Davacı...vekili, dava dilekçesinde; ölen eşi ...adına tapuda kayıtlı 408 ada 10 ve 11 parseller ile ... adına banka hesaplarında bulunan para üzerinde vekil edeninin edinilmiş mallara katılma rejimi gereği hakkı olduğunu ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere yasal mal rejimi çerçevesinde tasfiye edilerek rayiç değerlerinin yasa gereği yarısının vekil edenine verilmesini istemiş, dava değerini 10.000 TL göstermiştir. Harcını tamamladığı 15.12.2009 tarihli ıslah dilekçesi ile isteğini 516.106 TL'ye yükseltmiştir.
Davalılar ... ... ve ...davayı kabul etmişlerdir.
Davalılardan ... vekili ise; davacının ev hanımı olduğunu ve murisin katkısının ortada olduğunu açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davacının katılma alacağı talebinde bulunduğu, ev hanımı olarak taşınmazların edinilmesine, iyileştirilmesine ve korunmasına katkısının bulunduğunun ispat edilemediği, ev işlerini yapmanın ve çocukların bakımını üstlenmenin de TMK.nun 227.maddesi anlamında katkı sayılamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı ile tarafların miras bırakanı ... 05.01.1973 tarihinde evlenmişler, ...nın 7.7.2008 tarihinde ölümü ile taraflar arasındaki mal rejimi sona ermiştir. Dava konusu taşınmazlar ile banka hesaplarının incelenmesi neticesi edinme ve hesapların açılma tarihleri itibariyle dava ölüm sebebiyle mal rejiminin sona ermesine dayalı olarak açılmış katılma alacağı isteğine ilişkindir. (TMK.m.231, 236). Buna ilişkin davalarda kural olarak; eklenecek değerlerden (TMK.m.229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK.m.219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) tarafların katılma alacağının hesaplanması gerekir.
Mahkemece, dava katılma alacağı olarak nitelendirilmiş ise de red gerekçesinde davacının ev hanımı olarak ev işlerini yapması ve çocuklara bakmasının katkı sayılamayacağı açıklanmıştır.
Kural olarak, edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen mallar üzerinde tarafların birbirlerinden TMK.nun 231. maddesi gereğince artık değer isteme hakları bulunmakta olup, aynı Kanunun 236/1. maddesi uyarınca da artık değerin yarısı üzerinde karşılıklı hak sahibidirler. TMK.nun 222/son fıkrası uyarınca bir eşin bütün malları aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.
Böyle bir malın edinilmiş mal olmadığını veya kişisel mallar yerine geçen bir mal olduğunu ileri süren kişi bu iddiasını kanıtlamak zorundadır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde tarafların dava konusu mal varlığının edinilmesinde maddi bir katkısının bulunup bulunmadığının da bir önemi yoktur.
Diğer bir ifade ile davacının maddi katkısının varlığını ispatlamak zorunda kalmaksızın diğer eşe ait malın artık değerinin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) hak sahibi olacağı açıktır.
Mahkemece katılma alacağında maddi ve somut katkı gerekmediği dikkate alınarak az yukarıdaki ilkeler gözönünde bulundurularak taraf delillerinin toplanarak değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak değer artış payında uygulanması gereken TMK.nun 227.maddesinden hareketle yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine
06.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.