Davacı vekili, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki nedenlere dayanarak kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakılan Eğridere Köyü, Köyiçi mevkiinde bulunan 24.127,43 m2 taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesi istemiştir.
Davalı Hazine vekili, zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşmediğini ve dava konusu taşınmazın zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığından davanın reddini savunmuştur.
Davalı Köy Tüzel Kişiliği temsilcisine usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen duruşmalara katılmamış ve cevap vermemiştir.
Mahkemece, davacı yararına kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişinin 15.12.2008 tarihli raporunda A harfi ile işaretlenen 24.127,43 m2’lik taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiştir. Hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu taşınmaz 16.08.1980 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmalarında 3402 sayılı Yasanın 16/C maddesi gereğince tespit dışı bırakılmıştır. 15.12.2008 tarihli bilirkişi kurulu raporunda dava konusu yerin "cebel" niteliğinde olduğundan tescil harici bırakıldığı belirtilmiştir. Bu nitelikle tespit dışı bırakılan bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini takiben, kazanmayı sağlayan zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Öte yandan bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihinden sonra olmak üzere dava tarihi 06.07.2007’den geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait 1977-1987 yılları arasında stereoskopik hava fotoğraflarının dosya arasına konulması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Stereoskopik hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenmesi, bu yolla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.
Hal böyle olunca, mahkemece yapılacak iş; öncelikle hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulması, bundan sonra ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotoğrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak; taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlandığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlandığının belirlenmesine çalışılması gerekir.
Ayrıca, komşu parsellere ait kadastro tutanaklarının tüm sayfalarının onaylı ve okunaklı suret ya da fotokopileri ile bu parsellere revizyon gören varsa tapu ve vergi kayıtlarının da getirtilerek dava konusu taşınmazın niteliği belirlenmeye çalışılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporuyla denetlenmeli, daha sonra iddia ve savunma çerçevesinde tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 30.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.