Davacı vekili, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle dava dilekçesinde mevkii ve sınırları yazılı kadastro çalışmalarında ırmak yatağı olarak tespit dışı bırakılan taşınmaz bölümünün vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişinin 10.06.2010 tarihli rapor ve krokisinde A harfiyle gösterilen 2152,27 m2 taşınmaz bölümünün davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosya içinde mevcut nizalı taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanakları ve hüküm dosyaları içeriklerine göre; dava konusu taşınmaz bölümü 1962 yılında yapılan kadastro çalışmalarında Yeşilırmak metrukatı olarak tespit dışı bırakılmıştır. Nehir ve çay gibi akarsuların eski yatakları kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir.
Bu tür aktif çay ve nehir yatağı ve etki alanında bulunmayan yerlerin koşulları oluştuğu takdirde olağanüstü zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla kazanılmaları mümkün bulunmaktadır. Bir taşınmazın olağanüstü zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilebilmesi için taşınmazın zilyetlikle kazanıma elverişli yerlerden olması gerektiği gibi, zilyedi yönünden zilyetlikle edinim koşullarının da sağlanmış olması gerekir.
Somut olayda uyuşmazlık konusu taşınmazın kuzeyinde halen satış suretiyle dava dışı Ali Rıza Uçurum adına kayıtlı bulunan 1811 parsel sayılı taşınmaz yer almaktadır.
Söz konusu parsel ...’in 31.08.1995 tarihinde miras yoluyla intikal ve eklemeli zilyetlik nedenine dayalı açtığı tescil davasının Tokat 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.12.1996 tarih, 1995/376 Esas ve 1996/532 Karar sayılı ilamıyla kabulü üzerine; derecattan geçen hükmün 06.01.1998 tarihinde kesinleşmesiyle tapuya tescil edilmiş; bilahare tapuda yapılan satış suretiyle ... tarafından 3.kişiye devredilmiştir.
Temyiz incelemesine konu davada, dava konusu taşınmazın bulunduğu mahalde 26.05.2010 tarihinde yapılan keşifde dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar nizalı taşınmaz bölümünün öncesinde ...’in babasının zilyetliğinde iken ölümü üzerine taksimen adı geçene kaldığını, onun da bir süre zilyetliğinde tutarak bilahare 2000 yılında davacıya sattığını, satış tarihinden itibaren de davacının tasarrufunda bulunduğunu açıklamıştır. Keşifde bilgisine başvurulan davacı tanığı ... de yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına paralel anlatımda bulunmuştur.
TMK.nun 996.maddesinde, zilyetlik süresi kazanıma elverişli olmayan zilyedin, zilyetliği devredenin zilyetlik süresini kendi süresine ekleyebileceği hükme bağlanmıştır. Dava konusu taşınmazın davacıya 2000 yılında satışla devredildiği bildirildiğine göre, davanın açıldığı 07.05.2009 tarihi itibariyle davacının zilyetlik süresi kazanıma yeterli bulunmamaktadır.
Dava konusu taşınmazı satış suretiyle devreden ...’in, miras yolu ile intikal, taksim ve kazanmayı sağlayan zilyetlik iddiasıyla açtığı yukarıda esas ve karar numarası yazılı davada dava konusu ettiği taşınmaz bölümü (infazen 1811 parsel) adına tescil edilmiş; uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu yön ise ırmak olarak gösterilmiştir.
Dava konusu taşınmazın nitelik itibariyle zilyetlikle kazanıma elverişli bulunduğu kabul edilse bile, dava tarihi itibariyle zilyetliği yeterli süreye ulaşmayan davacının zilyetliğine eklenmesi gerekli satıcı ...’in zilyetliğinin nizalı yerde en erken komşu 1811 parselin tesciline ilişkin davanın kesinleştiği tarihten itibaren başlatılması gerekir.
Bu halde dahi dava tarihi itibariyle eklemeli zilyetlik süresinin kazanıma yeterli süreye ulaşmadığı anlaşıldığına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.
Kabul şekline göre de; kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan taşınmazın tescili isteğine ilişkin davaların TMK.nun 713/3.maddesi uyarınca Hazinenin yanısıra ilgili kamu tüzel kişiliğine yöneltilmesi gerekirken, taşınmazın bulunduğu Oğulcuk Köyü Tüzel Kişiliğinin davada taraf gösterilmemiş olması da hatalı bulunmaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve yasaya uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 01.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.