Davacı vekili, kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını, nizalı taşınmazın eski Menderes yatağı olup bu yerin kamu malı niteliğinde olduğunu açıklayarak davanın reddini ve dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Dahili davalı Salavatlı Belediye Başkanlığı cevap dilekçesi sunmamış, yargılama oturumlarına katılmamıştır.
Mahkemece, imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve fen bilirkişisinin 28.05.2007 tarihli rapor ve ekli krokisinde A harfi ile gösterilen ve toplamda 15.386.23 metrekarelik alanın tarla vasfı ile son parsel numarası verilmek suretiyle Sultanhisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.07.2008 tarih ve 2008/211 Esas 2008/224 Karar sayılı veraset ilamında isimleri geçen muris ... mirasçıları adına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Kadastro paftasına, komşu parsel tutanaklarına ve yerel bilirkişi beyanlarına göre, nizalı yer 1960 yılında yapılan kadastro çalışmalarında Menderes Nehri yatağı niteliğiyle tespit dışı bırakılmıştır. Dava konusu taşınmaz kadastro çalışmaları sırasında nehir yatağı niteliğiyle tespit dışı bırakıldığına göre; böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesine müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar, ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1960 yılından sonra dava tarihine göre 20 – 30 yıl öncesine ait (1976-1986 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılması mümkün olacaktır. Mahkemece uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Dosyada hava fotoğraflarından yararlanılmaması nedeniyle nizalı taşınmazın halen nehir yatağı niteliğinde olup olmadığı hakkında alınan jeolog bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmamaktadır.
Mahkemece, dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılarak yerel bilirkişi ve tanıkların davetiye ile çağrılması, tescil konusu taşınmaz bölümü üzerinde davacı ve miras bırakanın zilyetliğinin başlangıcı, süreci ve sürdürülüş biçiminin ayrıntılı olarak sorulup belirlenmesi, beyanlar arasında aykırılık çıktığı taktirde giderilmesine çalışılması,
ziraat mühendisi, jeolog, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotoğrametri uzmanı ve harita mühendisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20 – 30 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliği, kullanım süresi ve Menderes Nehri'nin aktif yatağında ya da etki alanında kalıp kalmadığının belirlenmesine çalışılması, dava konusu taşınmazın öncesi itibariyle niteliği üzerinde durulması,
tanık ve bilirkişi sözlerinin bilimsel esaslara dayalı bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, temyiz incelemesi sırasında gözönünde tutulmak üzere tescil konusu taşınmaz ve çevresinin resimlerinin çektirilip mahkeme hakimi tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin bu yöndeki temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK.nun Geçici madde 3’ün yollamasıyla HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 09.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.