Davacı ..., kadastro sırasında tespit harici bırakılan mevki ve sınırları dava dilekçesinde gösterilen bir parça tapusuz taşınmazın imar ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak adına tapu siciline tesciline karar verilmesini istemiştir
Davalı ... temsilcisi davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ...Köyü Tüzel Kişiliği temsilcisi davaya cevap vermediği gibi yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Mahkemece; davacı lehine kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle 28.06.2010 tarihli krokide A harfi ile gösterilen 100.000,00 m2 yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Tescile konu taşınmaz, 1975 yılında yapılan kadastro çalışmasında "taşlık" niteliğiyle tespit dışı bırakılmıştır. Bu tür davaların başarıya ulaşabilmesi için imar ihya işleminin tamamlanmasından sonra en az ... yıl süre ile koşullarına uygun olarak aralıksız çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyet olunması gerekmektedir.
Mahkemece davacı lehine kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde kabul kararı verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya ve taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini belirlemekten uzak olduğu gibi hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Şöyleki; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeye ilişkin 1999 tarihli hava fotoğrafı dosya arasında bulunmakta ise de araziye uygulanması ve dava konusu taşınmazın hava fotoğrafındaki niteliğinin belirlenmesi bakımından yetersizdir. Kaldıki, 1999 tarihli hava fotoğrafının uygulanmasına gerek yoktur. Çünkü ... yıllık zilyetlik başlangıç açısından yetersizdir. Ancak uygun görülen 1985 tarihli hava fotoğrafı ise aşağıda açıklanacağı gibi uygulanıp incelenmelidir.
Bilindiği üzere, bir arazinin kullanım süresi, niteliği ile üzerinde imar ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihin en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Ancak hava fotoğraflarının stereoskopik aletle incelenmesi gerekir. Hava fotoğraflarının bu şekilde incelenmesi durumunda taşınmaz ... boyutlu görülebilecek ve sınırları belirlenebilecektir. Bu yolla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespiti mümkün olabilmektedir.
Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş ; ... mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak ... kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla hava fotoğraflarının stereoskopik aletle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak öncelikle çekişme konusu taşınmazın yeri hava fotoğrafında gösterilmeli, daha sonra bu yerin niteliğinin, imar ihyasının tamamlanma tarihinin ve kullanım süresinin ve ne zaman kullanılmaya başlandığının belirlenmesine çalışılması gerekir. Tanık ve diğer bilirkişi sözleri konuyla ilgili uzman bilirkişilerin raporuyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar ihya işlemlerinin başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlenmeye çalışılmalıdır.
Davacı davasında imar ihya olgusuna da dayandığına göre; imar ve ihya işleminin eksiksiz olarak araştırılması gerekir. Dosyada, imar ihyanın sürdürülüş şekli, başlama ve tamamlanma tarihleri yeterince araştırılmamıştır. Öyle ise taşınmazın bulunduğu yerde yeniden yapılacak keşifte yerel bilirkişi ve taraf tanıklar HUMK.nun 258, 259. maddeleri uyarınca çağrılarak dinlenilmeleri, nizalı taşınmazla ilgili olarak mevki, sınırları, niteliği davacının ya da bayilerinin zilliyetlik ve imar-ihya faaliyetleriyle duraksamaya yer bırakmayacak biçimde sorularak açıklattırılmalı ve yüzleştirilmek suretiyle giderilmeye çalışılmalıdır.
Dosya içerisindeki belgelere, paftaya ve kadastro tutanaklarına göre, dava konusu taşınmaza komşu bir kısım parseller hakkında ... Kadastro Mahkemesinin 1977/113 Esas sayılı dosyasında kadastro tespitine itiraz davasının görüldüğü, gerçek kişilerin açtığı davanın kabul hükmünün ... temsilcisinin temyizi üzerine ... ....
Hukuk Dairesinde yapılan inceleme sonucunda 02.03.2010 gün 1323/1068 sayılı bozma ilamında yazılı olduğu üzere taşınmazın sınırlarında eylemli meranın bulunduğu belirtilerek mera araştırılmasının yapılması istenmiştir. Buna göre, eldeki dosyada da uyuşmazlık konusu taşınmaz yönünden mera araştırılmasının yapılması gerekmektedir.
Bu doğrultuda, kadastro çalışma alanında kadim ya da tahsisli meranın bulunup bulunmadığının Özel idare Müdürlüklerinden ve Tarım Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulması, bildirilmesi durumunda mera tutanak, sicil kaydı, karar ve eklerinin istenilmesi, yapılacak keşifte araziye uygulanması,
diğer yandan meradan yararı bulunmayan komşu köy halkı arasından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan bu konudaki bilgilerinin sorularak keşif zaptına yazdırılması ve yukarıda esas numarası belirtilen kadastro mahkemesinde görülen dava dosyasındaki bilgi, belge ve karar ile ... ilamının dahi gözönünde bulundurularak bir hüküm kurulması gerekirken bu hususlar gözardı edilerek karar verilmesi doğru değildir.
Tüm bunlardan ayrı Jeolog Fadli Aslan ile ... Mühendisi ... ...'in birlikte düzenledikleri raporda; dava konusu taşınmazın imar-ihya çalışmalarına muhtaç yerlerden olduğu belirtildikten sonra aynı raporun sonunda imar-ihyası tamamlanmış tarım arazisi niteliğinde olduğu belirtilmek suretiyle kendi içinde çelişkiye düşülmüştür. Yeniden önceki bilirkişiler dışında ... kişilik ziraatçi bilirkişi seçilerek taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin belirlenmesi, ne zamandan beri ekonomik amacına uygun olarak zilyet ve tasarruf edildiğinin tespiti yapılarak maddi bulgu ve bilimsel gerekçelere dayalı rapor alınmalıdır.
3402 sayılı Kadastro Kanununun .... maddesi hükmüne göre; zilyetliğin bu kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı zalışma alanı içinde kazanabileceği miktar sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dölümü geçmeyecektir.
Anılan hüküm gözönünde tutularak ....07.1972 tarihinden sonra davacı adına kadastro yolu ile veya açılan dava sonunda belgesizden tescil edilen taşınmaz veya taşınmazlar var ise bunların miktarlarının, çalışma alanlarının, tescil tarıhlerinin Tapu Sicil Müdürlüğü ile Kadastro Müdürlüğünden, açılmış zilyetliğe dayalı tescil davası olup olmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup belirlenmesi gerekirken mahkemece Kadastro Müdürlüğünden bu yönde araştırma yapılmamıştır.
Kadastro Müdürlüğünden belirtilen husus sorulmalı, bildirilmesi halinde kadastro tutanaklarının onaylı ve okunaklı fotokopilerinin ve tapu kayıtlarının Tapu Sicil Müdürlüğünden istenerek kanunda belirtilen limitlerin aşılıp aşılmadığı üzerinde durulmalıdır. Tüm bu eksiklikler giderildikten sonra istek hakkında bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davalı ... temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan gerekçelerle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan yerel mahkeme hükmünün HUMK.nun 428. Mahkemesi uyarınca BOZULMASINA, 29.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.