Davacı vekili imar-ihya, satış ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak mevkii ve sınırları dava dilekçesinde gösterilen bir parça tapusuz taşınmazın müvekkili adına tapu siciline tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar Hazine ve ... vekilleri, davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
Mahkemece, 09.05.2011 gün, 2006/628 Esas-2011/254 Karar sayılı hükümle davacı lehine kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle 12658 m2 yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiş, hükmün her iki davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce 10.05.2012 gün, 2011/7213 Esas-2012/4040 Karar sayılı ilam ile onanmıştır. Bu kez davalılar Hazine vekili ile Belediye vekili ayrı ayrı karar düzeltme itirazında bulunmuşlardır.
Kabule ilişkin Yerel Mahkeme'nin 02.03.2006 gün, 2004/347 Esas – 2006/82 Karar sayılı ilk hükmünün Dairemizce yapılan temyiz incelemesinde, 29.06.2006 gün, 2006/4155 Esas-2006/4576 Karar sayılı ilk ilamda özetle; çekişme konusu taşınmazın tapu sicilinde kayıtlı olup olmadığı, tespit dışı bırakılma tarihi ve nedeninin araştırılması, komşu parsellere revizyon gören kayıtların araziye uygulanması ve sınırda bulunan...’ın aktif yatak ve etki alanı içinde kalıp kalmadığı yönünde araştırma yapılması noktasından bozulmuştur.
Her ne kadar Mahkemece, bozma ilamı doğrultusunda araştırma yapılarak yazılı şekilde yeniden kabul kararı verilmiş ise de, hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; taşınmazın önceki niteliğinin belirlenmesi bakımından hava fotoğrafı uygulaması yapılmamıştır. Bu husus Dairemizin tarih ve sayısı az yukarıda belirtilen önceki bozma ilamında belirtilmemiş ise de
bu tür davalar kamu yararı ağırlıklı olduğundan açıklanan bu husus davacı lehine usulü kazanılmış hak oluşturmaz.
Dosya içeriğine göre tescile konu taşınmaz 1961 yılında yapılan tapulama çalışmasında....olarak tespit dışı bırakılmıştır. Davacı yan imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur. Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesine müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Hal böyle olunca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihinden sonra (1961’den sonra) olmak üzere, dava tarihinden geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait (1974-1984 yılları arası) stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskop ile incelenmesi gerekir.
Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin 3 boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi, bu yolla ekilemeyen bakir alanlarının net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Mahkemece, yapılacak iş; öncelikle iki ayrı zamana ilişkin hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan tarih aralıkları açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulması, bundan sonra, ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak 3 kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, belirlenen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aleti ile yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak;
çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlandığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine en erken ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılması gerekir.
Tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporu ile denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilemez.
Yukarıda belirtilen açıklamalar nedeniyle davalılar Hazine ve Belediye vekillerinin karar düzeltme itirazlarının 6100 sayılı ...nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK.nun 442/3. fıkrası uyarınca kabulü ile aynı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ve 513,85 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'na iadesine 17.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.