Davacı vekili, kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan mevki ve sınırlarını bildirdiği bir parça taşınmazın 20 yılı aşkın süredir vekil edeninin zilyetliğinde olduğunu açıklayarak çekişmeli yerin davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu taşınmazın "kayalık" vasfında olup davacı lehine kazanma şartları gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... tüzel kişiliğine, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın yargılamaya iştirak etmemiş ve cevap vermemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne, teknik bilirkişinin 19.04.2010 tarihli raporunda gösterilen 936,12 m2 yüzölçüme sahip yerin davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, mahkemenin bu görüşüne katılma olanağı bulunmamaktadır.
Şöyle ki; mahallinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar: taşınmazın 40 yıla yakın süreden beri davacı tarafından kullanıldığını bildirmiş; ancak, taşınmazın hangi nedenle tescil harici bırakıldığı ve tapulu olup olmadığı Kadastro Müdürlüğünden ve Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulmadığı gibi, davanın niteliği gereği yapılması zorunlu olan ilan yapılmamış, davacı adına belgesizden tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı da Kadastro Müdürlüğünden sorulmamıştır.
Mahallinde 07.04.2010 tarihinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar zeminin kayalık iken insan gücü ile düzeltilip imar edildiğini açıklamışlardır. Kural olarak taşlık kayalık niteliği ile tapulama harici bırakılan yerlerin imar ve ihyaya muhtaç olduklarının kabulü gerekir.
Bu nedenle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesinde imar ve ihya için öngörülen tüm olumlu koşulların davacı yararına gerçekleşmesi halinde böyle bir yerin kazanmayı sağlayan zilyetlik ve imar-ihya yoluyla edinilmesi mümkündür. İmar ve ihyaya muhtaç yerlerin imar ve ihyasının tamamlandığı tarihten davanın açıldığı tarihe kadar 20 yıllık kazanma süresi dolmuş ise diğer kazanma koşullarının varlığı halinde edinilmesi mümkündür.
Hal böyle olunca; mahkemece yapılacak iş; taşınmazın bulunduğu yerde yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve tanıkların 6100 sayılı ...nun 243 ve 244. (1086 sayılı HUMK.m.
258) maddeleri uyarınca keşif mahalline davetiye ile çağrılmalı, uyuşmazlığın taşınmazın aynına ilişkin olması nedeniyle ...nun 259 ve 290/2. maddeleri gereğince yerel bilirkişi ve tanıklar mümkün olduğunca taşınmaz başında dinlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde yüzleştirme yapılarak çelişki giderilmeye çalışılmalı (HMK 261. maddesi), öncelikle taşınmazın niteliği belirlenmeli, imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun tespiti halinde yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda kim tarafından ne şekilde imar-ihya edildiği,
üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve bu işlemlerin tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş şekli belirlenmeye çalışılmalı, tanık ve diğer bilirkişi sözleri uzman bilirkişilerin raporuyla denetlenmelidir.
Bilindiği üzere ve kural olarak, tescil davasının konusunu tapusuz taşınmazlar oluşturacağından çifte tapunun önlenmesi için teknik bilirkişinin rapor ve krokisi eklenmek suretiyle krokide belirtilen taşınmazın tapuda kayıtlı yerlerden olup olmadığının, Tapu Sicil Müdürlüğünden ve tespit harici yerlerden ise hangi tarihte tespit harici bırakıldığının Kadastro Müdürlüğünden sorulması, taşınmazın sınırlarının belirlenmesinden sonra 713/4-5 maddesi gereğince ilanların yapılması,
3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince, davacının belgesizden taşınmaz edinip edinmediğinin Kadastro Müdürlüğünden sorularak varsa davacı adına belgesizden tespit gören taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının tüm sayfalarının onaylı okunaklı fotokopileri getirtilerek miktar sınırlarmalarının gözönünde bulundurulması ve toplanan deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davalı ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 23.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.