Davacı vekili, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayanarak dava dilekçesinde mevkii ve sınırları gösterilen tahminen 11 dönümlük tapulama harici taşınmaz bölümünün vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu açıklayarak, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı köy tüzel kişiliği temsilcisi, dava konusu taşınmazın evveliyatında taşlık olup, davacının babası tarafından imar-ihya edilip zilyet olduğunu, ölümünden sonra da mirasçılarının taksimi sonucunda davacı oğluna kaldığını, halen taşınmazın davacının zilyetliğinde bulunduğunu beyan etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne, teknik bilirkişilerin 15.01.2010 tarihli rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen 6128,63 m2 yüzölçümlü taşınmazın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
Hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; dava konusu taşınmazın, 01.07.1975 tarihinde kesinleşen tapulama çalışmaları sırasında "Taşlık" olarak tespit dışı bırakıldığı Kadastro Müdürlüğü'nün cevabi yazısından ve paftasından anlaşılmaktadır. Böyle bir yerin emek ve masraf sarfı suretiyle imar-ihya işlemlerinin tamamlanarak tarıma elverişli hale getirilmesini müteakip, kazanmayı sağlayacak zilyetlik süresinin geçmesi suretiyle 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. maddeleri hükümlerine göre kazanılması mümkündür.
Öte yandan, bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar ve ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1975 yılından sonra 11.04.2007 dava tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait (1987-1977 yılları arası) stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir.
Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılması mümkün olacaktır.
Mahkemece, sadece 1955 tarih 395 nolu ve 1985 tarih 6990 nolu hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığından getirtilmiş ve keşifte konunun uzmanı olup olmadığı tam olarak anlaşılamayan ziraat ve jeoloji bilirkişileri tarafından bu fotoğraflar uygulanmaya çalışılmış, hava fotoğrafları üzerinden stereoskop aleti kullanılarak inceleme yapılmış ise de, bilirkişiler hava fotoğraflarındaki gördüklerini rapor etmek yerine yorum yaparak "...gösterilen parsellerde kuru tarım yapıldığı, uzun yıllardır tarım yapıldığı, amenejman çalışmalarının düzenli yapıldığı,
çevre yapısı itibari ile imar-ihya çalışmalarına muhtaç yerlerden olduğu görülmüştür..." belirlemesinde bulunmuşlardır. Anılan raporun, bilimsel verilere uygun ve yeterli incelemeyi içerir nitelikte bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, mahkemece yapılacak iş; ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi ve fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20-30 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmaz üzerinde bulunan antep fıstığı ağaçlarının dikilme suretiyle mi yoksa aşılama suretiyle mi dava konusu taşınmaz üzerinde bulunduğunun araştırılması,
imar-ihyanın başlangıç ve tamamlanma tarihinin, taşınmazın niteliğinin, kullanım süresinin ve zilyetlik başlangıç tarihinin belirlenmesine çalışılması gerekir. Tanık ve bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.
Mahkemece, eksik inceleme ile yeterli nitelikte hava fotoğrafı uygulaması yapılmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazı bu nedenle yerindedir. Kabulü ile usul ve kanuna aykırı yerel mahkeme kararının açıklanan nedenden ötürü 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 04.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.