Davacı vekili, kadastro çalışmaları sırasında vekil edeni adına tespit edilen ve tescil edilen dava dışı 179 ada 14 parsel sayılı taşınmaza ait olan bir kısım yerin yol olarak tespit dışı bırakıldığını açıklayarak bu kısmın davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine temsilcisi; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece; davacının davasının makul süre içinde açıldığı ve davacı yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişiler tarafından hazırlanan 29.03.2010 tarihli krokide A harfiyle gösterilen 53 m2 yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün, davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
Hüküm; davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Bilindiği üzere ve kural olarak; kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan bir yer için tespit öncesi zilyetlik hukuksal nedenine dayanılması halinde tespit dışı bırakılma tarihinden, davanın açıldığı tarihe kadar makul sürenin kaçırılmaması gerekir.
Somut olayda, dava konusu taşınmaz bölümü 23.11.2007 tarihinde paftasında yol olarak tespit dışı bırakılmış olup, eldeki dava ise 01.07.2009 tarihinde açılmıştır. Dairenin kararlılık kazanmış içtihatlarına ve yerel mahkemenin kabulüne göre eldeki davanın makul süre içinde açıldığı tartışmasızdır.
Kadastroda tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK.nun 713/3 maddesi uyarınca Hazine ve ilgili kamu tüzel kişileri yasal hasımdır. Somut olayda; dava konusu yerin Çavuş Köyünde bulunması nedeniyle Hazine yanında, köy tüzel kişiliğine de husumet yöneltilmesi gerekir. Öncelikle, taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru olmamıştır. Öte yandan dava koşulu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden gözönünde tutulur. Öyle ise, davanın, Çavuş Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilmesi (TMK.nun m. 713/3), davaya katıldıkları takdirde tanık ve delillerini bildirmeleri için süre ve imkan tanınması, toplanacak tüm deliller kapsamında hüküm kurulması gerekmektedir.
Ayrıca tescil davasının konusunu ancak tapuya kayıtlı olmayan taşınmazlar oluşturacağından ve çifte tapunun önlenmesi bakımından, dava konusu taşınmaza ait teknik bilirkişi raporu eklenerek, taşınmazın tapulu yerlerden olup olmadığı Tapu Müdürlüğünden sorulmalı, TMK.nun 713/4-5 maddesi gereğince yasal ilanlar yapılarak üç aylık ilan süresinin dolması beklenmelidir.
Öte yandan, Kadastro Kanununun 14. maddesi gereğince belgesizden zilyetlikle edinilebilecek taşınmaz miktarı kuru arazide 100 dönüm ve sulu arazide 40 dönümü aşmayacağından davacının zilyetlikle edindiği taşınmaz bulunup bulunmadığı, Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile zilyetliğe dayalı olarak tescil davası açıp açmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulması,
belgesizden edinilen taşınmazlara ait tapu kayıtları ile kadastro tutanaklarının onaylı ve okunaklı suretlerinin Tapu Müdürlüğünden, tescil davalarına ait dosyalarının ise incelenmek ve iade edilmek koşuluyla mahkemelerinden getirtilerek yasadaki miktar sınırlamaları yönünden gözönünde bulundurulmalı ve toplanan deliller ışığında bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan sebeplerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle ve 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, HUMK.nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna 11.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.