici bırakıldığı açıklanmıştır.
Dosya kapsamına göre, tespit dışı bırakılan dava konusu taşınmaz Seydili Köyü sınırları içinde kalmaktadır. TMK.nun 713/1. maddesi uyarınca Hazine ve Seydili Köyü Tüzel Kişiliği tescil davasında yasal hasım durumundadır. Davada Seydili Köyü Tüzel Kişiliğine husumet yöneltilmemesi doğru olmamıştır. Mahkemece, adı geçen köy tüzel kişiliğine davada husumet yöneltilmesi için davacı tarafa süre ve imkan tanınması, davaya katıldığı taktirde delillerini bildirmesi için önel verilmesi böylece noksan kalan dava koşulunun yerine getirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca; yukarıda açıklanan nedenle tespit dışı bırakılan böyle bir yerin kazanılabilmesi için, niteliğinin açıkça belirlenmesi, emek ve para sarfı ile imar-ihya edilmesi, dava tarihine kadar 20 yıldan fazla süre ile 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. ve 17. maddesindeki koşullar altında tasarruf edilmiş olması ve davacılar açısından imar-ihya ve kazanma koşullarının kanıtlanması gerekmektedir.
Bir arazinin imar-ihya edilip edilmediği, kullanım süresi, niteliği ve zilyetlik süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakıldığı 1978 yılından sonra ve 2005 olan dava tarihinden önceki yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için 2005 olan dava tarihine göre, 20-30 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının istenilmesi ve bu fotoğrafların stereoskopla üç boyutlu olarak incelenmesi gerekir. Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülebilmesi, taşınmazın sınırlarının açıkça belirlenebilmesi ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür.
Mahkemece, uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli olan hava fotoğraflarının olup olmadığı araştırılmamış ve hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Mahkemece, ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi ve fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının bulunup bulunmadığının usulüne uygun ve tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı’ndan getirtilmesi, stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliği, imar-ihya edilip edilmediği ve tamamlanma tarihi ile zilyetlikle kullanım süresinin ne zaman kullanılmaya başladığının belirlenmesine çalışılması,
tanık ve yerel bilirkişi sözlerinin, bilimsel esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi ve ayrıca dava konusu taşınmazın komşuları olan 630 ve 638 parsellere ait kadastro tutanakları ile bu parsellere tapulama çalışmaları sırasında varsa uygulanan tapu ve vergi kayıtlarının bulundukları yerlerden getirtilerek dosya arasına konulması, bu belgelerin nizalı yeri ne ve kim okuduğunun araştırılması, tüm uygulamaların Yargıtay denetimine elverişli şekilde tapu fen memuru yetki ve yeteneğine haiz uzman bilirkişiye düzenletttirilecek ölçekli kroki ve rapora yansıttırılması,
imar-ihya tarihi, tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ve süresinin ayrı ayrı tespiti, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca ulaşılması gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün kısmen kabule ilişkin bölümünün açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.