Davacı vekili, TMK'nun 713/2 maddesindeki ''maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan'' hukuki sebebine dayanarak Tapu Müdürlüğü, ... ve Belediye Başkanlığı'na husumet yöneltmek suretiyle 3121 parsel sayılı taşınmazdaki 4/24 pay sahibi ... kızı...'nin payının iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., dava dilekçesi tebliğ edilmesine karşın, yargılama oturumlarına katılmamıştır. Mahkemece, davalı olarak gösterilen ... ve Belediye Başkanlığı hakkında herhangi bir tebligat yapılmamıştır.
Mahkemece, malikin tapu kütüğünden anlaşıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından dilekçesinde yazılı nedenlerle temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır. Şöyle ki, dava, TMK'nun 713/2. fıkrasında açıklanan "maliki tapu kütüğünde anlaşılamayan" hukuki sebebine dayalı olarak tapu kayıtlarının hukuki değerini yitirdikleri gerekçesiyle TMK'nun 713/1 ve 2. fıkraları gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır. Kural olarak, tapu iptali ve tescil davalarında, dava, kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise mirasçılarına yöneltilerek açılır. TMK'nun 713/2. fıkrası gereğince, açılan davalarda ..., TMK'nun 501. maddesi uyarınca son mirasçı sıfatıyla hasım gösterilmektedir.
Somut olayda, her ne kadar mahkemece işin esası hakkında bir karar verilmiş ise de; Kayıt maliki görülen ... kızı...'nin sağ olup olmadığı dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılamamaktadır. Yargılama sırasında tapu kayıt maliki ... kızı veya mirasçılarına herhangi bir şekilde ve yöntemine uygun biçimde tebligat yapılmamıştır. Tapu Müdürlüğü'nün ise tüzel kişiliği olmadığından ve bu davalı hakkında ... vekili de davayı takip etmediğinden taraf teşkili sağlanamamıştır.
Yine, TMK'nun 713/2. maddesinde belirtilen hukuki sebeplerden birine dayanılarak açılan davalarda, bu tür davaların niteliği ve özelliği gereği husumetin yargılama sırasında tamamlanması mümkündür. Ancak, Mahkemece, bu eksiklik tamamlanmamış ve dava şartı yerine getirilmemiştir. Bu husus kamu düzenini ilgilendirmekte olup, Mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulur.
Saptanan bu somut ve hukuki olgulardan da anlaşılacağı üzere: davada taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında hüküm kurulamaz (HGK'nun 22.02.2012 tarih, 2011/8-763 E., 2012/85 sayılı Kararı).
Hal böyle olunca, Mahkemece yapılacak iş; tapu kayıt malikinin sağ olup olmadığının ve vefat etmiş ise varsa mirasçılarının kesin bir biçimde saptanabilmesi için ... kızı...'nin hasımlı (hasım ... olmak üzere) veraset belgesinin alınıp dosyaya konulması için davacı tarafa süre ve imkan tanınması; mirasçılık belgesine göre belirlenecek yöntem ile taraf teşkili sağlanarak davanın yürütülmesi, tebligatlar yönünden Tebligat Kanunu hükümlerinin gözönünde tutulması, dava dilekçesi, hüküm ve bozma ilamının tapu kayıt maliki olarak görülen ... kızı... vefat etmiş ise, varsa mirasçılarına tebliğ ettirilmesi,
bu yolla da taraf teşkili sağlanamadığı takdirde ilanen tebliğ yolunun düşünülmesi, böylece taraf teşkilinin sağlanması ondan sonra işin esasına girilerek bir hüküm kurulması gerekir. Bu nedenlerle, taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 24.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.