Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ...'ın resmi nikahlı evli iken Muğla 2. Aile Mahkemesi'ne 21.07.2010 tarihinde 2010/441 Esasta kayıtlı boşanma davası açıldığını, davalı ...'ın, evlilik birliği içerisinde alınan ve kendisi adına kayıtlı olan 2239 ve 2240 parsel sayılı taşınmazlardaki ½ hisseyi, doğması muhtemel katkı alacağı taleplerinden kurtulmak ve bu suretle edinilmiş mal varlığını azaltmak için muvazaalı olarak diğer davalı ... üzerine tescil ettirdiğini açıklayarak taşınmaz hisselerinin satışına ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, taşınmazlar paylı iken bedeli kendisine ödenmek suretiyle diğer paydaşa gerçek bir satış yapıldığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, taraflar arasındaki boşanma davasının halen derdest olması, tapu kaydına güven ilkesi gereğince iptale konu tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması koşullarının somut olayda bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar 25.12.1985 tarihinde evlenmiştir. Uyuşmazlık konusu 2239 ve 2240 parseller ½’şer paylı olarak 18.06.2007 tarihinde satın alma suretiyle davalı ... adına tescil edilmiş, 21.06.2011 tarihinde ise satış suretiyle diğer davalı ...'ya devredilmiştir.
Dava; muvazaa nedenine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, taraflar arasındaki boşanma davası devam ederken, davalı kocanın evlilik birliği içerisinde edinilen taşınmazı muvazaalı olarak diğer davalıya devrettiğini ileri sürerek istekte bulunmuştur. İddianın ileri sürülüş biçimine göre, davanın yasal dayanağının Borçlar Kanununun 18. maddesi olduğu anlaşılmaktadır.
Davalılar arasında gerçekleştiği ileri sürülen muvazaalı işlem davacı yönünden haksız eylem niteliğinde olup, davacının katkı payı alacağının tahsilini sağlamak bakımından eldeki davayı açmakta hukuksal yararı bulunmaktadır.
Gerek 713 sayılı TMK.nun 170. maddesi uyarınca mal rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilen mallarda kaynaklanan “katkı payı alacağı” ve gerekse 4721 sayılı TMK.nun hükümleri gereğince yasal mal rejimi olarak benimsenen, edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan “katılma alacağı” şahsi hak niteliğinde bir alacak olup ayın (mülkiyet) hakkı niteliğinde değildir.
Esasen 07.10.1953 tarih ve 1953/8 Esas, 1953/7 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Bölümü kararı uyarınca; istekte bulunan kişi ayın (mülkiyet) isteme olanağı bulunmamaktadır. Sözü edilen İçtihadları Birleştirme kararında; “davacının, bir bağıt ilişkisinin varlığı savı ile tapu kaydının kendi adına düzeltilmesini isteyebilmesi için aralarında Medeni Kanunun 634. maddesine uygun biçimde bir bağıtın (akdin) var olması gerekir.
Bu biçimde bir bağıtın var olmadığı, davacının beyanından anlaşılırsa, kanunun var olmadığını kabul ettiği bir durumun ispatı da yargıçlıkça (mahkemece) düşünülemez” denilmektedir. Saptanan bu durum karşısında taraflar arasında ilyet bağını sağlayan akti bir ilişki bulunmadığından, istekte bulunan şahsın mülkiyet isteme hakkı yoktur.
Bu bakımdan açılan mal rejimi davalarının genel muvazaa (B.K. m. 18, 6098 s B.K. m. 19) hukuksal sebebine dayanılarak açılan derdest davalarının sonucunun beklenmesine ve mal rejimi davalarının bekletici mesele yapılmasına gerek görülmemektedir. (Hukuk Genel Kurulu 26.09.2012 tarih, 2012/8 -192 Esas ve 2012/629 Karar sayılı kararı ile bu husus ön sorun olarak çözüme kavuşturulmuştur.).
Muvazaa nedeniyle açılan bu tür davalar ister olumlu veya isterse olumsuz sonuçlanmış bulunsun mal rejimi davasının sonucunu kesinlikle etkilemez. Kısaca istek sahibinin alacak hakkı varsa, davası kabul edilecek, aksi halde ise muvazaa nedeniyle açılan tapu iptali ve tescil davasına bağlı kalmaksızın isteği reddedilecektir.
Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözüm yeri, HUMK.nun 1 vd. maddeleri uyarınca, Aile Mahkemesi görevsiz olup, dava değerine göre genel mahkemeler görevlidir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her safhasında ileri sürülebileceği gibi, kendiliğinden de gözönünde tutulması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek görev yönünden davanın reddine karar verilerek dosyanın yetkili ve görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.
Davacı vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, yine 6100 sayılı HMK.nun geçici 3.maddesi yollamasıyla HUMK.nun 388/4 (HMK.m 297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin alınan harcın istek halinde iadesine 10.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.