Davacı vekili, imar ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle kadastroca tespit dışı bırakılan, dava dilekçesinde mevki ve sınırlarını belirttiği taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. 16.08.2006 tarihli ıslah dilekçesi ile tescil konusu taşınmazın davadan sonra 10.04.2006 tarihinde 510 parsel olarak ihdasen Hazine adına tescil edildiğini açıklayarak, dava edilen bölümlerin tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tescilini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, tescil konusu taşınmazın kazanılamayacak Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden iken idari yoldan Hazine adına tapuya tescil edildiğini, kazanma koşullarının oluşmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı köy temsilcisi, yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Mahkemece, hükmüne uyulan Dairenin dosyada mevcut bozmasından sonra yapılan araştırma sonucunda davacı yararına kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile teknik bilirkişinin 22.04.2010 tarihli krokisinde F harfi ile gösterilen 48.898,85 m2 ile aynı raporda G harfi ile gösterilen 36.806,09 m2 yüzölçümlü taşınmazların tapu kayıtlarının davalı Hazine adına kayıtlı 510 parselden iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir. Hüküm esası bakımından davalı Hazine vekili, yargılama giderleri, harç ve avukatlık ücreti bakımından davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu taşınmazlar 1969 yılında yapılan tapulama çalışmaları sonucunda 766 sayılı Yasanın 2. maddesine göre taşlık niteliğiyle tespit dışı bırakılmış, dava açılmasından sonra 10.04.2006 tarihinde taşlık tarla niteliğiyle, idari yoldan Hazine adına 510 parsel olarak tescil edilmiştir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlik yoluyla kazanılabilmesi için emek ve masraf harcanmak suretiyle, imar ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesi, imar ihya işlemleri tamamlandıktan sonra tapunun oluştuğu tarihe kadar kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesiyle iktisabı mümkün olup, bu zilyetliğin de ekonomik amaca uygun bir biçimde gerçekleşmesi gerekmektedir.
Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin ilk hükmün temyizi üzerine Dairece 22.03.2007 günlü 1054 - 1771 Esas ve Kararda; özetle, imar ihya olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi, nitelik ve zilyetlik süresinin belirlenebilmesi için hava fotoğraflarının uygulanması gereğine işaret edilerek bozma sevk edilmiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan araştırma ve inceleme sonucunda kazanma koşullarının davacı yararına oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahallinde yapılan keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklar davacı tarafından dava konusu taşınmazlardaki taşların toplanmak suretiyle imar ve ihya edilip tarla haline getirildiğini, bu şekilde 20 yılı aşkın süre ile arpa, buğday ekmek suretiyle zilyet bulunduğunu ifade etmişlerdir.
Keşifte hazır bulunan Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyesi Y. Doç.
Dr. Ali Rıza Öztürkmen, 29.04.2010 havale tarihli raporunda, dava konusu F ve G harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin % 18-20 eğimli, toprak derinliği 30-35 cm, killi bünyeli, % 15-20 oranında taşlılık problemi bulunduğunu, parsellerden çıkarılan büyük taşların yan taraftaki kısma atılmış olduğunu, dava konusu yerlerde hububat (arpa) tarımı yapıldığını açıklayarak, taşınmazların eğimi, toprak derinliği ve taşlılığa bağlı olarak 5. sınıf arazi niteliğindeki yerlerden bulunduğunu bildirmiştir.
Az yukarıda değinildiği gibi dava konusu taşınmazlar, taşlık niteliği ile tescil harici bırakılan yerlerden olup, anılan yerlerde, imar ihyanın tamamlanmasından sonra ekonomik amaca uygun bir biçimde geçen kazanmayı sağlayan zilyetliğin bulunması halinde iktisap mümkündür.
Davacının anılan taşınmazları arpa, buğday ve benzeri hububat ekmek suretiyle tarım arazisi niteliği ile tasarruf ettiği yerel bilirkişi ve tanıklarca bildirilmiş ise de, ziraatçı uzman bilirkişi tarafından sunulan rapor kapsamı ile keşif sırasında çektirilen fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazlarda imar ihyanın tamamlanmadığı, taşlılığın hakim olduğu anlaşılmaktadır. Bu nitelikteki bir yerde ekonomik amaçlı hububat tarımı yapılamaz.
Şu halde bilimsel verilere dayalı olarak sunulan rapor karşısında yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına değer verilemez.
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan, bilirkişilerin vasıflandırdığı arazi yetenek sınıflandırmasına göre 5 ve 6. sınıf arazilerin zilyetlikle kazanılabilmesi için imar ve ihyası; uygun amenajman, gübreleme, yüzey akış kontrolü, tohum aşılaması yapılarak sağlanabilir ve ancak çayır ve mera olarak kullanılabilir (Prof. Dr. Mahmut Yüksel, Toprak Etüt ve Haritalama, Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları). Bu belirlemeler karşısında davacı yararına kazanma koşullarının oluşmadığı, imar ve ihyasının tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, bozma kapsamına göre harç ve yargılama giderleri ile avukatlık ücreti yönünden davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, HUMK.nun 388/4. (HMK.nun 297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 18,40 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 04.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.