Davacı vekili, ... Köyü'ndeki 102 ada 339, 402 ve 462 parsel sayılı taşınmazların dedesinden babasına, ondan da müvekkiline rızai taksimle kaldığını, bu taşınmazların sehven Hazine adına tespit olunduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Yargılama sırasında vefat eden davacının mirasçıları davaya dâhil edilmiş; keşif sırasında 462 parsel ile ilgili dava ettikleri kısmın bu parselden ifraz edilerek 1116 parseli oluşturduğu anlaşıldığından, davayı 1116 parsel üzerinden de sürdürdüklerini bildirmişlerdir.
Davalı Hazine vekili davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 737,49 metrekare miktarlı 102 ada 339 parsel sayılı taşınmazın, 23.11.2005 tarihinde ... oğlu ... çayır olarak kullanıyorsa da zilyetlikle kazanılacak yerlerden olmadığından davalı Hazine adına senetsizden hali arazi vasfıyla tespit gördüğü, tespitin 20.04.2006 tarihinde kesinleştiği, 262,36 metrekare miktarlı 402 parselin de 25.11.2005 tarihinde Hazine adına tespitinin yapıldığı, 339 parselde gösterilen sebeple aynı tarihte kesinleştirildiği,
6918,92 metrekare miktarlı senetsiz, harmanyeri vasıflı orta malı olduğu belirtilen 462 parsel sayılı taşınmazın ise ... ve ......’in itirazları üzerine Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 2006/43-153 sayılı ilamı ile beş parçaya ifraz edildiği, kararın temyiz edilmeksizin 08.08.2006 tarihinde kesinleştiği, 1114 ve 1115 parseller bu davacılar adına, kalan 1116, 1117 ve 1118 parsel sayılı taşınmazların harmanyeri vasfı ile mera defterine yazıldığı görülmüştür.
Dava, kazanmayı sağlayan zilyetlik ve muristen intikal hukuksal sebeplerine dayalı olarak TMK. nun 713/1, 996 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14.maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli bulunmamaktadır.
Şöyle ki; mahkemece, 339, 402 ve 1116 (öncesi orta malı harmanyeri) için iptal denilmeden adına tescillerine hükmedildiği, 1116 parsel orta malı harmanyeri vasfını taşımasına karşın köy tüzel kişiliğine de davanın yöneltilmediği, keşif ara kararının usule uygun olmadığı, yasal uyarı yapılmadığı (HMK 243, 244, 259.), davacı tanıklarının duruşmada dinlendiği, yerel bilirkişi olarak keşif yerinde bir kişinin resen dinlendiği, yerel bilirkişilerin mahkemece belirlenmediği, davacı muris ve mirasçılar için 3402 sayılı Yasanın 14. maddesine uygun olarak miktar araştırması yapılmadığı ve dava koşulunun araştırılmadığı (TMK. nun 701, 702) taşınmazın tereke paylaşımı sonucu davacıya kalıp kalmadığının değerlendirilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş; öncelikle 1116 parsel yönünden davanın...Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilerek, taraf teşkili sağlanmalı, varsa delilleri toplanmalı, taraf tanıkları ile belirlenecek yerel bilirkişilerin HUMK. nun 243 ve 244. maddeleri gereğince yeniden yapılacak keşif yerine davetiye ile çağrılmaları, gelmedikleri takdirde zabıta yoluyla keşif yerinde hazır bulundurulmaları (HMK.
245. maddesi) uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin olması sebebiyle yerel bilirkişi ve tanıklar keşif yerinde ayrı ayrı dinlenmeli, beyanlar arasındaki çelişki HUMK. nun 261. maddesi gereğince giderilmeli, taşınmazın tereke paylaşımı sonucu davacıya kalıp kalmadığına yönelik dava koşulu (TMK. md. 701, 702) araştırılmalı, ondan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan delillere göre hüküm kurulması gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı gerekçelerle hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Ayrıca 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14.maddesi hükmüne göre; zilyetliğin bu Kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktar sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçmeyecektir.
Belgesizden edinilen taşınmazlar olup olmadığının Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüğü ile zilyetliğe dayalı tescil davası açıp açmadıklarının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulması, belgesizden edinilen taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile tapu kayıtlarının Tapu Sicil Müdürlüğünden, zilyetliğe ait tescil davalarına ilişkin dosyaların ise, ait olduğu mahkemelerden getirtilerek 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14.maddesinde öngörülen miktar sınırlamalarının aşılıp aşılmadığının göz önünde bulundurulması gerekirken, bu yönde bir araştırma yapılmamış olması da doğru değildir.
Açıklanan nedenle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK. nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK. 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK. nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna 22.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.